Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Багаев Мөҙәрис Басир улы

Мөҙәрис Басир улы Багаев (рус. Мударис Басирович Багаев; 1951 йылдың 2 ноябре, Батыр, Башҡорт АССР-ы — 2022 йылдың 10 декабре, Өфө) — совет башҡорт шағиры, драматург, прозаик, балалар яҙыусыһы-фантаст һәм журналист. Рәсәй һәм Башҡортостандың Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы[2]. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2022)[3].

Биографияһы

1951 йылдың 2 ноябрендә Башҡорт АССР-ының Федоровка районы Батыр ауылында тыуа[2].

Башҡортостан ауыл хужалығы институтының иҡтисад факультетын тамамлай. Башҡортостандың колхоз һәм совхоздарында иҡтисадсы, агроном һәм прораб булып эшләй. Һуңынан Ишембайға күсә, «Торатау» район газетаһының ауыл хужалығы бүлеген етәкләй[3].

Һуңғы йылдарҙа Ишембай районының Новогеоргиевка ауылында йәшәй. 2022 йылдың декабрендә, ғүмеренең 72-се йылында вафат була[2].

Ижады

Шиғырҙар, хикәйәләр, повестар һәм пьесалар яҙа. Әҫәрҙәре араһында Рәшит Солтангәрәев исемендәге премия менән билдәләнгән «Ете төш» повесы бар[2].

Театр постановкалары

Салауат башҡорт дәүләт драма театрында Багаевтың пьесалары буйынса түбәндәге спектаклдәр ҡуйыла:

Спектакль Премьераһы Режиссёры
«Ҡатындар болаһы» 2004 йылдың 5 феврале Гөлдәр Ильясова[4]
«Бес в ребро» 2010 йылдың 2 апреле Олег Ханов[5]
«Боронғо ваҡыттарҙа» 2011 йылдың июне Александр Шабаев[3]
«Мөхәббәт күле» 2012 йылдың 7 ноябре Азат Йыһаншин[3]

2014 йылда «Мөхәббәт күле» Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында ҡуйыла[3].

2015 йылда Башҡорт дәүләт академия драма театры Бөйөк Ватан һуғышы осорондағы кеше яҙмыштарына арналған «Ике төш» драмаһын сәхнәләштерә. Режиссёры — Олег Ханов[6]. Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театрында Багаев пьесаһы буйынса «Бер тоҡ аҡса булған булһа» мюзиклы ҡуйыла[7].

2026 йылдың октябренә ҡарата Өфө дәүләт татар «Нур» театры репертуарында Багаев пьесаһы буйынса «Однажды в городе» музыкаль комедияһы бар; режиссёры — Илдар Вәлиев[8].

Баҫылған әҫәрҙәре

  • Шерстяная лапка: фантастическая повесть // Аманат. — 2002. — № 1. — С. 8–13[3].
  • Мәк сәскәһе: хикәйәләр. — Уфа: Китап, 2008[3].
  • Ғүмеркәйҙәрҙе ҡыйҙы ҡара ҡырау: хикәйә // Яйыҡ. — 2026. — 8 октябрь[9].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2022)[3].
  • «Ете төш» повесы өсөн Рәшит Солтангәрәев исемендәге премия[2]. Багаев был премияның тәүге лауреаты була[10].
  • «Йәшлек» газетаһы һәм «Аманат» журналы лауреаты[3].
  • «Илһам шишмәләре» шиғриәт фестивале лауреаты[3].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 Башинформ / под ред. В. А. Валерьевич — 1992.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Лейла Аралбаева. Скончался башкирский писатель и журналист Мударис Багаев. Башинформ (11 декабрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Багаев Мударис Басирович (1951–2022). Национальная библиотека имени А.-З. Валиди Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  4. ↑ Бабий бунт. Салаватский государственный башкирский драматический театр. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  5. ↑ Бес в ребро. Салаватский государственный башкирский драматический театр. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  6. ↑ В городах Стерлитамак и Салават состоялись гастроли Башкирского государственного академического театра драмы им. М. Гафури. Башкирский академический театр драмы имени Мажита Гафури. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  7. ↑ Лейла Аралбаева. Кого потеряли культура и искусство Башкирии в 2022 году. Башинформ (4 ғинуар 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  8. ↑ Однажды в городе. Уфимский государственный татарский театр «Нур». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  9. ↑ Мөҙәрис Багаев. Ғүмеркәйҙәрҙе ҡыйҙы ҡара ҡырау. Хикәйә (башҡ.). Яйыҡ (8 октябрь 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.
  10. ↑ Премия имени Рашита Султангареева. Национальная библиотека имени А.-З. Валиди Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2026.

Әҙәбиәт

  • Живитченко Э. Снова премьера, и вновь на «ура»: в Салаватском башкирском драматическом театре состоялась премьера постановки по пьесе ишимбайского драматурга М. Багаева // Восход. — 2012. — 16 ноября. — С. 5.
  • Бакиева Г. Поэт, писатель, драматург // Ашкадарские зори. — 2015. — 23 мая. — № 61.

Һылтанмалар

Категориялар