Иҫке Шәрип
Шулай уҡ ҡарағыҙ: Шәрип
Иҫке Шәрип (рус. Старошарипово) — Башҡортостандың Дәүләкән районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 126 кеше[2]. Почта индексы — 453401, ОКАТО коды — 80222844003.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | |||||
| 1920 йыл 26 август | |||||
| 1926 йыл 17 декабрь | |||||
| 1939 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1959 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1970 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1979 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1989 йыл 12 ғинуар | |||||
| 2002 йыл 9 октябрь | |||||
| 2010 йыл 14 октябрь | 126 | 61 | 65 | 48,4 | 51,6 |
Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
- 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
- Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
- 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
- Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
- 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
- Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
- 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
- Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
- 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
- Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
- 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
- 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
- 1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.
Географик урыны
Тарихы
Иҫке Шәрип Соколовка ауыл Советы биләмәһенә ингән.. Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан көнсығышҡа табан 12 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан.1865 йылға тиклем Ҡырҡ-Өйлө-Мең , 1865-1867 һәм 1923-1930 йылдарҙа Дәүләкән, 1867-1923 Ҡаҙанғол улустарында. 1930 йылдан Дәүләкән районы составында. 1919-1923 йылдарҙа ауыл Советы үҙәге. 1923-1930 һәм 1988 йылдан Соколовка ауыл Советы составында. Ауылға Нуғай даруғаһы Ҡырҡ‑Өйлө‑Мең улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Бөрйән улусы башҡорттары (һуңынан үҙҙәренең аҫаба ерҙәренә кире әйләнеп ҡайталар. 1780 йылғы сығанаҡта аҫаба башҡорт Шәйлә Ҡупаев Дим буйындағы ерҙе 36 йылға ҡурымтаға биреүҙә ҡатнашҡанда телгә алына. Бөрйән улусы старшинаһы Шәрип Ҡаҙансыев исеме менән йөрөтөлә. Уға 1755 йылда «дуҫтары менән бергә» 1738 йылғы указға ярашлы, элекке торлаҡтарына күсенергә рөхсәт ителгә.
1808 йылда керҙәшлек килешеүе буйынса бында мишәрҙәр килеп ултыра. 1795 йылда 33 йортта типтәрҙәр менән бергә 157 теркәлгән, 1865 йылда 32 йортта — 189 кеше. Ауыл халҡы малсылыҡҡ, игенселек, умартасылыҡ, ҡымыҙ эшләү менәнн шөғөлләнгән. Мәсет булған. XX быуат башында Яңы Шәрип бүлендек ауылы барлыҡҡа килгәндән һуң хәҙерге исемен ала. Совет осоронда «Ҡыҙыл Урал», Хрущёв исемендәге, «Путь Ильича», «Заря», «Дим» колхоздарында эшләгәндәр.
Халҡы: 1906 йылда — 225 кеше; 1920 кеше — 215 кеше; 1939 йылда — 208 кеше; 1959 йылда — 195 кеше; 1989 йылда — 130 кеше; 2002 йылда — 104 кеше; 2010 йылда — 126 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002)[3][4][5].
Урамдары
Иҫкәрмәләр
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2014. Архивировано 20 октябрь 2013 года.
- ↑ Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- ↑ А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 471-се б.
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы
- ↑ А.Казанцев. «История населённых пунктов Давлекановского района». — Өфө: «Издательские решения. По лицензии Ridero», 2021 й. — С. 295—297-се б.б..
- ↑ «Налог Белешмәһе» статистикаһында Иҫке Шәрип ауылы
Һылтанмалар
- Иҫке Шәрип // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелеү көнө: 19 апрель 2022)
- А. З. Асфандияров «История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий» 471-се б. (Тикшерелеү көнө: 19 апрель 2022)
- «Налог Белешмәһе» статистикаһында Иҫке Шәрип ауылы
- А.Казанцев. «История населённых пунктов Давлекановского района». — Өфө: «Издательские решения. По лицензии Ridero», 2021 й. — С. 295—297-се б.б..
- А.М.Хәкимйәнова, Р.Ғ.Мөхәмәтғәлин. «Дәүләкән ынйылары». — Өфө: «Эшлекле династия», 2008 й. — С. 107-се б..
.png)