Яңы Балаҡатай
Яңы Балаҡатай (рус. Новобелокатай) — Башҡортостан Республикаһының Балаҡатай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 5961 кеше булған[4]. Почта индексы — 452580, ОКАТО коды — 80210822001.
География
Урал тауҙары итәгендә Оло Эйек йылғаһы ҡушылған ерҙә Өфөнән төньяҡ-көнсығышҡа табан 210 км алыҫлыҡта (автомобиль юлдары буйынса 341 км) һәм Ункурда тимер юл станцияһынан көнбайышҡа табан 30 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Яҡында ғына балаҡатай һыуһаҡлағысы.
Тарих
Ауылға Красноуфимск һәм Көңгөр өйәҙҙәре күсеп килгән урыҫтар нигеҙ һала. Тәүге тапҡыр документтарҙа 1804. Ауыл Красная горка урамынан башлана, унда Элек Малухина ауылы барлыҡҡа килгән, һуңынан ул яңы балаҡатайға әйләнгән[5] [6].
XX быуат башында ауыл иң ҙур һәм бай ауылдарҙың береһе була Златоуст өйәҙе, Өфө губернаһы. Граждандар һуғышы йылдарында ауылда 1918-1919 йылдарҙа була. Яңы Балаҡатайҙа Совет власы 1919 йылда тулыһынса урынлаштырыла. 1930 йылда ауыл яңы ойошторолған райондың үҙәге була, һәм унда күп һанлы район етәкселек органдары һәм учреждениелары урынлаша Йылдар Бөйөк Ватан һуғыш 600-ҙән ашыу кеше фронтҡа китә, шуларҙың 200-ҙән ашыуы һәләк була[5].
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар) | |||||
| 1920 йыл 26 август | |||||
| 1926 йыл 17 декабрь | |||||
| 1939 йыл 17 ғинуар | 2673 | 1216 | 1457 | 45,5% | 54,5% |
| 1959 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1970 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1979 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1989 йыл 12 ғинуар | 5147 | 2456 | 2691 | 47,7% | 52,3% |
| 2002 йыл 9 октябрь | 5912 | 2788 | 3124 | 47,2% | 52,8% |
| 2010 йыл 14 октябрь | 5961 | 2836 | 3125 | 47,6% | 52,4% |
Билдәле шәхестәре
- Крохалёв Фёдор Сергеевич — совет ғалимы-иҡтисадсыһы, иҡтисад фәндәре докторы, профессор.
- Кузнецов Леонид Иванович — именлек органдары һәм дәүләт хеҙмәте ветераны. 1998 йылдан Рәсәй Федераль именлек хеҙмәтенең Красноярск крайы буйынса идаралығы начальнигы, генерал-лейтенант (1999); 2001—2006 йылдарҙа Рәсәй Президентының Урал федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары. Контрразведканың почётлы хеҙмәткәре. Ҡыҙыл Байраҡ һәм «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» ордендары кавалеры.
- Никанорова Татьяна Леонидовна — опера йырсыһы (меццо-сопрано), Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы, 2007 йылдан Екатеринбург дәүләт академия опера һәм балет театрында эшләй.
- Редреев Владимир Андриянович — педагогия фәндәре кандидаты, Доцент, Урал дәүләт физик культура университетының физик культура менән идара итеү кафедраһы мөдире.
- Малухин Павел Матвеевич — совет һәм рәсәй спортсыһы. САҢҒЫ ярыштары буйынса СССР-ҙың спорт мастеры. Саңғы ярыштары һәм башҡалар буйынса башҡортостан чемпионы.
- Щукин Василий Николаевич — нефтсе, хужалыҡ эшмәкәре. 1994—1995 йылдарҙа «Когалымнефтепрогресс» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директор урынбаҫары, 1995 йылдан — Рәсәй инновацион яғыулыҡ-энергетика компанияһы — "РИТЭК"тың генераль директор урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының нефть һәм газ сәнәғәтенең (1996) һәм Ханты-Манси автономиялы округы — Юграның нефть-газ сығарыу сәнәғәтенең (2007) атҡаҙанған хеҙмәткәре, Нефть сәнәғәте отличнигы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ һәм Халыҡтар Дуҫлығы ордендары кавалеры.
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 ОКТМО (урыҫ)
- ↑ GEOnet Names Server — 2018.
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
- ↑ Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- ↑ 1 2 Яңы Балаҡатай ауылы: Тарих биттәре Балаҡатай районының Тарихи – тыуған яҡты өйрәнеү музейы
- ↑ Красная Горка урамы Балаҡатай районының Тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы
Әҙәбиәт
- Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019)
- Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019)
Һылтанмалар
- Яңы Балаҡатай // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019)
- Новобелокатай. Сайт «Генеалогия и архивы» (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 сентябрь 2019)
Тема буйынса өҫтәмә
.png) | Район үҙәге: Яңы Балаҡатай |  | |
