Арыҫланов Ғата Арыҫлан улы
Ғата Арыҫлан улы Арыҫланов (рус. Арсланов Гата Арсланович; 1914 йылдың 24 июне, Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылы, Өфө губернаһы — 2001 йылдың 2 декабре, Өфө) — совет театр актёры, эстрада артисы. 1949—1983 йылдарҙа хәҙерге Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. 1955 йылдан СССР-ҙың Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1956).
Биографияһы
1914 йылдың 24 июнендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе[1] Ҡыпсаҡ-Асҡар ауылында тыуған[2].
1932—1934 йылдарҙа Мәскәү консерваторияһының Башҡорт студияһында уҡый.
Ҡыҙыл Армия сафында хеҙмәт итә. 1938 йылғы Хәсән күле буйында совет-япон ҡораллы бәрелештәрендә ҡатнаша[3].
1940 йылда Башҡорт театр-художество училищеһын тамамлағандан һуң (Б.Ғ.Имашев һәм Ғ.С.Саттаров курсы) Яңауыл колхоз-совхоз театрында актёр булып эшләй[2].
1941 йылдан — Башҡорт дәүләт филармонияһының һөйләү жанры артисы. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында йыш ҡына госпиталдәрҙә сығыш яһай[3].
1949—1983 йылдарҙа Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Бер үк ваҡытта Өфө ҡалаһындағы балалар йорттарының береһендә театр түңәрәген етәкләй[3]. Башҡорт профессиональ эстрадаһы үҫешенә үҙ өлөшөн индерә[2].
2001 йылдың 2 декабрендә вафат була[2] һәм Өфө ҡалаһында ерләнә[3].
Төп ролдәре
- Хәлил («Ғәлиәбаныу», М. М. Фәйзуллин),
- Ғәлимйән («Башмағым», Х. К. Ибраһимов),
- Ғиззәт («Еҙнәкәй», Х. К. Ибраһимов),
- Закир (Мәжит Ғафуриҙың «Ҡара йөҙҙәр» повесы буйынса Ғ. Әмири һәм В. Ғ. Ғәлимовтың шул уҡ исемле спектакле),
- Ғәҙел («Бажалар», И. Ә. Абдуллин),
- Зөфәр («Минең йырым», И. Ә. Абдуллин),
- Гәрәй («Яңғыҙ ҡайын», М. С. Кәримов),
- Мәжит Ғафури («Мәжит Ғафури», С. Ф. Ҡудашев).
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған артисы (1956)
- Мәжит Ғафури фондының Мәжит Ғафури исемендәге халыҡ-ара йәмәғәт премияһы (2006, үлгәндән һуң).
Ғаиләһе
Ҡатыны — Арыҫланова Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы, Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1974)[3].
Иҫкәрмәләр
- ↑ Хәҙер Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы.
- ↑ 1 2 3 4 «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы. АРЫҪЛАНОВ Ғата Арыҫлан улы (Тикшерелеү көнө: 24 июнь 2024)
- ↑ 1 2 3 4 5 Он внес большой вклад в развитие башкирского театра (К 100-летию со дня рождения актера Гаты Арсланова). ИА «Башинформ», 24 июня 2014 года (рус.) (Тикшерелеү көнө: 24 июнь 2024)