Төркөстан генерал-губернаторлығы

Төркөстан генерал-губернаторлығы — Рәсәй империяһының Көнбайыш Төркөстандағы административ берәмеге. 1886 йылдан рәсми исеме — Төркөстан крайы[1][2]. Биләмә Төркөстан хәрби округының Төркөстан генерал-губернаторлығысоставына инә.

undefined

Тарихы

1865 йылда Ырымбур генерал-губернаторлығы составында Төркөстан өлкәһе булдырыла.

1867 йылдың 11 (23) июлендәге указға ярашлы Төркөстан өлкәһе үҙаллы Төркөстан генерал-губернаторлығы итеп үҙгәртелә, үҙ эсенә ике өлкәне ала: береһе — Һырдаръя өлкәһе (үҙәге — Ташкент, бында генерал губернаторҙың резиденцияһы урынлаша) һәм Семиреченск өлкәһе (үҙәге Верный ҡалаһы)[3].

Генерал-губернаторҙың ярҙамсыһы вазифаһы 1899 йылда булдырыла (ведомство буйынса 1900 йылдың 3 (15) ғинуарында раҫланған 176/1899-сы һанлы бойороҡ).

1868 йылдан алып 30 йылдан ашыу дауамында Төркөстан тарихы менән билдәле Рәсәй геодезисы С. И. Жилинский шөғөлләнгән.

1868 йылда Төркөстан генерал-губернаторлығына Заравшан округы ҡушыла, һуңыраҡ 1887 йылда ул Сәмәрҡәнд өлкәһе итеп үҙгәртелә. 1874 йылда Амударъя округы ойошторола. 1876 йылда Коканд ханлығы территорияһын яулап алғандан һуң Фирғәнә үҙәнендә Фирғәнә өлкәһе ойошторола. 1881 йылда Иран сиге буйлап рус каспий аръяғы биләмәләре административ яҡтан Кавказ аръяғы өлкәһе рәүешендә рәсмиләштерелә, ул башта Кавказ наместниклығының административ буйһоноуында була. Әммә 1897 йылда был территория Төркөстан генерал-губернаторлығы составына инә.[4]

Власть органдары

Төркөстан өлкәһенең хәрби губернаторҙары

Исем шәрифтәре Титулы, чины, дәрәжәһе Вазифа башҡарыу ваҡыты
Михаил Григорьевич Черняев генерал-майор
13.02.1865—1866
Николай Страленбергтың Головачев генерал-майор
1866-14.07.1867

Генерал-губернаторҙар

Ф. И. О. Титулы, чины, дәрәжәһе Вазифа башҡарыу ваҡыты
Константин Петрович Кауфман генерал-адъютант
14.07.1867—04.05.1882
Михаил Григорьевич Черняев генерал-лейтенант
25.05.1882—01.02.1884
Розенбах Николай Оттонович генерал-адъютант, генерал-лейтенант
01.02.1884—28.10.1889
Вревский Александр Борисович барон, инфантериянан генерал
28.10.1889—17.03.1898
Духовский Сергей Михайлович инфантериянан генерал
28.03.1898—01.01.1901
Иванов Николай Александрович генерал-лейтенант
23.01.1901—15.04.1904
Николай Николаевич Тевяшев кавалерия генералы
22.06.1904—28.11.1905
Субботич Деан Иванович генерал-лейтенант
28.11.1905—1906
Николай Иванович Гродек инфантериянан генерал
15.12.1906—08.03.1908
Павел Иванович Мищенко генерал-лейтенант
02.05.1908—17.03.1909
Самсонов Александр Васильевич генерал-лейтенант
17.03.1909—1914
Федор Владимирович Мартсон инфантериянан генерал
1914-1916
Алексей Куропаткин Николаевич инфантериянан генерал
22.07.1916—05.06.1917

Иҫкәрмәләр

  1. Республика Узбекистан 2007 йылдың 14 ноябрь көнөндә архивланған.
  2. Туркестанское генерал-губернаторство Российская империя в фотографиях.
  3. Национальные окраины Российской империи
  4. Васильев Д. В., Нефляшева Н. А. Конструируя империю: исламские периферии России //Научные труды Института бизнеса и политики. Вып. 1. Москва, 2006 год.

Әҙәбиәт

  • П. И. Пашино. Туркестанский край в 1866 году. — Тивлен, 1868. — 176 с.
  • Васильев Д. В. К истории образования Туркестанского генерал-губернаторства (1864—1867 гг.) // Военно-исторический журнал. — 2017. — № 11. — С.75-81.

Тема буйынса өҫтәмә