Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Крокус Сити Холдағы теракт (2024)

Крокус Сити Холдағы теракт (рус. Теракт в Крокус Сити Холле (2024)) — 2024 йылдың 22 мартында Крокус Сити Холл концерт комплексы территорияһында (Мякинино метроһы янында урынлашҡан, Красногорск ҡалаһына ҡарай) «Пикник» рок-төркөмө концертына килеүселәргә утлы ҡорал ҡулланылған террористик һөжүм.

Дүрт кешенән торған террорсылар төркөмө 20:00 тирәһендә концерт башланыр алдынан тамашасылар сиратлап «Крокус Сити Холл» залына ингән урынында, һуңынан фойела һәм концерт залында автоматтан ут аса. Һуңыраҡ шартлау яңғырай һәм янғын башлана. Бина эсендә меңәрләгән кеше булған ваҡытта ҡыйығы яна башлай[2][3].

Теракт барышында һәм уның эҙемтәләренән 145 кеше һәләк була[4], 551 кеше йәрәхәт ала[5]. уттан яраланыу һәм угарный газ менән ағыуланыу төп үлем сәбәптәре[6].

23 мартта дүрт террорист—енәйәтте туранан-тура башҡарыусылар, Украина сигенән 100 километр алыҫлыҡта Брянск өлкәһенә ҡасырға маташҡанда тотола[7].

Рәсәй президенты Владимир Путин белдереүенсә, террорсылар Украина әҙерләгән «тәҙрә» аша сит илгә ҡасырға маташҡан. Тәфтиш тикшереүҙең маҡсаты —заказсыларҙы асыҡлау[8]. Украина махсус хеҙмәттәренең терактты әҙерләүҙә ҡатнашлығы тураһында Рәсәй Федераль именлек хеҙмәте директоры Александр Бортников та белдерҙе[9][10].

Теракт өсөн яуаплылыҡты «Ислам дәүләте» — «Вилаят Хорасан» халыҡ-ара террористик ойошмаһының Афғанстан бүлексәһе алды.[11][12][13][14] Американың Аҡ йорто ла террор ғәмәле өсөн «Ислам дәүләте» тип белдерҙе[15].

Рәсәй президенты 2024 йылдың 24 мартын дөйөм милли матәм көнө тип иғлан итте[15]. Террористик актты донъя йәмәғәтселеге, шул иҫәптән БМО һәм донъяның күпселек дәүләттәре хөкөм итте һәм ҡайғы уртаҡлашты.

2025 йылдың 22 мартында Рәсәй Тәфтиш комитетының рәсми вәкиле Светлана Петренко, терактты ойоштороу менән урта Азиянан алты граждан шөғөлләнгән, тип белдерҙе[16].

2025 йылдың 20 майында Александр Бастрыкин, был эш буйынса 2300-ҙән ашыу кеше зыян күреүсе булып ҡарала, тип белдерә[17].

Теракт буйынса суд 2025 йылдың 4 авгусында башлана, уны 2-се Көнбайыш район хәрби суды ҡараясаҡ. Тыңлауҙар Мәскәү ҡала судында үтәсәк[18].

