Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Шәйбәков Айнур Рәүил улы

Шәйбәков Айнур Рәүил улы (рус. Айнур Равилевич Шайбаков; 1992 йылдың 27 авгусы, Ишембай, Башҡортостан Республикаhы) — Рәсәй шашкасыһы, «халыҡ-ара шашка» дисциплинаһы буйынса махсуслаша[1]. Шәхси һәм команда иҫәбендә күп тапҡырҙар донъя һәм Европа чемпионы, шулай уҡ Рәсәй гроссмейстеры һәм халыҡ-ара гроссмейстер булып тора[2].

Биографияһы

А. Р. Шәйбәков 1992 йылдың 27 авгусында Башҡортостан Республикаһының Ишембай ҡалаһында тыуған[2]. Алты йәшендә Ишембай районының Йәнәреҫ ауылында туғандарында йәйге ялда булғанда шашка уйыны менән таныша[3]. Спорт әҙерлеген Ишембай олимпия резервы мәктәбендә башлай, ә Өфө ҡалаһына күскәс, 23-сө балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбендә шөғөлләнеүен дауам итә һәм Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡортостан республика гимназия-интернатында белем ала[4]. Профессиональ шашка клубының «Башнефть» (һуңыраҡ — «Башҡортостан») оҫталар командаһы составына инә[5]. Спортсының остаздары булып Рәсәйҙең атҡаҙанған тренерҙары Юрий Владимирович Черток һәм Александр Павлович Мельников сығыш яһай[6].

2003 йылдың мартында, ун йәшендә, Өфөлә шашка композицияларын сисеү буйынса Рәсәй чемпионатында һәм Ижевск ҡалаһында халыҡ-ара шашка буйынса шәхси-командалы Рәсәй чемпионатында ҡатнашып, бөтә Рәсәй кимәлендәге өлкәндәр ярыштарында тәү башлап сығыш яһай. Артабан юниорҙар араһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионы була һәм өлкәндәр араһындағы ярыштар категорияһына күсә. Рәсәй Федерацияһы Спорт министрлығының 2021 йылдың 30 апрелендәге 45-нг һанлы бойороғо менән уға «Рәсәй гроссмейстеры» спорт исеме бирелә[2].

Ижады

А. Р. Шәйбәковтың шашка сәнғәте өлкәһендәге ижади эшмәкәрлеге йөҙ халыҡ-ара һәм рус шашкаһында үҙенсәлекле позицион пландар, тактик алымдар төҙөүҙән һәм эндшпиль позицияларын анализлауҙан ғибәрәт. Уның донъя һәм бөтә Рәсәй турнирҙарындағы уйын партиялары даими рәүештә махсус ваҡытлы матбуғатта баҫылып сыға һәм шашка стратегияһының уҡыу өлгөләре сифатында ҡарала[7].

Уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеге

А. Р. Шәйбәков йәш спортсыларҙы әҙерләүгә һәм Рәсәй төбәктәрендә шашка спортын популярлаштырыуға йүнәлтелгән даими уҡытыу-методик һәм тренерлыҡ эшен алып бара. Спорт мәктәптәре һәм балалар ижады үҙәктәре уҡыусылары өсөн мастер-кластар, аналитик талдауҙар һәм бер үк ваҡытта уйнау сеанстары үткәрә[8]. 2011 йылда «Азия балалары» V Халыҡ-ара спорт уйындары барышында Монголияның шашка буйынса йыйылма командаһы менән етәкселек итә.

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

2018 йылдың 5 октябренән алып «Рәсәй шашка федерацияһы» Бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан Республикаһындағы төбәк бүлексәһе (Башҡортостан Республикаһы Шашка федерацияһы) рәйесе вазифаһын биләй[9].

Төбәк федерацияһы етәксеһе булараҡ бөтә Рәсәй һәм республика ярыштарының, балалар фестивалдәренең һәм һайлап алыу турнирҙарының баш судьяһы һәм ойоштороусыһы булып сығыш яһай[10]. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай эргәһендәге Йәштәр йәмәғәт палатаһының IV һәм V саҡырылыштары составына инә, төбәктең физик культура, спорт һәм йәштәр сәйәсәте өлкәһендәге башланғыстарын әҙерләүҙә һәм эксперт оҙатыуында ҡатнаша[11].

Илми хеҙмәттәре

  • Шайбаков А. Р. Теоретические аспекты эндшпиля и практические приёмы позиционной борьбы в стоклеточных шашках: Методические рекомендации для тренеров и спортсменов. — Уфа: Федерация шашек Республики Башкортостан, 2019. — 48 с.
  • Черток Ю. В., Шайбаков А. Р. Тактические методы и комбинационные приёмы в современных международных шашках. — Уфа: Башнефть, 2021. — 64 с.

Әҙәби ижады

  • Шайбаков А. Р. Путь к гроссмейстерской доске: Заметки о шашечной стратегии, психологии борьбы и подготовке к международным турнирам. — Уфа: Федерация шашек Республики Башкортостан, 2022. — 80 с.

