Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Мортазин Ҡамса Дәүләтбай улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Мортазин фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Мортазин Ҡамса Дәүләтбай улы (рус. Муртазин Камса Давлетбаевич; 1966 йылдың 1 июне, Учалы, Башҡорт АССР-ы) — ғалим, журналист, яҙыусы һәм шағир, йәмәғәтсе. 2012 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы[1]. Филология фәндәре кандидаты (2005), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007). Салауат Юлаев ордены кавалеры (2024)[2][1].

Биографияһы

Ҡамса Дәүләтбай улы Мортазин 1966 йылдың 1 июнендә Башҡорт АССР-ының Учалы районы Мулдаш ауылында тыуған[3].

1983 йылда Учалы районының Мулдаҡай урта мәктәбен тамамлай[4]. Хеҙмәт эшмәкәрлеген Силәбе өлкәһе Мейәс ҡалаһындағы УралАЗ автомобиль заводында эшсе булып башлай[3][4]. Армияла ил сиге ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә[4].

1989—1992 йылдарҙа Силәбе өлкәһенең Арғаяш районы Ҡуйһары мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләй[3][4].

1992 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлай[3][5]. Артабан Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында аспирантура тамамлай[2].

1992—1995 йылдарҙа тыуған ауылы Мулдаш башланғыс мәктәбенең мөдире вазифаһын башҡара[3][2].

1995 йылдан Силәбе дәүләт университетында: дөйөм һәм төрки филологияһы кафедраһы уҡытыусыһы, доцент[3]. 1998 йылдан студенттарҙың «Карлугас» («Ҡарлуғас») әҙәби түңәрәген етәкләй[3].

2005 йылда «филология фәндәре кандидаты» ғилми дәрәжәһенә диссертация яҡлай (10.01.02 — Башҡорт әҙәбиәте)[3][6].

Әлеге ваҡытта Пётр Чайковский исемендәге Көньяҡ Урал сәнғәт дәүләт институтында уҡыта[2], шулай уҡ Силәбе социаль-профессиональ колледжында эшләй[4].

Фәнни эшмәкәрлеге

Ҡамса Мортазин 30-ҙан артыҡ фәнни хеҙмәт авторы[3]. Ул шулай уҡ «Силәбе башҡорттарының әҙәби антологияһы» исемле китаптың автор-төҙөүсеһе[3]. «Силәбе шишмәләре», «Силәбе моңдары», «Арғаяш башҡорттарының рухи донъяһы», «Дуҫлыҡ тирмәһендә», «Ислам юлдарында», «Духовный мир челябинских башкир» йыйынтыҡтарын төҙөгән[2].

Әҙәби ижады

  • «Һаумы, Ҡояшҡай!»: Хикәйәләр. Өфө: Китап, 2006.[3]
  • «Мейәс үҙәндәре»: Шиғырҙар. Силәбе, 2009.
  • «Изгелек донъяны ҡотҡарыр»: Публицистика. Силәбе, 2013.
  • «Егеттәрҙең солтаны ине…»: Публицистика[2]
  • «Күңел анттары»: Фәнни-популяр[2]
  • «Арғужа ла буйлап йөрөгәндә»: Фәнни-биографик[2]
  • «Йөрәгемдә – Ерем…»: Лирик шиғырҙар[2]

Шиғырҙары, хикәйәләре, очерктары һәм мәҡәләләре республика гәзиттәрендә, «Ағиҙел», «Аманат», «Ватандаш»[3], «Көньяҡ Урал» журналдарында баҫыла. Шиғырҙары «Силәбе шишмәләре», «Илһам өлкәһе», «Ҡиммәтле әйберҙәр йыйыу ваҡыты» йыйынтыҡтарына индерелгән[3].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

  • 1997 йылдан Силәбе өлкәһенең Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге әҙәби берекмәһе етәксеһе (2002 йылдан — яуаплы секретары)[3][2].
  • Силәбе һәм Ҡурған өлкәләренең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылар ассоциацияһы етәксеһе[4].
  • «Ватандаш» журналының штаттан тыш хәбәрсеһе[3].
  • Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең йәмәғәт башланғысында пресс-секретары[3].
  • 2002 йылда Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының 11-се делегаты[3].

Китаптары

  • «Силәбе башҡорттарының әҙәби антологияһы» (автор-төҙөүсе)
  • «Силәбе шишмәләре» (2002, төҙөүсе)[3]
  • «Шатлыҡ» (2003, төҙөүсе)[3]
  • «Силәбе моңдары» (2007, төҙөүсе)[3]
  • «Арғаяш башҡорттарының рухи донъяһы» (төҙөүсе)
  • «Дуҫлыҡ тирмәһендә» (төҙөүсе)
  • «Ислам юлдарында» (төҙөүсе)
  • «Духовный мир челябинских башкир» (төҙөүсе)

Силәбе өлкәһендәге мәктәп уҡыусыларының «Тамсыҡай», «Ынйыҡай», «Беҙ – үҙебеҙ башҡорттар», «Йәйғор нурҙары», «Ҡуяндар дуҫлығы» исемле әҙәби йыйынтыҡтарын нәшер иткән[2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Фестиваль «Живые традиции» объединил культуры разных народов. БезФормата (15 июнь 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Яҙыусы, шағир, педагог, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре Ҡамса Мортазинға – 60 йәш (башҡ.). Йәншишмә (9 июнь 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 Муртазин Камса Давлетбаевич. Челябинская область: энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 ТУҒАРЫЛЫУ БЕҘГӘ ЯТ БУЛҺЫН (башҡ.). Ватандаш (19 сентябрь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 август 2026.
  5. ↑ 1 2 Муртазин Камса Давлетбаевич. Национальная библиотека им. А.-З. Валиди. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 август 2026.
  6. ↑ Башкирская историческая проза и роман «Кинзя» Гали Ибрагимова. dissercat.com. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 август 2026.

Сығанаҡтар

Һылтанмалар

Категориялар