Теракт хронологияһы

undefined
  • Автоматтан ут асыла. Һөжүм итеүселәр залда ғына түгел, ә концерт комплексы фойеһында һәм уға инеү алдында ла атыш башлай[19]. Һөжүм итеүселәрҙең икеһендә рюкзакы була, бәлки, шунда шартлатҡыс ҡоролмалар булғандыр[20]. «Крокус Сити Холл» ды «Крокус Профи» шәхси-һаҡлау предприятиеһы һаҡлаған. Уның элекке хеҙмәткәре һөйләүенсә, һаҡсыларға тик дубинкалар һәм электрошокерҙар ғына рөхсәт ителгән[21], тип яҙа Telegram-Канал Brief.
  • Һуңыраҡ комплекста янғын, төтөн һәм шартлау тураһында мәғлүмәт тарала.
  • Ваҡиға урынына Мәскәү СОБР-ы һәм ОМОН, шулай уҡ янғын һүндереүселәр килеп етә.
  • Мәскәү өлкәһе губернаторы Андрей Воробьев оператив штаб ойоштора[22].
  • «Крокус Сити Холға» 70-тән ашыу Мәскәү һәм өлкә ашығыс медицина ярҙамы бригадаһы ебәрелә.
  • Янғынға юғары ҡатмарлылыҡ кимәле бирелә[23]. Ут башта бинаның яҡынса өстән бер өлөшөн ялмап ала, ә һуңынан янғын бөтә бинаға тарала.
  • Яҡынса 21: 30 сәғәттә бинаның ҡыйығы өлөшләтә емерелеп төшә[24].
  • Янғынды һүндереүгә авиация йәлеп ителә[22].
  • Вертолеттар янған «Крокус Сити Холл»ға 160 тоннаға яҡын һыу ташлай[25].
  • 23 мартта 1:00 тирәһендә "Крокус Сити Холл"да янғын яҡынса 13 мең м2 майҙанда локалләштерелә.
  • 23 мартта Мәскәү өлкәһенең Һаулыҡ Һаҡлау министрлығы Мәскәү, Красногорск, Одинцово, Химки һәм Долгопрудный дауаханаларына оҙатылған 145 зыян күреүсенең исемлеген баҫтырып сығара[26].
  • 24 мартта ҡотҡарыусылар теракт урынында емерелеп төшкән 400 кубометр самаһы конструкцияны һүтә башлайҙар, ә һуңынан емереклектәрҙе һүтеү өсөн ауыр техника үтеү өсөн бинаның стенаһына тишек эшләйҙәр[27].
  • Мәскәү өлкәһе губернаторы ҡарары менән теракт урынында эҙләү операцияһы 26 мартта 17:00 сәғәткә тиклем оҙайтыла һәм ошо ваҡыт эсендә тамамлана[28].
  • Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ҡотҡарыусылары теракттан һуң бишенсе көндә янғын эҙемтәләрен тулыһынса бөтөрә һәм емереклектәрҙе таҙарта, 900 кубометрҙан ашыу емерелеп төшкән конструкциялар тейәп сығарыла[29].
  • 3 апрелгә торошло терактта 145 кеше һәләк була, улар араһында алты бала[4]; 550-нән ашыу кеше зыян күрә, улар араһында 10 бала. Теракт ҡорбандарының 134 шәхесе асыҡланған[30].
  • 2024 йылдың 1 июненә ҡарата теракт эше буйынса 1,7 меңдән ашыу кеше зыян күргән тип танылған[31].
  • 2024 йылдың 20 сентябрендә, түләүҙәр 23 сентябрҙән планлаштырылған, Мөслим Магомаевтың мәҙәни-музыкаль мираҫы фондының «Крокус сити холл» да терактта зыян күреүселәргә ярҙам сараларын йыйыу һәм бүлеү буйынса программаны тамамлауы тураһында белдерҙе[32].

Ғәйепләнеүселәр

undefined

2024 йылдың 23 мартында Брянск өлкәһендә ФСБ хеҙмәткәрҙәре һәм «Әхмәт-Рәсәй» полкынан һуғышсылар теракт ҡылыуҙа шикләнелгән дүрт Тажикстан кешеһен ҡулға ала. Уларҙы Украина сигенән йөҙ саҡрым алыҫлыҡта тапҡандар, улар махсус әҙерләгән коридор аша үтергә Украинаға үтергә уйлаған. Операция барышында төшөрөлгән видеояҙмала ҡулға алынғандарҙан береһе Шәмсидин Фәридуни (1998 йылғы) ғәйебен таный һәм концерт залына килгәндәрҙе үлтергән өсөн 500 мең һум вәғәҙә ителгәнен белдерә: 250 мең һум енәйәт ҡылынғанға тиклем банк картаһына күсерелгән. Ойоштороусылар башҡарыусылар менән Telegram аша бәйләнештә булған[33]. Шәмсидин әйткәнсә, 2024 йылдың февралендә уның һәм уның енәйәттәштәре менән бәйләнешкә ингән, ҡорал биргән һәм теракт үткәреү урынын күрһәткән.

Ҡулға алынған Далерджон Мирзоев һорау алыу барышында, терактҡа бер ай ҡалғас, үҙе һәм башҡа енәйәтселәр Дмитровское шоссеһындағы дөйөм ятаҡта урынлашыуҙары тураһында белдергән. Улар аҡ төҫтәге «Рено» еңел автомобилен һатып алған һәм шул машинала енәйәт урынына килгән[33].