Бүләктәре

  • «Рәсәй гроссмейстеры» исеме (Рәсәй Федерацияһы Спорт министрлығының 2021 йылдың 30 апрелендәге 45-нг һанлы бойороғо)[2];
  • «Халыҡ-ара гроссмейстер» исеме (Бөтә донъя шашка федерацияһы тарафынан 2015 йылдың 1 ғинуарында бирелгән);
  • Тиҙ шашка буйынса донъя чемпионатының алтын миҙалы (Измир, Төркиә, 2014 йыл);
  • Блиц буйынса донъя чемпионатының алтын миҙалы (Анталья, Төркиә, 2020 йыл)[12];
  • Рәсәй Федерацияһы ир-егеттәр йыйылма командаһы составында командалы донъя чемпионатының алтын миҙалы;
  • Халыҡ-ара шашка буйынса командалы Европа чемпионатының алтын миҙалы (2017 йыл);
  • Халыҡ-ара шашка буйынса Европа чемпионатының көмөш миҙалы (Таллин, Эстония, 2014 йыл);
  • Блиц буйынса Европа чемпионатының көмөш миҙалы (Нетания, Израиль, 2018 йыл);
  • Халыҡ-ара шашка буйынса Европа чемпионатының бронза миҙалы (Эммен, Нидерланд, 2012 йыл);
  • Блиц буйынса Европа чемпионатының бронза миҙалы (Канны, Франция, 2015 йыл);
  • Бөтә донъя интеллектуаль уйындарының тиҙ шашка турнирында бронза миҙал (Лилль, Франция, 2012 йыл);
  • Классик һәм йәшен тиҙлегендәге программаларҙа йөҙ ситлекле шашка буйынса Рәсәй чемпионаттарының алтын миҙалдары (2012, 2013, 2025 йылдар)[13].

Хәтер

Айнур Рәүил улы Шәйбәковтың спорт ҡаҙаныштары, иҫтәлекле уйын партиялары һәм яулаған кубоктары Өфө ҡалаһындағы Шахмат һәм шашка буйынса республика олимпия резервы спорт мәктәбенең спорт даны экспозицияларында, шулай уҡ Ишембай ҡалаһының спорт ҡаҙаныштары музейында урын алған.

Ғаиләһе

  • Олатаһы — һәүәҫкәр шашкасы, Айнурҙы бала сағында шашка уйыны нигеҙҙәре менән таныштырған[14].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Эвелина Бирюкова. Международный гроссмейстер Айнур Шайбаков: «В шашках я нашел себя». Собака.ru (9 июль 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Министерство спорта Российской Федерации. Шайбаков Айнур Равилевич. Наградные приказы: Приказ от 30.04.2021 № 45-нг «О присвоении спортивного звания „Гроссмейстер России“». Статистика и аналитика развития спорта в России (30 апрель 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  3. ↑ Эвелина Бирюкова. Международный гроссмейстер Айнур Шайбаков: «В шашках я нашел себя». Собака.ru (9 июль 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  4. ↑ Дмитрий Слезин. Уфимец Айнур Шайбаков стал абсолютным чемпионом мира по русским шашкам. Башинформ (23 декабрь 2005). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  5. ↑ Дмитрий Слезин. Уфимец Айнур Шайбаков занял первое место в Евпатории на европейском первенстве. Башинформ (12 сентябрь 2007). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  6. ↑ Федерация шашек России. Список кандидатов в спортивные сборные команды Российской Федерации по шашкам на 2021 год. Федерация шашек России (15 ғинуар 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  7. ↑ Георгий Башарин. Айнур Шайбаков из Башкортостана выиграл битву титанов по шашкам. SakhaNews (2 июнь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  8. ↑ Центр детского творчества города Сибай. Турнир по русским шашкам и сеанс одновременной игры. Центр детского творчества (1 октябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  9. ↑ Дмитрий Слезин. Айнур Шайбаков возглавил Федерацию шашек Республики Башкортостан. Башинформ (5 октябрь 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  10. ↑ Эдуард Кускарбеков. В Уфе прошел республиканский этап всероссийских соревнований по русским шашкам. Молодёжная газета (29 апрель 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  11. ↑ Анастасия Андреева. Финалисты молодежных праймериз в Башкирии присоединились к Putin Team. Горобзор.ру (16 март 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  12. ↑ Лейла Аралбаева. Башкирские шашисты Алия Аминова и Айнур Шайбаков выиграли чемпионат мира по блицу. Башинформ (7 октябрь 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  13. ↑ Федерация шашек России. Итоги: Чемпионат России по стоклеточным шашкам 2025. Федерация шашек России (12 август 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.
  14. ↑ Эвелина Бирюкова. Международный гроссмейстер Айнур Шайбаков: «В шашках я нашел себя». Собака.ru (9 июль 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Черток Ю. В. Любителю шашек Башкортостана. — Уфа: Китап, 2007. — 160 с. — ISBN 978-5-295-04284-3.
  • Спортивная слава Башкортостана: Энциклопедическое издание / Гл. ред. Р. А. Аюпов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2018. — 344 с. — ISBN 978-5-88185-415-7.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар