Төркөстан генерал-губернаторлығы
Төркөстан генерал-губернаторлығы — Рәсәй империяһының Көнбайыш Төркөстандағы административ берәмеге. 1886 йылдан рәсми исеме — Төркөстан крайы[1][2]. Биләмә Төркөстан хәрби округының Төркөстан генерал-губернаторлығысоставына инә.
Тарихы
1865 йылда Ырымбур генерал-губернаторлығы составында Төркөстан өлкәһе булдырыла.
1867 йылдың 11 (23) июлендәге указға ярашлы Төркөстан өлкәһе үҙаллы Төркөстан генерал-губернаторлығы итеп үҙгәртелә, үҙ эсенә ике өлкәне ала: береһе — Һырдаръя өлкәһе (үҙәге — Ташкент, бында генерал губернаторҙың резиденцияһы урынлаша) һәм Семиреченск өлкәһе (үҙәге Верный ҡалаһы)[3].
Генерал-губернаторҙың ярҙамсыһы вазифаһы 1899 йылда булдырыла (ведомство буйынса 1900 йылдың 3 (15) ғинуарында раҫланған 176/1899-сы һанлы бойороҡ).
1868 йылдан алып 30 йылдан ашыу дауамында Төркөстан тарихы менән билдәле Рәсәй геодезисы С. И. Жилинский шөғөлләнгән.
1868 йылда Төркөстан генерал-губернаторлығына Заравшан округы ҡушыла, һуңыраҡ 1887 йылда ул Сәмәрҡәнд өлкәһе итеп үҙгәртелә. 1874 йылда Амударъя округы ойошторола. 1876 йылда Коканд ханлығы территорияһын яулап алғандан һуң Фирғәнә үҙәнендә Фирғәнә өлкәһе ойошторола. 1881 йылда Иран сиге буйлап рус каспий аръяғы биләмәләре административ яҡтан Кавказ аръяғы өлкәһе рәүешендә рәсмиләштерелә, ул башта Кавказ наместниклығының административ буйһоноуында була. Әммә 1897 йылда был территория Төркөстан генерал-губернаторлығы составына инә.[4]
Власть органдары
Төркөстан өлкәһенең хәрби губернаторҙары
| Исем шәрифтәре | Титулы, чины, дәрәжәһе | Вазифа башҡарыу ваҡыты |
|---|---|---|
| Михаил Григорьевич Черняев | генерал-майор | |
| Николай Страленбергтың Головачев | генерал-майор |
Генерал-губернаторҙар
| Ф. И. О. | Титулы, чины, дәрәжәһе | Вазифа башҡарыу ваҡыты |
|---|---|---|
| Константин Петрович Кауфман | генерал-адъютант | |
| Михаил Григорьевич Черняев | генерал-лейтенант | |
| Розенбах Николай Оттонович | генерал-адъютант, генерал-лейтенант | |
| Вревский Александр Борисович | барон, инфантериянан генерал | |
| Духовский Сергей Михайлович | инфантериянан генерал | |
| Иванов Николай Александрович | генерал-лейтенант | |
| Николай Николаевич Тевяшев | кавалерия генералы | |
| Субботич Деан Иванович | генерал-лейтенант | |
| Николай Иванович Гродек | инфантериянан генерал | |
| Павел Иванович Мищенко | генерал-лейтенант | |
| Самсонов Александр Васильевич | генерал-лейтенант | |
| Федор Владимирович Мартсон | инфантериянан генерал | |
| Алексей Куропаткин Николаевич | инфантериянан генерал |
Шулай уҡ ҡарағыҙ
Иҫкәрмәләр
- ↑ Республика Узбекистан 2007 йылдың 14 ноябрь көнөндә архивланған.
- ↑ Туркестанское генерал-губернаторство Российская империя в фотографиях.
- ↑ Национальные окраины Российской империи
- ↑ Васильев Д. В., Нефляшева Н. А. Конструируя империю: исламские периферии России //Научные труды Института бизнеса и политики. Вып. 1. Москва, 2006 год.
Әҙәбиәт
- П. И. Пашино. Туркестанский край в 1866 году. — Тивлен, 1868. — 176 с.
- Васильев Д. В. К истории образования Туркестанского генерал-губернаторства (1864—1867 гг.) // Военно-исторический журнал. — 2017. — № 11. — С.75-81.