Рәсәй Федерацияһының Тәфтиш комитеты башлығы Александр Бастрыкиндың хәбәренә ярашлы, 19 сәғәт 54 минутта «Рено» еңел автомобилендә дүрт енәйәтсе концерт залына килеп еткән һәм тамашасылар килеүен көтә башлаған. 19:58 сәғәттә террорсылар подъезда кешеләргә ут асҡан, артабан концерт залына инеп, ундағы бөтә кешеләргә лә ата башлаған. Террорсылар үҙҙәре менән алып килгән бензинды пластик шешәләргә ҡойоп, залға ут төртә һәм 20 сәғәт 11 минутта бинанан сығып китә. Шулай итеп, бөтә теракт 17 минут дауам итә, ә террорсылар концерт залында 13 минут булған[34].

Ҡоралдарын — лента менән ике магазин уралған Калашников автоматтарын — ташлап, кейемдәрен алмаштырып, шик аҫтында булғандар шул уҡ аҡ төҫтәге "Рено"ла ҡасырға маташҡан, уларҙы күҙәтеү камералары «Поток» системаһы аша шунда уҡ асыҡлағандар. Оператив хеҙмәткәрҙәр террорсыларҙы ҡалала йәки халыҡ күп йөрөгән трассала тотмаҫҡа ҡарар иткән, сөнки осраҡлы кешеләр зыян күрергә мөмкин. 140 км тиҙлектә машинаның М-3 «Украина» шоссеһы буйлап Брянск өлкәһенә табан юл тотоуы асыҡланғас, махсус хеҙмәттәр Украина сигенән яҡынса 100 км алыҫлыҡта засада төҙөй. Террорсыларҙы тереләй алырға бойороҡ булғас, хәүефһеҙлек хеҙмәткәрҙәре тәгәрмәстәргә ата.[35] Артабанғы алыш һөҙөмтәһендә енәйәттәштәрҙең береһе ут асһа, ҡалған икәүһе урманға ҡаса. Уларҙы ҡулға алалар. Эҙәрлекләүселәрҙең береһе Сәйҙәкрам Рачабализода ағасҡа менеп ҡаса, уны тепловизор ярҙамында табалар[36].

undefined

Терактта туранан-тура ҡатнашҡан дүрт кешенән тыш, ете енәйәттәш ҡулға алынған. Оборона министрлығы хәбәр итеүенсә, Брянск өлкәһендә шик аҫтында булғандарҙы ҡулға алыуҙа айырылып торған Рәсәй Федерацияһының дәүләт сиген һаҡлаған төркөм хәрбиҙәре дәүләт һәм ведомство наградалары менән бүләкләнде[37][38].

2024 йылдың 24 мартында Мәскәүҙең Басманный суды терактта шикләнелгән дүрт кешене лә ике айға ҡулға ала: Далерджон Мирзоев, Сәйҙәкрәм Рачабализода, Шәмсиддин Фәритуни, Мөхәммәтсобир Фәйезов[39][40]. Фәйезов концертҡа килгәндәрҙең ҡырылыуын төшөргән һәм шулай уҡ енәйәт урынынан енәйәттәштәре ҡасҡан машинаның рулендә ултырған. Һигеҙ йәшлек малайҙы аңлы рәүештә Крокус мэрияһы туҡталышында тапатҡандар.

2024 йылдың 24 мартында Мәскәүҙең Басманный суды теракт эше буйынса тағы ла өс ғәйепләнеүсене ҡулға ала: Диловар Исломов, Исраил Исломов һәм Әминчон Исломов. Улар ойошторолған төркөм составында үлемгә килтергән террористик акт ҡылыуҙа ғәйепләнә.[41][42] 2024 йылдың 26 мартында суд «Крокус» мэрияһындағы теракт эше буйынса һигеҙенсе ғәйепләнгән Алишер Ҡасимовты 2 айға ҡулға ала. Тикшереүҙәр буйынса, Ҡырғыҙстан сығышлы Рәсәй гражданы Ҡасимов дүрт террорсыны фатирға индергән[43].

2024 йылдың 28 мартында «Росфинмониторинг» экстремистар һәм террорсылар реестрына һөжүм итеүселәр Мирзоев, Рачабализода, Фәридүни һәм Фәйезовты өҫтәне.[44].

29 мартта Басманный суды теракт эше буйынса туғыҙынсы ғәйепләнеүсе Нәзримад Лутфуллойҙы ҡулға ала; тикшерәүселәр уны террорсыларҙы финанслауҙа ғәйепләй[45][46][47].

