2022 йыл

Йылдар
2018 · 2019 · 2020 · 2021 — 2022 — 2023 · 2024 · 2025 · 2026
Ун йыллыҡтар
2000 йылдар · 2010 йылдар — 2020 йылдар — 2030 йылдар · 2040 йылдар
Быуаттар
XXII быуат

III мең йыллыҡ

XIX быуат

—

XX быуат

—

XXI быуат

—

XXII быуат

—

XXIII быуат

1990 йылдар	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 йылдар	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
2010 йылдар	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019
2020 йылдар	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	2028	2029
2030 йылдар	2030	2031	2032	2033	2034	2035	2036	2037	2038	2039
2040 йылдар	2040	2041	2042	2043	2044	2045	2046	2047	2048	2049
2050 йылдар	2050	2051	2052	2053	2054	2055	2056	2057	2058	2059
2060 йылдар	2060	2061	2062	2063	2064	2065	2066	2067	2068	2069
2070 йылдар	2070	2071	2072	2073	2074	2075	2076	2077	2078	2079
2080 йылдар	2080	2081	2082	2083	2084	2085	2086	2087	2088	2089
2090 йылдар	2090	2091	2092	2093	2094	2095	2096	2097	2098	2099

2100 йылдар	2100	2101	2102	2103	2104	2105	2106	2107	2108	2109

**2022 йыл башҡа календарҙар буйынса ошоға тура килә:**
Григориан стилендә	2022 MMXXII
Юлиан стилендә	2021 — 2022 ( 14 ғинуар)
Рим нигеҙләнгән көндән	2774 — 2775 ( 4 майҙан)
Константинополь эраһы	7530 — 7531 ( 14 сентябрҙән)
Йәһүд календары	5782 — 5783 ה'תשפ"ב — ה'תשפ"ג
Мосолман календары	1444 — 1445
Боронғо әрмән календары	1471 ԹՎ ՌՆՀԱ
Ҡытай календары	4718 — 4719 (с 1 февраля) 辛丑 — 壬寅 аҡ һыйыр — ҡара юлбарыҫ
Эфиопа календары	2014 — 2015
Боронғо һинд календары
- Викрам самват	2078 — 2079
- Шака самват	1944 — 1945
Иран календары	1400 — 1401

2022 (ике мең егерме икенсе) йыл — 3 мең йыллыҡ . Был йыл 4 йыл элек тамамланған.

2022 йылға календарь

Ғируар

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
					1	2
3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16
17	18	19	20	21	22	23
24	25	26	27	28	29	30
31

Февраль

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28

Март

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31

Апрель

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30

Май

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
						1
2	3	4	5	6	7	8
9	10	11	12	13	14	15
16	17	18	19	20	21	22
23	24	25	26	27	28	29
30	31

Июнь

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
		1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30

Июль

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
				1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	31

Август

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
1	2	3	4	5	6	7
8	9	10	11	12	13	14
15	16	17	18	19	20	21
22	23	24	25	26	27	28
29	30	31

Сентябрь

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
			1	2	3	4
5	6	7	8	9	10	11
12	13	14	15	16	17	18
19	20	21	22	23	24	25
26	27	28	29	30

Октябрь

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
					1	2
3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16
17	18	19	20	21	22	23
24	25	26	27	28	29	30
31

Ноябрь

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30

Декабрь

Дш	Шш	Шр	Кс	Йм	Шм	Йш
			1	2	3	4
5	6	7	8	9	10	11
12	13	14	15	16	17	18
19	20	21	22	23	24	25
26	27	28	29	30	31

Ваҡиғалар

БМО ҡарары буйынса, 2022 йыл Халыҡ-ара һөнәрселек балыҡсылығы һәм аквамәҙәниәт йылы тип иғлан ителде^[1].

Рәсәйҙә халыҡтарҙың мәҙәни мираҫы йылы
Башҡортостанда Һөнәри белем биреүҙе модернизациялау, лайыҡлы хеҙмәт шарттары һәм хеҙмәт династиялары йылы
Белоруссияла тарихи хәтер йылы
Әзербайжанда Шуша ҡалаһы йылы
Үзбәкстанда халыҡ мәнфәғәттәрен тәьмин итеү йылы
Ҡаҙағстанда Балалар йылы

