Ғәзизов Мостафа Шакир улы
Мостафа Шакир улы Ғәзизов (рус. Мустафа Шакирович Газизов; 1923 йылдың 5 октябре, Иҫке Муса ауылы — 2005 йылдың 27 октябре, Өфө, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) — хәрби хеҙмәткәр, гвардия капитаны (2000). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, танк полкының разведка взводы уҡсыһы, командир ярҙамсыһы. Башҡортостандан Дан орденының беренсе тулы кавалеры.
Биографияһы
Ғәзизов Мостафа Шакир улы 1923 йылдың 5 октябрендә Башҡорт АССР-ының Өфө кантоны [1] Яңы Муса ауылында тыуған[2].
Ҡабаҡ ете йыллыҡ мәктәбен тамамлағандан һуң колхозда эшләй.
1942 йылдың мартынан Ҡыҙыл Армияла. Көнбайыш, Калинин, Воронеж һәм 1-се Украина фронттарында һуғыша, 1942 йылдың сентябренән 1-се гвардия танк армияһының 8-се гвардия механизацияланған корпусы 21-се гвардия механизацияланған бригадаһының 69-сы гвардия танк полкында уҡсы, разведка взводы командиры ярҙамсыһы булып хеҙмәт итә[3].
Төрлө дәрәжәләге Дан ордены менән һуғыштарҙа күрһәткән батырлығы өсөн бүләкләнә: 1943 йылдың 24 декабре — 1944 йылдың 1 ғинуары — Житомир ҡалаһы өсөн (III дәрәжә, 10.02.1944), 21—29 март — Тернополь ҡалаһы өсөн (II дәрәжә, 8.05.1944), 21—23 июль — Польшаның Олешице ҡалаһы янында (I дәрәжә, 23.09.1944)[4].
Һуғыш тамамланғандан һуң СССР Ҡораллы Көстәрендә хеҙмәтен дауам итә[3], 1945 йылдан — Кавказ аръяғы Һәм Киев хәрби округтарында механизацияланған подразделениелар командиры[2].
1950 йыл — кесе лейтенанттар курсын тамамлай.
1959 йылдан отставкала. Өфө ҡалаһында йәшәй һәм эшләй. 2005 йылдың 27 октябрендә вафат була. Көньяҡ зыяратта ерләнә[2][3].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
- III дәрәжә Дан ордены 10 февраль 1944 йыл
- II дәрәжә Дан ордены 8 май 1944 йыл
- I дәрәжә Дан ордены 23 сентябрь 1944 йыл
- I дәрәжә Ватан һуғышы ордены
- Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
Хәтер
- Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2025 йылдың 12 декабрендәге 613-сө Ҡарары менән Дан орденының тулы кавалеры Ғәзизов Мостафа Шакир улының исеме Башҡортостан Республикаһы Ҡырмыҫҡалы районы муниципаль районының Ҡырмыҫҡалы ауылындағы 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе дөйөм белем биреү автономиялы учреждениеһының Иҫке Муса ауылындағы филиалына бирелә[5].
- Өфөлә М. Ш. Ғәзизов йәшәгән йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылған[2].
Иҫкәрмәләр
- ↑ хәҙер Башҡортостан Республикаһының Ҡырмыҫҡалы районы
- ↑ 1 2 3 4 Ғ. Һ. Булатов, А. Н. Пинтсон. Ғәзизов Мостафа Шакир улы (башҡ.). «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы (28 октябрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 февраль 2026. (баш.)
- ↑ 1 2 3 [ttps://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=4090 Газизов Мустафа Шакирович]. Международный патриотический интернет-портал «Герои страны». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 февраль 2026. (рус.)
- ↑ Газизов Мустафа Шакирович. Проект Министерства обороны Российской Федерации «Память народа». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 февраль 2026. (рус.)
- ↑ Постановление Правительства Республики Башкортостан от 12.12.2025 № 613 «О присвоении имен Героев Советского Союза и выдающихся деятелей Республики Башкортостан общеобразовательным организациям Республики Башкортостан». Правительство Республики Башкортостан (12 декабрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 февраль 2026. (рус.)
Һылтанмалар
- «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы. Ғәзизов Мостафа Шакир улы (баш.) (Тикшерелеү көнө: 26 февраль 2026).
- Военная история башкир. Энциклопедия. / гл. редактор А.З. Асфандияров — Уфа, «Башкирская энциклопедия», 2013, С. 135-136. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).
- Международный патриотический интернет проект «Герои страны». Газизов Мустафа Шакирович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).
- Проект Министерства обороны Российской Федерации «Память народа». Газизов Мустафа Шакирович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).
- Общественный проект Приволжского федерального округа «Герои Отечества». Газизов Мустафа Шакирович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).
- Республиканский музей Боевой Славы: Газизов Мустафа Шакирович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).
- Музей истории города Уфы. Официальный сайт. Полные кавалеры ордена Славы. Газизов Мустафа Шакирович (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).
- Муниципальный район Кармаскалинский район Республики Башкортостан. Официальный сайт. 99 лет назад родился наш легендарный земляк Мустафа Шакирович Газизов (рус.) (Тикшерелеү көнө: 28 февраль 2026).