Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Азат Басиров

Азат Басиров (рус. Азат Басыров; 1988 йылдың, Өфө, Башҡорт АССР-ы, СССР) — Рәсәй рәссамы, графигы һәм һынлы сәнғәт оҫтаһы, заманса сәнғәт өлкәһендә эшләй. Өфөнөң «Мираҫ» арт-галереяһы резиденты[1], «ТОП 30. Өфөнөң иң билдәле кешеләре — 2025» премияһының «Сәнғәт» номинацияһы лауреаты[2].

Биографияһы

1988 йылда Башҡортостан Республикаһының Өфө ҡалаһында тыуған. 2010 йылда М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының «Һынлы сәнғәт» (художество-графика факультеты) специальносы буйынса тамамлай[3]. Өфөлә йәшәй һәм эшләй[4].

Ижады

График һәм коллаж авторы булараҡ билдәле; был техникалар менән бер рәттән ҡәләм менән һүрәт төшөрөүгә һәм видеоартҡа мөрәжәғәт итә. Цифрлы коллажлы һүрәт төшөрөү буйынса махсуслаша, унда һүрәт күп төҫлө ҡатламдарҙан тора: һәр ҡатлам фильмдан кадр, һүрәт йәки танылған клишены сағылдыра. Ижадының төп темаһы — кеше аңының боронғолоғо һәм кешеләрҙе хәрәкәткә килтереүсе тәбиғи нигеҙҙәрҙе тикшереү[5].

Танылған техникаларының береһе — ағасҡа «һыҙып» эшләнгән һүрәт[1]. 2024 йылда ҡуйылған «Күренмәҫ ҡыр» проектында рәссам ағас планшеттарҙа акрил ҡуллана: экспозицияға исемһеҙ һигеҙ эш ингән. Тәҡдим ителгән әҫәрҙәрҙең нигеҙендә панель йорттарҙың стеналарындағы ярыҡтар тора, уларҙы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр гидроизоляция ҡатнашмалары менән ҡаплай; рәссам был абстракт «ярыҡтарҙы» көнкүреш мөхитенән картинаға күсерә[4]. Киндергә күсереү ваҡытында бетондың кәмселектәрен йәшергән ҡара төҫлө төҙөлөш ҡатнашмалары график символдарға әүерелә[6].

2024 йылда Түбәнге Новгородта «Контур» графика йәрминкәһендә Өфөнөң «Мираҫ» галереяһы менән берлектә «Ҡыр яҙмалары» серияһын тәҡдим итә, унда ул тирә-яҡ арауыҡты ҡоро үҫемлектәр, һынған ботаҡтар, ҡом һәм тупраҡ ярҙамында теркәп, уларҙы ҡағыҙҙа «сағылдыра». Мәскәүҙә «blazar» йәрминкәһендә «Мираҫ» галереяһы уның New Russian Abstraction, «Ун өсөнсө альбом» һәм «Рәхимлелек» проекттарынан эштәрен күрһәтә[3].

2018 йылда Азат Басиров «Мираҫ» галереяһында «Мин бындамын һәм бында мин юҡ булырмын» перформансын үткәрә. 2011 йылда Шура Чепец менән берлектә Мәскәүҙәге ART4.RU актуаль сәнғәт музейында «Идея» видеоинсталляцияһын тормошҡа ашыра, ә «Плагиат» арт-төркөмө составында Martini Art Weekend сиктәрендә Мәскәүҙең «Ҡыҙыл Октябрь» майҙансығында «Звено» инсталляцияһын (рус.)баш. күрһәтә[7].

Күргәҙмәләре һәм йәрминкәләре

Шәхси күргәҙмәләре

  • 2011 — «Выражения», Наил Латфуллин исемендәге заманса сәнғәт музейы, Өфө;
  • 2011 — «Выражения», «Галерея 10’06», Силәбе;
  • 2011 — «Злая моторика рук», Наил Латфуллин исемендәге заманса сәнғәт музейы, Өфө;
  • 2013, 3-16 ноябрь — «Красота», «Мираҫ» галереяһы, Өфө;
  • 2014 — «Открытие замкнутого пространства», «X-MAX» галереяһы, Өфө;
  • 2016, 3-31 март — «LIFE», «Мираҫ» галереяһы, Өфө;
  • 2018 — «Мин бындамын һәм бында мин юҡ булырмын» перформансы, «Мираҫ» галереяһы, Өфө[7];
  • 2024, 30 ноябрь — 13 декабрь — «Күренмәҫ ҡыр» («Невидимое поле»), Өфө, Менделеев урамы, 132 адресы буйынса «Конди Лофт» торлаҡ комплексы бинаһында; «Замандаш» проектының грант программаһы ZAMAN заманса сәнғәт музейы һәм «Талан» компаниялар төркөмө ярҙамында, Антон Цой ҡатнашлығында тормошҡа ашырыла[4];
  • 2025, 11 декабрь — 2026, 18 ғинуар — «Странна», «Мираҫ» галереяһы, Өфө[8].

