Дёмин Юрий Сергеевич
Юрий Сергей улы Дёмин (1940 йылдың 23 майы, Булгаков, Башҡорт АССР-ы — 2009 йылдың 13 ноябре, Өфө, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) — советс һәм Рәсәй дәүләт, хужалыҡ һәм партия эшмәкәре. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы Рәйесе (1994—1995), Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы Рәйесенең беренсе урынбаҫары (1990—1994). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре (1995)[1].
Биографияһы
1940 йылдың 23 майында Башҡорт АССР-ының Өфө районы Булгаков ауылында тыуған[1][2].
1957—1960 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында хәрби хеҙмәт үтә. 1965 йылда Силәбе политехник институтын тамамлай[1].
Хеҙмәт эшмәкәрлеген Башҡортостан транспорт идаралығының 2-се Өфө йөк автохужалығында башлай: инженер, артабан автохужалыҡтың баш инженеры була. 1968—1969 йылдарҙа Өфөлә «Оргтехстрой» тресының төҙөлөштә транспорт эшен ойоштороу бүлеге начальнигы, 1969 йылдан — «Башҡортстройтранс» тресының 1-се автобазаһы баш инженеры[1][2].
1970 йылдан партия эшендә: КПСС-тың Өфө ҡала комитетының сәнәғәт-транспорт бүлеге инструкторы, 1975 йылдан — КПСС-тың Өфө ҡалаһы Киров районы комитетының икенсе секретары[1]. 1979 йылда Свердловск юғары партия мәктәбен тамамлай[1]. 1987—1990 йылдарҙа Өфө ҡалаһы Киров районы халыҡ депутаттары советының башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары, артабан рәйесе булып эшләй[1].
1990—1994 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы Рәйесенең беренсе урынбаҫары була[1]. 1994 йылдың ғинуарында Башҡортостан Республикаһының 12-се саҡырылыш Юғары Советы Рәйесе итеп һайлана, был вазифала Башҡортостан Республикаһы Президенты итеп һайланған Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимовты алмаштыра[1]. 1994 йылдың 5 апрелендә Башҡортостан Республикаһы Президентының УП-176 һанлы Указы менән Башҡортостан Республикаһы Хәүефһеҙлек советының беренсе составына индерелә[3]. Республиканың юғары закондар сығарыу органын 1995 йылдың мартында вәкәләттәре тамамланғансы етәкләй[1].
1995 йылдан Башҡортостан Республикаһының Хеҙмәт, халыҡты эш менән тәьмин итеү һәм социаль яҡлау министрлығының министр урынбаҫары — халыҡты эш менән тәьмин итеү идаралығы начальнигы булып эшләй[1]. 2000—2004 йылдарҙа «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директор урынбаҫары вазифаһын биләй[1][2].
2009 йылдың 13 ноябрендә Өфө ҡалаһында вафат була. Булгаков ауылы зыяратында ерләнә[1][2].
Йәмәғәт эшмәкәрлеге
Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының 12-се саҡырылыш (1990—1995) халыҡ депутаты, Өфө ҡала һәм Киров район Советтарының халыҡ депутаты итеп һайлана, Башҡортостан Республикаһы Хәүефһеҙлек советы составына инә[1][3]. Дәүләт суверенитеты, республиканың яңы Конституцияһы һәм 1990 йылдарҙың беренсе яртыһындағы төбәктең социаль-иҡтисади үҙгәртеп ҡороуҙары тураһындағы закондарҙы эшләүгә ҙур өлөш индерә[2]. «Булгаковские зори» халыҡ хоры ветераны, Өфө районының көмөш тауышы[4].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- «Почёт Билдәһе» ордены (1986)[1];
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре (1995)[1];
- Башҡортостан Республикаһының Почёт грамоталары[2].
Хәтер
- Башҡортостан Республикаһы Өфө районының (Булгаков ауыл советы) Дубки ауылындағы урамдарҙың береһе Дёмин урамы тип атала[2].
- Етәксенең тормошона һәм дәүләт эшмәкәрлегенә арналған экспозиция Өфө районы Булгаков ауылы музейында урын алған[4].
- Юрий Дёминдың исеме һәм эшмәкәрлеге Башҡортостан Республикаһының энциклопедик баҫмаларында[1] һәм Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың архив фондтарында сағылыш тапҡан.
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Дёмин Юрий Сергеевич. ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Владимир Романов. Его дела остались в памяти современников (К 75-летию со дня рождения Юрия Дёмина). ИА «Башинформ» (23 май 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
- ↑ 1 2 Указ Президента Республики Башкортостан от 5 апреля 1994 года № УП-176 «О Совете безопасности Республики Башкортостан». Электронный фонд правовых и нормативно-технических документов (5 апрель 1994). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
- ↑ 1 2 Знатные земляки села Булгаково. Музей села Булгаково. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 август 2026.
Әҙәбиәт
- Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 2: В — Ж / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2006. — Т. 2. — 624 с. — ISBN 5-88185-062-9.
Һылтанмалар
- Статья о Юрии Сергеевиче Дёмине в региональном интерактивном энциклопедическом портале «Башкортостан»
- Очерк к 75-летию со дня рождения Юрия Дёмина на сайте ИА «Башинформ»
- Текст Указа Президента РБ от 5 апреля 1994 года № УП-176 в электронном фонде правовых документов
- Материалы музея села Булгаково о знатных земляках
Тема буйынса өҫтәмә
 Башҡортостан парламенттарының етәкселәре | |
|---|---|
| Кесе Ҡоролтай рәйесе | Юныс Бикбов (1917—1919) |
| Башҡортостан үҙәк башҡарма комитеты рәйесе | Ғәли Шәмиғолов (июль 1920 — октябрь 1920) • Фәйзулла Мансырев (1920—1921) • Муса Мортазин (1921—1922) • Шәһит Хоҙайбирҙин (февраль 1922 — июль 1922) • Хафиз Ҡушаев (1922—1929) • Таймаҫ Шафиҡов (1929—1931) • Афзал Таһиров (1931—1937) • Рәхим Ибраһимов (1937—1938) |
| Башҡорт АССР-ы — Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы рәйесе | Александр Заликин (1938—1939) • Вәли Нәбиуллин (1939—1947) • Имам-Ғәли Ҡадиров (1947—1955) • Зыя Нуриев (1955—1959) • Ҡадир Тимерғазин (1959—1963) • Заһир Исмәғилев (1963—1975) • Вәкил Ғирфанов (1975—1979) • Әсғәт Мирзаһитов (1980—1989) • Мортаза Рәхимов (1990—1993) • Юрий Дёмин (1994—1995) |
| Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе | Михаил Зайцев (1995—1999) • Константин Толкачёв (1999 йылдан) |