2024 йылдың 1 апрелендә Басманный суды теракт буйынса унынсы ғәйепләнгән Якубджони Йософзоданы ҡулға ала. Тикшереүҙәр буйынса, Юсуфзода Крокус мэрияһындағы фажиғәгә тиклем һәм унан һуң һөжүмдә ҡатнашыусыларҙан береһенә аҡса күсергән[48]. 2024 йылдың июнендә бер йыл элек Юсуфзоданың Сочиҙа миграция маҡсатында законһыҙ теркәлгәне билдәле була.[49][50]

2024 йылдың 4 апрелендә Мәскәүҙә, Екатеринбургта һәм Омскиҙа ФСБ хеҙмәткәрҙәре терактта ҡатнашҡан тип иҫәпләнгән тағы ла өс кешене ҡулға ала.[51].

2024 йылдың 5 апрелендә Басманный суды теракт эше буйынса 11-се ғәйепләнеүҙе ҡулға ала. 2024 йылдың 22 майына тиклем Мөхәммәт Шәрипзода ҡулға алына.[52].

2024 йылдың 7 апрелендә янғын хәүефһеҙлеге өсөн яуаплы кешенең һәм Крокус мэрияһының янғын һүндереү часы етәксеһенең вайымһыҙлыҡ эшенә ҡатнашлығы билдәле булды. Уларға был районды ташлап китмәҫкә яҙма йөкләмә рәүешендә иҫкәрткес сара бирелде[53].

2024 йылдың 26 апрелендә енәйәт эшендә ҡатнашҡан 12-се кеше ҡулға алына, ул Тажикстан гражданы, Фархар ҡалаһынан, 2003 йылда тыуған Джумохон Курбонов[54], уроженец города Пархар 2003 года рождения[55].

2024 йылдың 27 апрелендә Мәскәүҙең Басманный суды Юмохон Курбоновты ҡулға ала.[56].

2024 йылдың 16 майында Мәскәүҙең Басманный суды Далерджон Мирзоевты, Мөхәммәтсобиру Фәйезовты, Сәйҙәкрәм Рачабализоданы һәм Шәмсидин Фәридунды ҡулға алыу ваҡытын 22 авгусҡа тиклем оҙайтты.[57][58][59]

2024 йылдың 16 майында Мәскәүҙең Басманный суды шулай уҡ терактта ҡатнашҡан тип иҫәпләнгән дүрт кешене ҡулға алыуҙы 22 авгусҡа тиклем оҙайтты: Назримад Лутфуллой, Якубджон Йософзода, Мөхәммәт Шәрипзода һәм Джумахон Курбонов.[60]

2024 йылдың 17 майында Мәскәүҙең Басманный суды ҡулға алыу ваҡытын 22 авгусҡа тиклем оҙайтты: Аминчон, Диловар һәм Исроил Исломов, шулай уҡ Алишер Ҡасимов. Тикшереүҙәр буйынса, улар террорсыларға һөжүмгә әҙерләүҙә ярҙам иткән[61].

2024 йылдың 1 июнендә Мәскәү ҡалаһының Басманный суды карточка индексынан документҡа ярашлы, теракт эшендә 20 ғәйепләнгән, уларҙан 18-е ҡулға алынған, тағы икеһе ҡаланы ташлап китмәҫкә яҙма йөкләмә алған.[62].

2024 йылдың авгусында Мәскәүҙең Басманный суды теракт эшендә ғәйепләнгән 12 кешенең ҡулға алыу ваҡытын оҙайта: Далерджон Мирзоев, Мөхәммәтсобир Фәйзов, Сәйҙәкрәм Рачабализод, Шәмсидин Фәридун[63], Назримад Лутфуллои, Яҡупһамдаф Шаҙожон. Ҡорбонов[64], Алишер Ҡасимов һәм Аминчон, Диловар һәм Исроил Исломов.[65]

2024 йылдың 23 авгусында Мөхәммәт Зоир Шәрипзоданың теракт ҡылыуҙа ярҙам итеүҙә ғәйебен өлөшләтә таныуы билдәле була.[66].

2025 йылдың ғинуарында Александр Бастрыкин Тәфтиш комитеты 27 ғәйепләнгән кешене теракт эшендә ғәйепләнгән тип иғлан итте.[67]

2025 йылдың 19 февралендә Мәскәүҙең Басманный район суды «Крокус» ҡала мэрияһы концерт залында теракт ҡылыусы дүрт кешене: Мөхәммәтсобир Фәйезовты, Далерджон, Мөхәммәлиродайены ҡулға алыу ваҡытын 2025 йылдың 24 мартына тиклем оҙайтыуы билдәле була. Фәридуни.[68].

