Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Вознесение пустыне

Вознесение пустыне (рус. Вознесенская пустынь; тулы исеме: Пречистая Богородица һәм Мәскәү чудотворецтары Пётр, Алексей, Иона I Ҡазан иконаһы күренеүе пустыне; шулай уҡ Пречистенский ирҙәр монастыры йәки Вознесение монастыры булараҡ билдәле) — пустынь һәм һуңынан Нуғай даруғаһының Кесе Табын улусы монастыры (хәҙерге Ғафури районының Курорт ауылы биләмәһе), 1580 йылдарҙан 1663 йылға тиклем Воскресенка (Аҡ) тауында урынлаша[1][2][3]. Өфө өйәҙендәге тәүге монастырҙарҙың береһе[4].

Риүәйәттәр буйынса, Вознесение пустыненән алыҫ түгел Табын Мәрйәм Ана иконаһы күренә, һуңынан ул монастырь (рус.)баш. ҡарамағындағы Раббының күккә ашыуы сиркәүендә һаҡлана[1][5].

Тарихы

1580 йылда пустынь Звенигород Савва-Сторожев монастыры монахтары Евфимий һәм Илларион тарафынан Нуғай даруғаһының Кесе Табын улусындағы Көгөш йылғаһында тоҙло һыу сығанаҡтары янында нигеҙ һалына. Ул ваҡытта был урында тоҙ ҡайнатыу заводы һәм Өфө казактары отряды төҙөгән «Тоҙ ҡайнатыу төрмәһе» ҡәлғәһе урынлашҡан була[3]. Монастырь эргәһендә Раббының күккә ашыуы хөрмәтенә изгеләндерелгән манаралы ағас сиркәү төҙөлә.

1586 йылда (йә 1587 йылдың яҙында) монастырь ҡалмыҡтар һәм нуғайҙар һөжүменә дусар була һәм яндырыла[1][3].

Һуңынан, батша Фёдор Иоаннович ваҡытында, монастырь ҡалдыҡтарын тикшергәндән һуң аҡһаҡал Ион, төҙөүсе Евфимий һәм һөжүмдән һуң иҫән ҡалған монах Илларион тарафынан «Пречистенский ирҙәр монастыры» булараҡ тергеҙелә.

1640 йылда монастырь ҡабаттан ҡалмыҡтар һәм нуғайҙар һөжүменә дусар була. 1650 йылдар башында пустынь Өфө Успение ирҙәр монастыры ҡарамағына бирелә. 1663 йылда, 1662—1664 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы барышында, монастырь тулыһынса емерелә[1].

Архитектура ансамбле

Монастырҙың төп ҡоролмаһы булып Раббының күккә ашыуы хөрмәтенә төҙөлгән манаралы ағас сиркәү тора[1].

Хужалығы һәм биләмәләре

Фёдор Иоаннович батша грамотаһы менән монастырь төҙөүсеһе Евфимийға һәм монахтарға «Чесноковка йылғаһы буйындағы ҡырағай яландан баҫыуҙа илле сирек… бесәнлек һәм биләмәләр, һәм Көгөш йылғаһы буйлап әҙерәк» ер майҙандары бүләк итә[3].

1597 йылда пустынь ҡарамағында 23,8 дисәтинәнән ашыу ер, Көгөш йылғаһында тирмән (рус.)баш., Аҡкүл һәм Күккүл күлдәрендә балыҡ тотоу өсөн урындар, шулай уҡ тоҙло инештәр була. 1640 йылдар аҙағына монастырҙың ер биләмәләре 41,3 дисәтинәгә тиклем арта[1]. 1657 йылда батша Алексей Михайлович иеромонах Захария исеменә раҫлаусы жалованная грамота бирә[3].

Халҡы

Пустында 20-нән ашыу монах һәм послушник иҫәпләнә. Монахтар игенселек һәм Көгөш йылғаһында тоҙ ҡайнатыу менән шөғөлләнә[1].

Монастырь башлыҡтары

Монастырҙың түбәндәге башлыҡтары билдәле[1]:

  • иеромонахтар Евфимий һәм Илларион (XVI быуат аҙағы);
  • игумен Михаил (1640 йылдар — 1650 йылдар башы);
  • иеромонах Захарий (1650 йылдар).

Шулай уҡ XVII быуат башында монастырҙа ревизия үткәргән төҙөүсе Феодосий билдәле[3].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Вознесенская пустынь. Башкирская энциклопедия: в 7 тт.. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 июль 2026.
  2. ↑ Курорта село, в Гафурийском р‑не. bashenc.online. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 июль 2026. Архивировано 27 сентябрь 2021 года.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 Вознесенский монастырь в Табынском крае. Посреди России (20 ноябрь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 июль 2026. Архивировано 27 сентябрь 2021 года.
  4. ↑ Монастыри. bashenc.online. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 июль 2026. Архивировано 27 сентябрь 2021 года.
  5. ↑ Табынская Божией Матери икона. bashenc.online. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 июль 2026. Архивировано 27 сентябрь 2021 года.

Әҙәбиәт

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар