Иҫке Шөгөр

Ауыл Урман-Шишмә йылғаһы буйында, Лениногорск ҡалаһынан көнбайыштараҡ 32 км алыҫлыҡта урынлашҡан^[1].

Иҫке Шөгөр — юрмый ырыуы башҡорттарының һәм типтәрҙәрҙең ауылы^[2]. 1730 йылдарҙа нигеҙләнгән^[1]. 12-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Бөгөлмә өйәҙенә ҡарай. 1850 йылда Бөгөлмә өйәҙе Һамар губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Спиридоновка улусы составына керә.

1859 йылда ауылда 19 йорт һәм 1 мәсет теркәлгән. 1870 йылдарҙа Америка сәнәғәтсеһе Л. Шандор ауылда бында механик оҫтаханалара төҙөй, нефть сығарыу өсөн 2 скважина ҡаҙа, 1881 йылда гудрон (битум) заводын төҙөй. 1910 йылда ауылда 3 мәсет, 3 мәктәп, 3 һыу тирмәне теркәлгән. 1943 йылда ауыл эргәһендәге 1-се һанлы скважинала Татарстандағы тәүге сәнәғәт нефте сығарыла^[1].

1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Бөгөлмә кантоны составына керә. 1930 йылдан — Шөгер районы, 1959 йылдан — Лениногорск районы составында була^[1].

1943 йылда ауыл эргәһендәге 1-се скважинала Татарстандағы тәүге сәнәғәт нефте сығарыла^[1].

1734 йылда ауылда ир енесле 12 йән башҡорт йәшәй^[2].

Ауылда урта мәктәп, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет (XIX б. аҙағы — XX б. башы архитектура ҡомартҡыһы) бар.

• Мурзин И. Х. — Советтар Союзы Геройы.
• Сәҙриев С. С. — Советтар Союзы Геройы.
• Халиҡов И. Р. — Советтар Союзы Геройы.
• Шәрифуллин З. Г. — Социалистик Хеҙмәт Геройы.
• Шәрәфетдинов Ф. М. — Социалистик Хеҙмәт Геройы.
• Таһиров И. Р. — Татарстан Республикаһының Фәндәр Академияһы академигы.