2025 йылдың 7 мартында АҠШ-та «Ислам дәүләте» террористик ойошмаһы ағзаһы булған террорсы Мөхәммәт Шәрифулла, уның исеме Джафар ҡулға алына. АҠШ юстиция департаменты Крокус ҡала мэрияһына һөжүм иткән боевиктарға күрһәтмә биргәнен белдерҙе.[69]

Тәфтиш эштәре

Фажиғә урынында Рәсәй Тәфтиш комитеты хеҙмәткәрҙәре дүрт комплект боевой боеприпас, 500-ҙән ашыу патрон һәм 28 магазин, шулай уҡ һөжүм итеүселәр ҡулланған ике Калашников автоматын тапты.[70].

Енәйәтселәр бер нисә ай терактҡа әҙерләнгән. 7 мартта Фәридуни разведка маҡсатында концерт залында була, унда уны "Крокус"та эшләгән фотограф төшөрөп ала. Бынан тыш, бер нисә шаһит концерт комплексы буйлап йөрөгән шикле ирҙәр төркөмөнә иғтибар итеүҙәрен һәм нимәлер эҙләүҙәрен белдерә. Үҙәк хеҙмәткәре иҫкә төшөрә: Фәритүни өҫ кейемендә фойела була, уны курткаһын гардеробҡа тапшырырға ҡушалар; ул насар урыҫ телендә бөтә нәмәнең ҡайҙа урынлашҡанын һораған.[36]

Тажикстан президенты Эмомали Рахмон тикшерелгән эштәрҙе шик аҫтында булғандар туғандары менән шәхси контролгә алды; уларҙы республиканың хәүефһеҙлек көстәре хеҙмәткәрҙәре һорау алды[71]. Дүшәнбе ҡалаһынан 50 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан Шәмсиддин Фәридүниҙең йортона мисәтләнгән.

2024 йылдың 26 мартында ФСБ етәксеһе Александр Бортников Украинаның махсус хеҙмәттәре Яҡын Көнсығышта боевиктарҙы әҙерләп, терактҡа ярҙам иткеүе тураһында белдерҙе.[72]

РИА Новости хәбәр итеүенсә, Крокус мэрияһында теракт яһаған енәйәтселәрҙе ИГИЛ-дың афған ҡанаты, «Вилаят Хөрәсән» террористик ойошмаһына булдырған Telegram каналы аша йыйғандар. Был Телеграм каналы юйылған[73].

28 мартта ТАСС хәбәр итеүенсә, теракт ҡылғандар наркотик йәки психотроп матдәләр йоғонтоһонда булған[74]. Ҡанында «һуғыш кислотаһы» тип аталған аңды үҙгәртә торған психоактив матдә, ҡурҡыу тойғоһон һәм үҙ-үҙеңде һаҡлау инстинктын баҫа торған матдә табылған.[75]

Тәфтиш комитеты Украинанан теракт ҡылғандарға ҙур күләмдә аҡса һәм криптовалюта күсермәләрен раҫланы.[76].

2024 йылдың 29 мартында Тажикстандың тикшерәү органдары теракт ҡылғандар менән бәйләнештә булыуҙа шикләнеп, туғыҙ кешенең ҡулға алыныуы тураһында хәбәр итә.[77]

Һорау алыуҙар ваҡытында теракт ҡылыуҙа ғәйепләнгәндәр Киевҡа бүләк алыу өсөн юлланғанын таныған.[78]

1 апрелдә ФСБ-ның Йәмәғәтселек менән бәйләнеш үҙәге Дағстанда Каспийск ҡалаһында халыҡ күп йыйылған урында терактҡа әҙерләнгән дүрт сит ил гражданын ҡулға алыуҙары тураһында хәбәр итте. Улар был ерҙе өйрәнгән, шартлатыу ҡоролмаһы эшләгән һәм автомат һатып алған.[79] Ҡулға алынғандар Крокус ҡала мэрияһында терактты финанслауҙа һәм тәьмин итеүҙә ҡатнашҡан.[80] Шулай уҡ Төркиәлә хоҡуҡ һаҡлау органдары теракт әҙерләүҙә шикләнелгән Тажикстан һәм Ҡырғыҙстан халҡын ҡулға ала.[81]

2 апрелдә теракт ҡорбандары Рәсәй Тәфтиш комитетына «Крокус Сити Холл» хужаларына ҡарата енәйәт эше асыуҙы һорап белдереү яҙған. Улар вәкиле, адвокат Игорь Трунов, тикшерелеүҙән янғын һүндереү һәм төтөн һурҙырыу системаларының хеҙмәтләндереүҙе тикшерергә, эвакуацияны ойоштороуҙы, шулай уҡ эвакуация сығыу урындарының бер нисәүһенең ябылыуының сәбәбен асыҡлауҙы һораны[82].