Ғинуар

1 ғинуар
- Рәсәйҙә эшкәртелмәгән түңәрәк урманды экспортҡа сығарыуҙы тыйыу үҙ көсөнә инде һәм сеймал әйләнешен күҙәтеп барыусы һанлы мәғлүмәт системаһы эшләй башланы^[2].
- Ҡытайҙа урындағы автомобиль сәнәғәтенә сит ил капиталы инвестицияларына сикләүҙәр тулыһынса бөтөрөлдө^[3].
- Иньяцио Кассис Швейцария президенты вазифаһын башҡара башланы.
- Рәсәй Федерацияһында йәшәү минимумы 12654 һумға тиклем арттырылды.
- Рәсәйҙә хеҙмәткә түләүҙең минималь күләме (МРОТ) 13 890 һумға тиклем артты.^[4]
- Швеция Европала хәүефһеҙлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошманың (ОБСЕ) рәйесе итеп һайланды.
2 ғинуар
- Рязань өлкәһендә салонында 49 кеше булған автобус аварияға осраған. 5 кеше һәләк булған, 22-һе йәрәхәтләнгән.^[5]
- Ҡаҙағстанда тәбиғи газға хаҡтар артыуға ҡаршы митингтар башлана^[6]^[7].
3 ғинуар
- Рәсәй Федерацияһы, Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Америка Ҡушма Штаттары, Бөйөк Британия һәм Франция лидерҙары ядро һуғышына ҡаршы белдереү ҡабул итте^[8]
- Хайсам әл-Гайс ОПЕК-тың киләһе секретары итеп һайланды. 2022 йылдың 1 авгусында ул 2016 йылдан ошо вазифаны биләгән Мөхәммәт Баркиндоны алмаштыра^[9]^[10].
4 ғинуар — BlackBerry компанияһы үҙенең продукттарына ярҙам күрһәтеүҙе туҡтатты.
5 ғинуар
- Халыҡтың ризаһыҙлығы артыу сәбәпле Ҡаҙағстан хөкүмәте отставкаға китте^[11].
- Ҡаҙағстандың Мангистау һәм Алматы өлкәләрендә, шулай уҡ Алматы һәм Нур-Солтан ҡалаларында ғәҙәттән тыш хәл индерелде^[12]^[13]^[14].
- Нурсолтан Назарбаев Ҡаҙағстан Республикаһы Именлек советы рәйесе вазифаһынан бушатылды^[15]

16 ғинуар — Сербияла конституция референдумы.
23 ғинуар — Ливияла парламент һайлауҙары.
24 ғинуар — Италияла президент һайлауҙары^[16].

Февраль

4 — 20 февраль — XXIV Ҡышҡы Олимпия уйындары (Пекин, Ҡытай)^[17].
6 февраль — королева Елизавета II, Британия монархтарынан беренселәрҙән булып, Платина юбилейын билдәләй.

Март

Март — Гонконг махсус хакимиәте төбәгендә башҡарма власть башлығын һайлау.

Апрель

10 апрель—24 апрель — Францияла президент һайлауҙары.
Апрель — Венгрияла парламент һайлауҙары.

Май

Тампере (Финляндия) ҡалаларында шайбалы хоккей буйынса донъя чемпионаты үтә^[18].
10—14 май — Туринда (Италия) 66-сы «Евровидение» йыр бәйгеһе уҙа.

Сентябрь

11 сентябрь — Рәсәй Федерацияһында Берҙәм тауыш биреү көнө.

Октябрь

2 октябрь—30 октябрь — Бразиялияла дөйөм һайлауҙар.
ҡояш тотолоуы.

Ноябрь

переписи населения^[19].
22-й чемпионат мира по футболу^[20].

Вафат булғандар

2022 йылда вафат булғандар

Шулай уҡ ҡарағыҙ

2022 год категорияһы табылманы.

