Асҡаров Салауат Әхмәт улы

Салауат Әхмәт улы Асҡаров (рус. Аскаров Салават Ахметович; 1946 йылдың 11 апреле, Шафран ауылы, Башҡорт АССР-ы2019 йылдың 9 декабре, Өфө) — совет һәм Рәсәй опера йырсыһы (бас), музыка педагогы. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1984), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (1998), Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы (2011)[1].

Биографияһы

Башҡорт АССР-ының Әлшәй районы Шафран эшселәр ҡасабаһында тыуған.

1968 йылда М. Ғ. Мортазина класында Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаған. 1980 йылда В. А. Лазько класында «яңғыҙ йырлау» һөнәре буйынса Ҡазан дәүләт консерваторияһын тамамлаған[1].

Профессиональ сәхнә эшмәкәрлеген 1969 йылда Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында башлаған. Заһир Исмәғилевтың «Салауат Юлаев» операһында Сураман партияһы менән тәүге тапҡыр сығыш яһаған[1].

1969–1976, 1983–1984 йылдарҙа һәм 1987 йылдан Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы. 1976–1980 йылдарҙа Муса Йәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрында, 1980–1983 һәм 1984–1987 йылдарҙа А. С. Пушкин исемендәге Горький дәүләт академия опера һәм балет театрында эшләгән[1].

1988 йылдан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының яңғыҙ йырлау кафедраһында уҡытҡан. 1990–1994 йылдарҙа Өфө сәнғәт училищеһында ла уҡытҡан[1].

Германияның Дессау ҡалаһы театрында йырлай. Рәсәй буйлап, шулай уҡ Германия, Кипр, Мысыр, Польша һәм Төркиәлә гастролдәрҙә булған[1].

2019 йылдың 9 декабрендә Өфөлә вафат булған. Хушлашыу 12 декабрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры фойеһында үткән. Өфөнөң Көньяҡ зыяратында ерләнгән[2].

Репертуары

Көнбайыш Европа опералары

  • Командор — «Дон Жуан», Вольфганг Амадей Моцарт;
  • Зарастро — «Тылсымлы флейта», Вольфганг Амадей Моцарт;
  • Базилио — «Севилья сәс алыусыһы», Джоаккино Россини;
  • Дулькамара — «Мөхәббәт эсемлеге», Гаэтано Доницетти;
  • Мефистофель — «Фауст», Шарль Гуно;
  • Спарафучиле һәм Монтероне — «Риголетто», Джузеппе Верди;
  • Феррандо — «Трубадур», Джузеппе Верди;
  • Сильвано — «Бал-маскарад», Джузеппе Верди;
  • Филипп II — «Дон Карлос», Джузеппе Верди;
  • Рамфис — «Аида», Джузеппе Верди;
  • Коллен — «Богема», Джакомо Пуччини.

Урыҫ опералары

  • Тирмәнсе — «Һыуһылыу», Александр Даргомыжский;
  • Ҡоншаҡ һәм кенәз Галицкий — «Кенәз Игорь», Александр Бородин;
  • Борис Годунов — «Борис Годунов», Модест Мусоргский;
  • Ҡыш бабай — «Ҡарһылыу», Николай Римский-Корсаков;
  • Малюта Скуратов һәм Собакин — «Батша кәләше», Николай Римский-Корсаков;
  • Гремин — «Евгений Онегин», Пётр Чайковский;
  • Кочубей — «Мазепа», Пётр Чайковский;
  • Мамыров — «Тылсымсы ҡатын», Пётр Чайковский;
  • Рене — «Иоланта», Пётр Чайковский;
  • Ҡарт сиған — «Алеко», Сергей Рахманинов.

Башҡорт опералары

  • Ниязғол — «Дауыл»;
  • Йыһангир — «Йыһангир», Р. Ғөбәйҙуллин;
  • Сынтимер — «Нәркәс», Х. Әхмәтов, партияны беренсе башҡарыусы;
  • Таймаҫ — «Самат», Х. Вәлиуллин;
  • Сураман һәм Юлай Аҙналин — «Салауат Юлаев», Заһир Исмәғилев;
  • Иван Грозный — «Урал илселәре», Заһир Исмәғилев;
  • Буранбай — «Ҡаһым түрә», Заһир Исмәғилев;
  • Ҡарабаш — «Шәүрә»;
  • Клёнов — «Замандаштар», партияны беренсе башҡарыусы[1].

Асҡаровтың концерт репертуарына Рәсәй һәм сит ил композиторҙары әҫәрҙәре, опера ариялары, романстар һәм урыҫ халыҡ йырҙары инә. Ул Джузеппе Вердиның Реквиемында һәм Джоаккино Россиниҙың `Stabat Mater` әҫәрендә бас партияһын башҡара[1].

Уҡыусылары

Асҡаровтың уҡыусылары араһында Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Йәмил Әбделмәнов, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Татьяна Никанорова, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артистары Инна Романова һәм Артур Ҡайыпҡолов, шулай уҡ Любовь Буторина бар[2].

Наградалары һәм маҡтаулы исемдәре

Иҫкәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Г. Л. Галимова. Аскаров Салават Ахметович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  2. 1 2 В Уфе простились с народным артистом РФ и РБ Салаватом Аскаровым. Министерство культуры Республики Башкортостан (12 декабрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.
  3. Указ Президента Российской Федерации от 21 марта 2011 года № 336 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». Президент России (21 март 2011). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 июль 2026.

Һылтанмалар