Йыһаншин Азат Надир улы

Азат Надир улы Йыһаншин 1971 йылдың 11 майында Башҡорт АССР-ының Баймаҡ ҡалаһында тыуған^[3]. Урындағы 2-се урта мәктәптә уҡый, шул йылдарҙа уҡ йырлай, гитарала уйнай.

1990—1994 йылдарҙа хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтында уҡый^[3].

Юғары һөнәри белем алғандан һуң — Стәрлетамаҡ концерт-театр берләшмәһе актёры^[3].

Ошо 1994 йылда «Аҡйондоҙ» төркөмөн ойоштора һәм унда үҙе вокалсы булып сығыш яһай башлай^[4].

1995 йылдан — Башҡортостан Республикаһының Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актёры^[5]. Мостай Кәримдең «Салауат» пьесаһы буйынса ҡуйылған спектаклдәге Илеш роле һәм юғары актёрлыҡ оҫталығы өсөн 1996 йылда Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһына лайыҡ була^[4].

1998 йылдан — Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында хеҙмәт итә^[3]. Академтеатрҙа эшләгән осорҙа ул иң билдәле актёрҙарҙың береһе булып таныла^[4].

2002 йылда «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була^[3].

2008 йылдан — Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театрында эшләй, башта — ҡуйыусы режиссёр (2009 йылдан), һуңынан — (2012 йылдан) — театрҙың художество етәксеһе^[6]. Ошо уҡ ваҡытта Мәҙәниәт министрлығы юлламаһы буйынса Евгений Вахтангов исемендәге Дәүләт театры ҡарамағындағы Б. Щукин исемендәге театр институтының режиссёрлыҡ бүлегендә уҡый^[5], уны 2011 йылда тамамлай^[3].

2014 йылда ҡыҫҡа ваҡыт (15 июлдән 1 декабргә тиклем) Салауат башҡорт дәүләт драма театрында директор була^[7].

2014 йылдың декабренән — Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры директоры^[4].

2020 йылда «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеме бирелә^[8].

2020 йылдың 1 сентябрендә Азат Йыһаншин Өфө «Нур» татар дәүләт театрының баш режиссёры итеп тәғәйенләнә^[9].

2026 йылдың апрелендә Татарстан Республикаһы Рәйесе указы менән «Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре» исеменә лайыҡ була.

• Айгөл иле (Мостай Кәрим);
• Роже — Минең ҡатынымдың исеме Морис (Раффи Шарт);
• Көнләш, Америка, көнләш!^[10];
• Собака на сене (Лопе де Вега, режиссёры Азат Нәҙерғолов, 1998);
• Толай — Сыңғыҙхандың аҙаҡҡы төйәге (реж. Н. Абдыҡадиров, 2012);
• Тимерхан — Нәркәс (Илшат Йомағолов);
• «Теләктәр бишеге» (Н. Абдыҡадиров, режиссёры Н. Абдыҡадиров);
• Аттила (Ғәзим Шафиҡов);
• Ғәйепһеҙ ғәйеплеләр (Александр Островский);
• Ал яулыҡлы тирәккәйем (Сыңғыҙ Айытматов);
• Салауат (Мостай Кәрим);
• Их, өс егет, өс егет… (Өсәүҙең мажаралары).

• Две далекие-близкие зимы (1996);
• Ай ҡыҙы — төп герой (реж. Ә. Нурмөхәмәтов, 2002);
• День хомячка (2003);
• Тайна Аркаима — Ник роле (2006);
• Рәхмәт — Мәскәй әбей роле (реж. Ә. Райбаев, 2007);
• Әсә — ҡартатай роле (реж. Айнур Асҡаров, 2015);
• Из Уфы с любовью — Герман Альфредович (реж. А. Асҡаров, 2017).

• «Тылсымлы күл мөғжизәһе» (Сәрүәр Сурина, Стәрлетамаҡ театры, әкиәт);
• «Һөйәһеңме — һөймәйһеңме…» (Стәрлетамаҡ театры, Ф. Бүләков, трагикомедия, 2008);
• «Мәскәү — Васютки» (Стәрлетамаҡ театры, Ф. Бүләков, 2009);
• «Мин һайлаған яҙмыш» (Стәрлетамаҡ театры, Мәрйәм Бураҡаева, 2011);
• «Ҡоҙаса» (Баязит Бикбай, Стәрлетамаҡ театры, 2012);
• «Аҫылйәр» (Мирхәйҙәр Фәйзи, Стәрлетамаҡ театры, 2013);
• «Калигула» (Альбер Камю, Стәрлетамаҡ театры (2014), Милли йәштәр театры (Өфө, 2016));
• «Мөхәббәт күле» (Мөҙәрис Багаев, 2012, Салауат театры);
• «Әлдермәштән Әлмәндәр» (Туфан Миңнуллин, 2014, Салауат театры);
• «Ледниковый период» (Алекс Тарн, 2013, Милли йәштәр театры);
• «Ул ҡайтты» (Әнғәм Атнабаев, 2017, «Нур» татар театры)^[11];
• «Йән киҫәккәйҙәрем минең» (Ф. Бүләков,, Башдрамтеатр (Өфө), 2007)^[12];
• «Аҡса булһа бер муҡса» (Мөҙәрис Багаев, 2015, «Нур» татар театры).

• Азат Зиганшин.

• Айым;
• Тик hиңә табынам;
• Ай ҡыҙы;
• Аҡ ҡайын;
• Бағышлайым һиңә;
• Заятүләк һәм Һыуһылыу;
• Илайым — йырлайым;
• Ҡыңғыраулы сәскә;
• Нәркәсем;
• Һин генә;
• Тирәккәйем;
• Хушығыҙ, хыялдарым;
• Яратам һине;
• Мөхәббәтем (Алһыу Бәхтиева менән берлектә)^[4].

• Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2020).
• «Урал моңо» фестивалендә Гран-при (1993).
• Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2002).
• Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы (1996) — Милли йәштәр театрының «Салауат» спектаклендә (Мостай Кәрим әҫәре) башҡарған роле өсөн.
• «Театр яҙы — 2009» фестиваленең «Өмөт» дипломы (Ф. Бүләков, Һөйәһеңме-һөймәйһеңме).
• «Ҡолонсаҡ» республика балалар спектаклдәре фестиваленең өс тапҡыр дипломанты (Илшат Йомағоловтың «Тылсымлы моң» пьесаһы буйынса режиссёр-консультанты).
• III Халыҡ—ара театраль фестивале дипломанты (Ф. Бүләков, Мәскәү-Васютки, 2010).
• Республика башҡорт драматургияһы фестиваленең дүрт номинацияла еңеүсе, «Иң яҡшы режиссёр эше» (Ф. Бүләков, «Мәскәү-Васютки»).
• Төрки телле халыҡтарҙың «Мең тын алыш — бер тауыш» Халыҡ-ара театраль фестиваленең дипломанты (Конья ҡалаһы, Төркиә).
• «Ремесло» Бөтә Рәсәй йәш татар режиссураһы фестивале (Ҡазан, 2012, Гран-при «Мәскәү—Васютки» спектакле өсөн).
• «Туғанлык» халыҡ-ара төрки театрҙары фестивалендә Гран-при (Өфө, 2012, «Мәскәү—Васютки» спектакле өсөн).