Төркөм күргәҙмәләре һәм йәрминкәләре

  • 2010 — «Башҡортостан Республикаһының йәш рәссамдары», Өфө художество галереяһы, Өфө («графика» номинацияһында икенсе урын)[7];
  • 2011 — Ғабдулла Туҡайҙың тыуыуына 125 йыл тулыуға арналған «Мин һәм Шүрәле» күргәҙмәһе (Ҡазан, Мәскәү, Өфө);
  • 2012 — I Яңы Себер халыҡ-ара заманса графика триенналеһы, Новосибирск дәүләт художество музейы, Новосибирск[7];
  • 2013 — Gallery Shchukina Флоридалағы Art Palm Beach халыҡ-ара йәрминкәһе[7][3];
  • 2015 — «ART UFA — 2015» художество форумы, ВДНХ-Экспо, Өфө;
  • 2016 — «Актуальная Россия: среда обитания», Рәсәйҙең хәҙерге заман тарихы үҙәк музейы, Мәскәү;
  • 2018 — II Яңы Себер халыҡ-ара заманса графика триенналеһы, Новосибирск дәүләт художество музейы, Новосибирск;
  • 2018 — «Бурлюк-грандиозарь», Наил Латфуллин исемендәге заманса сәнғәт музейы, Өфө;
  • 2021 — «Современное татарское искусство», Рәсәй Рәссамдар союзының Мәскәү өлкә ойошмаһы, Мәскәү;
  • 2022 — «Шёпотом», ZAMAN заманса сәнғәт музейы илселеге, Өфө;
  • 2023 — «Сортировочный центр», ZAMAN заманса сәнғәт музейы илселеге, Өфө[7];
  • 2024, 17-19 май — «Контур» графика йәрминкәһе, Sheraton Kremlin ҡунаҡханаһының ер аҫты паркингы, Түбәнге Новгород; «Мираҫ» галереяһы, «Ҡыр яҙмалары» серияһы[9][3];
  • 2024, 12-15 сентябрь — йәш заманса сәнғәт йәрминкәһе «blazar», Мәскәү музейы, Мәскәү; «Мираҫ» галереяһы[10];
  • 2025, 15-16 февраль — ATRIUM заманса сәнғәт йәрминкәһе, Екатеринбург; «Мираҫ» галереяһы[5];
  • 2025, 3-29 март — «Мираҫ» галереяһының дүрт рәссам-резиденты (Александр Соболев, Ольга Цимболенко, Нелли Акчурина, Азат Басиров) күргәҙмәһе, Өфө;
  • 2025, 25-29 июнь — SCAN FAIR заманса сәнғәт йәрминкәһе, Красноярск, Ҡыҙыл Армия урамы, 10, корпус 4 адресы буйынса «Квадрат» ижади кластеры; «Мираҫ» галереяһы, «Күренмәҫ ҡыр» проекты[6].

Йәмәғәт һәм фестиваль эшмәкәрлеге

2019 йылдың июнендә Өфөлә ZAMAN заманса сәнғәт музейы, «Йәнле Өфө» граждандар инициативаһын үҫтереү һәм хуплау фонды һәм «Арт-Квадрат» ҡала үҙәге ойошторған «Ә нисек инде?» паблик-арт фестивалендә ҡатнаша; фестивалдең темаһы — кешенең йәмғиәттә девиант тәртибе[11]. Рәссам Артур Рахметов авторы һәм кураторы булған «Ә нисек инде?» паблик-арт проекты сиктәрендә «Һаңғырауҙар» урам объектын — ҡара металдан эшләнгән энәле ҙур тимер күҙлектәрҙе — булдыра; рәссам өсөн бындай масштаблы урам объекты — тәүге эше була[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • «Башҡортостан Республикаһының йәш рәссамдары» күргәҙмә-конкурсында «графика» номинацияһында икенсе урын (2010, Өфө художество галереяһы)[7];
  • «Күренмәҫ ҡыр» проектын тормошҡа ашырыу өсөн ZAMAN заманса сәнғәт музейының «Замандаш» грант программаһы буйынса гранты (2024)[4][3];
  • «ТОП 30. Өфөнөң иң билдәле кешеләре — 2025» премияһының «Сәнғәт» номинацияһында лауреаты (2025, «Собака.ru» журналы, Өфө)[2].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Екатерина Подобуева. Где искать современное искусство, путешествуя по России. The Blueprint (28 октябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  2. ↑ 1 2 Лауреаты премии «ТОП 30. Самые знаменитые люди Уфы» — 2025. Собака.ru (Уфа) (2 июль 2026). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 Художник Азат Басыров: «Искусство формирует и кристаллизует то, чем мы являемся». Собака.ru (Уфа) (3 июль 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Невидимое поле. Музей современного искусства ZAMAN (30 ноябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  5. ↑ 1 2 Выставка Александра Соболева, Нелли Акчуриной, Ольги Цимболенко и Азата Басырова. Del’Arte Magazine (8 апрель 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  6. ↑ 1 2 Ярмарка современного искусства SCAN FAIR в Красноярске. МИРАС арт-галерея (25 июнь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  7. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Азат Басыров. МИРАС арт-галерея. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  8. ↑ Выставки галереи «Мирас» в Уфе. МИРАС арт-галерея. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  9. ↑ Ярмарка графики «Контур». МИРАС арт-галерея (17 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  10. ↑ Ярмарка молодого современного искусства BLAZAR. МИРАС арт-галерея (12 сентябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.
  11. ↑ А что такого? Музей современного искусства ZAMAN (8 июнь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Подобуева Е. Где искать современное искусство, путешествуя по России // The Blueprint. — 28 октября 2024 года.
  • Художник Азат Басыров: «Искусство формирует и кристаллизует то, чем мы являемся» // Собака.ru (Уфа). — 3 июля 2025 года.

Һылтанмалар

© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».

Категориялар