Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Салауат (доға)

Салауат (ғәр. صلوات‎ — маҡтау, данлау) — ислам традицияһында Мөхәммәт пәйғәмбәргә бағышланған махсус доға-фатиха формаһы. Салауат — Аллаһы Тәғәләгә мөрәжәғәт итеп, пәйғәмбәргә һәм уның ғаиләһенә рәхмәт, бәрәкәт һәм хөрмәт иңдереүен һорауҙы аңлата. Салауат уҡыу ғәмәле мосолмандар араһында киң таралған һәм ул тәҡүәлек ғәмәлдәренең береһе, шулай уҡ пәйғәмбәргә ҡарата һөйөү һәм ихтирам күрһәтеү билдәһе булып иҫәпләнә[1].

Килеп сығышы һәм дини нигеҙе

Салауат уҡыуҙың нигеҙе Ҡөрьән аятында күрһәтелә:

« «Хаҡтыр, Алла һәм Уның фәрештәләре пәйғәмбәрҙе бәрәкәтләй. Эй, иман килтергәндәр! Һеҙ ҙә уға салауат әйтегеҙ һәм сәләм еткерегеҙ»
Кулиев (рус.)баш. 33:6 (Кулиев (рус.)баш.)
 »

Был аят Ҡөрьәндең Әл-Әхзәб сүрәһендә урын алған. Ошо аятҡа таянып, мосолмандар төрлө дини осраҡтарҙа пәйғәмбәргә бәрәкәт һорап салауат әйтә[2].

Салауат доғаһы формалары

Салауат доғаһының төрлө формалары бар. Иң киң таралғандарының береһе — Ибраһим салауаты:

«Аллаһүммә салли ‘әлә Мөхәммәд үә ‘әлә әли Мөхәммәд, кәмә салләйтә ‘әлә Ибраһим үә ‘әлә әли Ибраһим…»

Был доға фарыз доғаһы — намаҙ ваҡытында уҡыла һәм салауаттың иң тулы формаларының береһе тип иҫәпләнә. Был формала, шулай уҡ, Ибраһим пәйғәмбәр ҙә телгә алына.

Тағы бер ҡыҫҡа формаһы:

«Аллаһүммә салли ‘әлә Мөхәммәд»[3].

Дини әһәмиәте

Ислам ғилемендә салауат уҡыу:

  • пәйғәмбәргә ҡарата һөйөү һәм ихтирам күрһәтеү;
  • Аллаһының рәхмәтен алыу сараһы;
  • Аллаһты зекер итеүҙең бер формаһытип ҡарала.

Мөхәммәт пәйғәмбәрҙән тапшырылған хәҙистәргә ярашлы, кем уға салауат әйтә, Аллаһы Тәғәлә уға күп тапҡырға күберәк әжер бирә[4].

Ҡулланыу практикаһы

Салауат төрлө дини һәм көндәлек осраҡтарҙа әйтелә:

  • намаҙ уҡығанда;
  • пәйғәмбәрҙең исеме телгә алынғас;
  • йома вәғәздәрендә;
  • дини йыйылыштарҙа һәм рухи ғәмәлдәрҙә.

Күп мосолман халыҡтары традицияһында пәйғәмбәрҙең исеме әйтелгәндән һуң «саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм» тигән бәрәкәт формулаһын өҫтәү ҡабул ителгән[3].

Мәҙәниәттә һәм рухи традицияла

Суфыйсылыҡ практикаларында салауат айырыуса мөһим урын биләй һәм йыш ҡына күмәк зекер формаһында ҡулланыла. Шулай уҡ мосолман ғалимдары һәм рухи остаздары төҙөгән махсус салауат йыйынтыҡтары ла бар[1].

Тәржемәһе Транскрипция Текст
Йә Аллаһым, Мөхәммәт ғәләйһиссәләмгә һәм уның ҡәүеменә рәхмәт ҡыл Аллаһүммә, салли ғәлә Мәхәм-мәдин үә ғәлә әли Мәхәммәд(ин) اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آلِ مُحَمَّدٍ
Ибраһим ғәләйһисәлләмгә һәм уның ҡәүеменә рәхмәт ҡылған кеүек кә-мә сәлләйтә ғалә Ибраһимә үә ғалә әли Ибраһим(ә) كَما صَلَّيْتَ عَلَى إبْراهِيمَ وَ عَلَى آلِ إبْرَاهِيمَ
Тәхҡиҡ — Һин маҡтаулы һәм олоһоң! иннә-кә Хәмидун, Мәжид(үн) إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Йә Аллаһым, Мөхәммәт ғәләйһиссәләмгә һәм уның ҡәүеменә мөбәрәклек бир Аллаһуммә бәрик ғалә Мөхәммәдин үә ғалә әли Мөхәммәд(ин) وَ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ
Ибраһим ғәләйһисәлләмгә һәм уның ҡәүеменә мөбәрәклек биргән кеүек кә-мә бәрәктә ғалә Ибраһимә үә ғалә әли Ибраһим(ә) كَما بارَكْتَ عَلَى إبْراهِيمَ وَ عَلَى آلِ إبْراهِيمَ
Тәхҡиҡ — Һин маҡтаулы һәм олоһоң! иннә-кә Хәмидүн, Мәжид(үн) إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Главная редакция восточной литературы. Ислам:Энциклопедический словарь. — М.: Наука, 1991. — 335 с. — ISBN 5-02-016941-2.
  2. ↑ Коран / пер. и коммент. Иман Валерия Порохова. — М.: Умма, 2007. (Сура Аль-Ахзаб, аят 56). [1].
  3. ↑ 1 2 Журавский А.В. Ислам. — М.,: Весь мир, 2004. — 224 с. — ISBN 5-7777-0257-0.
  4. ↑ Сборник хадисов "Сахих аль-Бухари" (билдәһеҙ). medinaschool.org. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 март 2026.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар