Әхмәров Ғәбит Абдулла улы

Әхмәров Ғәбит Абдулла улы 1921 йылдың 29 февралендә АСБР-ҙың Юрматы кантоны (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Фёдоровка районы) Иҫке Сытырман ауылында тыуған. 1936—1941 йылдарҙа урындағы «Салауат» колхозында эшләй, һуңынан — шул уҡ райондың Юлдаш башланғыс мәктәбендә — уҡытыусы була^[2].

1941 йылда Фёдоровка район хәрби комиссариаты аша үҙе теләп һуғышҡа китә. 1942 йылдан — хәрәкәт итеүсе армияла. 1945 йылда Тамбов гаранты (рус.)баш.кавалерия училищеһын тамамлай. 1945 йылдың ноябрендә лейтенант званиеһында запасҡа ҡайтарыла.

Артабан Фёдоровка район эске эштәр бүлегендә милицияның участка инспекторы була, «Салауат» һәм Пушкин исемендәге колхоздарҙа, Бала Сытырман ауыл советы башҡарма комитетында рәйесе булып эшләй, «Пугачёв» исемендәге совхозда хеҙмәт һала^[2].

1996 йылдың 11 сентябрендә вафат була^[2]. Иҫке Сытырман ауылында ерләнә^[3].

Үҙәк фронттың 61-се армияһы 7-се гвардия кавалерия корпусы составында һуғышҡан 16-сы гвардия Чернигов кавалерия дивизияһының 62-се гвардия кавалерия полкы 45 миллиметрлы орудиелар батареһының ут взводы командиры ярҙамсыһы гвардия өлкән сержанты Ғәбит Әхмәров Чернигов өлкәһендәге (Украина) алыштарҙа ҡаһарманлыҡ күрһәтә, был хаҡта наградлау документтарында ошолай яҙыла^[3]:

«Клочково тораҡ пункты (Чернигов өлкәһенең Городнянск районы) тирәһендәге алышта һөжүм иткән подразделениеларға дошмандың көслө пулемёт-миномёт уты алып барыла, бер үк ваҡытта яҡшы йәшерелгән дошман бронемашинаһынан (рус.)баш. да көсөргәнешле ут яуҙырыла. Алға барыу ауырлаша. Гвардия өлкән сержанты Әхмәров, 45 миллиметрлы пушканы асыҡ позицияға сығарып, беренсе атыуҙан уҡ бронемашинаны юҡ итә, пулемёт расчётын ҡыйрата һәм шуның менән полктың хәрби частарының алға барыуын тәьмин итә. 1943 йылдың 21 сентябрендәге „1 Май“ совхозы биләмәләре өсөн алыштарҙа дошман миномёттарҙың көслө уты, танк һәм үҙ йөрөшлө пушкалар ярҙамында беҙҙең частарҙың һөжүмен тотҡарларға тырыша. Әхмәров, 45 миллиметрлы пушканы уңайлы урынға ҡуйып, дошмандың дауыллы утына ҡарамаҫтан, бер нисә атыу менән бер үҙ йөрөшлө „фердинанд“ пушкаһын һәм бер уртаса танкты юҡ итә һәм шуның менән частарҙың хәрби бурысты үтәү өсөн алға барыуына булышлыҡ итә.

1943 йылдың 22 сентябренә ҡараған төндә Ивашково ауылы өсөн алышта дошман „тигр“ төрөндәге өс танк, ике уртаса танк һәм үҙ йөрөшлө пушка ярҙамында беҙҙең подразделениеларҙың (рус.)баш. һөжүмен тотҡарларға тырыша. Гвардия өлкән сержанты Әхмәров, сыҙамлылыҡ һәм батырлыҡ күрһәтеп, танкыларҙы һәм үҙ йөрөшлө пушканы яҡын араға ебәрә һәм уларға ут аса. Һөҙөмтәлә бер үҙ йөрөшлө пушка һәм бер уртаса танк яндырыла, ә ҡалғандары кире борола…»

СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 9 февралендәге Указына ярашлы гвардия өлкән сержанты Ғәбит Абдулла улы Әхмәровҡа Советтар Союзы Геройы тигән маҡтаулы исем бирелә, «Алтын Йондоҙ» миҙалы (3024-се) һәм Ленин ордены тапшырыла^[4][5][6]

• Советтар Союзы Геройы (1944)^[5];
• «Алтын Йондоҙ» миҙалы (09.02.1944)^[5];
• Ленин ордены (09.02.1944)^[5];
• I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (03.11.1943)^[3];
• I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)^[3];
• «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (18.06.1943);
• «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы;
• «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә егерме йыл» юбилей миҙалы;
• «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә утыҙ йыл» юбилей миҙалы;
• «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә ҡырҡ йыл» юбилей миҙалы;
• Башҡортостан Республикаһы Фёдоровка районының почётлы гражданы^[7].

• 2022 йылдың 22 авгусында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 481-се Ҡарары менән Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡалаһы ҡала округының 97-се муниципаль бюджет дөйөм белем биреү мәктәбенә Советтар Союзы Геройы Ғәбит Абдулла улы Әхмәров исеме бирелә^[8]
• Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Ҡарары менән 2025 йылдың 20 октябрендә Советтар Союзы Геройы Ғәбит Абдулла улы Әхмәровтың исеме Башҡортостан Республикаһы Фёдоровка районының Бала Сытырман урта дөйөм белем биреү мәктәбенә бирелә^[9][10];
• Тыуған ауылындағы урам Герой исемен йөрөтә, бында уға һәйкәл ҡуйыла^[2];
• Башҡортостан Республикаһының Милли музейы һәм 112-се кавалерия дивизияһы музейында 112-се Башҡорт кавалерия (16-сы гвардия Чернигов) дивизияһының башҡа 78 Советтар Союзы Геройы исеме менән бер рәттән Ғәбит Абдулла улы Әхмәровтың исеме лә алтын хәрефтәр менән яҙылған.