Иҫкәрмәләр

↑ Международные годы (урыҫ). www.un.org (6 ғинуар 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 ғинуар 2020.
↑ В России вступают в силу новые правила оборота древесины (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2022.
↑ Китай снял ограничения для иностранных автопроизводителей (урыҫ). Авто Ревю. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 декабрь 2021.
↑ В России с 1 ғинуар минимальный размер оплаты труда составит 13 890 рублей (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2022.
↑ Число пострадавших в аварии с автобусом под Рязанью увеличилось до 22 (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 ғинуар 2022.
↑ В Казахстане идут митинги из-за роста цен на газ (урыҫ). www.kommersant.ru (3 ғинуар 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 ғинуар 2022.
↑ Правительство Казахстана объявило о снижении цен на газ после протестов (урыҫ). Ведомости. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 ғинуар 2022.
↑ «Никогда не должна быть развязана»: лидеры РФ, КНР, США, Британии и Франции приняли заявление против ядерной войны (урыҫ). RT (3 ғинуар 2022).
↑ Новым генсеком ОПЕК избрали представителя Кувейта Хайсама аль-Гайса (урыҫ). www.kommersant.ru (3 ғинуар 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 ғинуар 2022.
↑ OPEC : Special Meeting of the OPEC Conference appoints next Secretary General (билдәһеҙ). www.opec.org. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 ғинуар 2022.
↑ https://novayagazeta.ru/articles/2022/01/05/pravitelstvo-kazakhstana-ushlo-v-otstavku-na-fone-obshchenatsionalnykh-gazovykh-protestov-news
↑ В Нур-Султане ввели режим чрезвычайного положения (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 ғинуар 2022.
↑ Токаев ввел на две недели режим ЧП в Мангистауской области и Алма-Ате (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 ғинуар 2022.
↑ Президент Казахстана постановил ввести чрезвычайное положение в Алма-Атинской области (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 ғинуар 2022.
↑ https://www.rbc.ru/politics/05/01/2022/61d596709a7947392ca4369e
↑ Заседание парламента Италии по выборам президента республики состоится 24 ғинуар (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 ғинуар 2022.
Русская служба Би-би-си (31 июль 2015). 31 июль 2015 тикшерелгән.
↑ Чемпионат мира-2022 пройдет в Финляндии (19 май 2017). 13 июнь 2018 тикшерелгән.
Sputnik Узбекистан (24 август 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 август 2020.
↑ Полина Мирер. Бриллианты в пустыне. Стадионы Катара к Чемпионату мира-2022 (билдәһеҙ) (недоступная ссылка — история). МедиаПорт (08.12.10). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 август 2011. Архивировано 23 февраль 2012 года. 2012 йылдың 18 ғинуар көнөндә архивланған.

[1] Международные годы (урыҫ). www.un.org (6 ғинуар 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 ғинуар 2020.

[2] В России вступают в силу новые правила оборота древесины (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2022.

[3] Китай снял ограничения для иностранных автопроизводителей (урыҫ). Авто Ревю. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 29 декабрь 2021.

[4] В России с 1 ғинуар минимальный размер оплаты труда составит 13 890 рублей (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ғинуар 2022.

[5] Число пострадавших в аварии с автобусом под Рязанью увеличилось до 22 (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 ғинуар 2022.

[6] В Казахстане идут митинги из-за роста цен на газ (урыҫ). www.kommersant.ru (3 ғинуар 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 ғинуар 2022.

[7] Правительство Казахстана объявило о снижении цен на газ после протестов (урыҫ). Ведомости. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 ғинуар 2022.

[8] «Никогда не должна быть развязана»: лидеры РФ, КНР, США, Британии и Франции приняли заявление против ядерной войны (урыҫ). RT (3 ғинуар 2022).

[9] Новым генсеком ОПЕК избрали представителя Кувейта Хайсама аль-Гайса (урыҫ). www.kommersant.ru (3 ғинуар 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 ғинуар 2022.

[10] OPEC : Special Meeting of the OPEC Conference appoints next Secretary General (билдәһеҙ). www.opec.org. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 ғинуар 2022.

[11] ttps://novayagazeta.ru/articles/2022/01/05/pravitelstvo-kazakhstana-ushlo-v-otstavku-na-fone-obshchenatsionalnykh-gazovykh-protestov-news

[12] В Нур-Султане ввели режим чрезвычайного положения (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 ғинуар 2022.

[13] Токаев ввел на две недели режим ЧП в Мангистауской области и Алма-Ате (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 ғинуар 2022.

[14] Президент Казахстана постановил ввести чрезвычайное положение в Алма-Атинской области (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 ғинуар 2022.

[15] ttps://www.rbc.ru/politics/05/01/2022/61d596709a7947392ca4369e

[16] Заседание парламента Италии по выборам президента республики состоится 24 ғинуар (билдәһеҙ). ТАСС. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 ғинуар 2022.

[17] Русская служба Би-би-си (31 июль 2015). 31 июль 2015 тикшерелгән.

[18] Чемпионат мира-2022 пройдет в Финляндии (19 май 2017). 13 июнь 2018 тикшерелгән.

[19] Sputnik Узбекистан (24 август 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 август 2020.

[brilliant-20] Полина Мирер. Бриллианты в пустыне. Стадионы Катара к Чемпионату мира-2022 (билдәһеҙ) (недоступная ссылка — история). МедиаПорт (08.12.10). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 август 2011. Архивировано 23 февраль 2012 года. 2012 йылдың 18 ғинуар көнөндә архивланған.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]