2024 йылдың 9 апрелендә «Росфинмониторинг» экстремистар һәм террорсылар реестрына Диловар, Исраил һәм Әминчон Исломов, Алишер Ҡасимов, Назримад Лутфулло, Якубджони Йософзода һәм Мөхәммәт Шәрипзоданы өҫтәне.[83]

24 апрелдә хәүефһеҙлек мәсьәләләре буйынса юғары кимәлдәге вәкилдәрҙең халыҡ-ара осрашыуында Рәсәй Президенты Владимир Путин тикшерелеүҙәрҙең енәйәттең бөтә нескәлектәрен асыҡлауҙы дауам итеүе, уның ҡатнашыусыларын, клиенттарын, бағыусыларын һәм ойоштороусыларын асыҡлауы тураһында иғлан итте.

25 апрелдә «Росфинмониторинг» етәксеһе Юрий Чиханчин терактты ойоштороуҙа бер нисә ил гражданының ҡатнашыуы, финанслау криптовалюта ярҙамында башҡарылыуы тураһында хәбәр итте.[84]

31 майҙа Тәфтиш комитеты хәүефһеҙлек талаптарына яуап бирмәгән хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса енәйәт эше асты һәм уны теракт буйынса енәйәт эше менән берләштерҙе.[85]

2024 йылдың авгусында Крокус мэрияһында теракт эше буйынса биш яңы ғәйепләнгән кеше барлыҡҡа килә. Мәскәүҙең Басманный суды Гадоев Шахроджон Насим улы, Исмәғилов Зөбәйҙулло Әүәйҙулла улы, Солиев Мөстәким Абдуманнонович, Солиев Өмеджон Абдуманнонович һәм Хәмидов Хөсәйен Абдурасулла улы өсөн ҡулға алыу ваҡытын 1 декабргә тиклем оҙайтты[86]. Яңы ғәйепләнгәндәрҙең береһе Үмеджон Солиев Рәсәйҙә эҙләүҙә була инде. Яңы ғәйепләнгәндәр был эштә һөжүм итеүселәрҙе ҡорал менән тәьмин иткән[87].

2024 йылдың октябрендә тикшерелеүҙәр был эштә ғәйепләнгәндәрҙең дүртәүһенең тыйылған «Виләят Хөрәсән» террористик төркөмө боевиктары булыуын асыҡлай. Шахромджон Гадоевҡа, Зөбәйҙулла Исмоиловҡа, Мөстәким Солиевҡа һәм Өмеджон Солиевҡа террорсылар төркөмө эшмәкәрлегендә ҡатнашҡан, атыу ҡоралы һәм боеприпастар менән законһыҙ сауҙа иткән, шартлатҡыс ҡоролма законһыҙ эшләгән өсөн енәйәт эштәре асылған.[88].

2024 йылдың октябрендә теракт эшендә дүрт яңы ғәйепләнеүсе барлыҡҡа килә, улар Ингушетияла йәшәй: Хөсәйен Медов, Джабраил Аушев, Хауаж-Баһаудин Алиев һәм Батыр Ҡулаев. Уларҙың икәүһе ҡулға алынған, икәүһе эҙләү исемлегенә индерелгән. Тәфтишселәр әйтеүенсә, улар аралашсылар аша теракт ҡылыусыларҙы пулемет һәм боеприпастар менән тәьмин иткән, бының өсөн улар 1 миллион һумдан ашыу аҡса алған. Тәфтиш бүлегенең үҙәк офисы уларҙың енәйәт эшен теракт эше менән берләштерҙе (Енәйәт кодексының 205-се статьяһының 3-сө өлөшө), әммә улар 222-се статьяның 5-се өлөшө буйынса ғәйепләнә (төркөм тарафынан алдан заговор буйынса ҡылған ҡорал һәм боеприпастар әйләнеше) һәм 3-сө статья. 222.1 (законһыҙ әйләнештә шартлатҡыс һәм шартлатҡыс матдәләр төркөм тарафынан ҡылынған) Енәйәт кодексы.[89].

2024 йылдың 2 ноябрендә террорсыларҙы ҡорал менән тәьмин итеүҙә 7 кешенең ҡатнашыуы билдәле булды. Хөсәйен Медов, Джабраил Аушев, Хауаж-Багаудин Алиев һәм Батыр Ҡулаевтан тыш, төркөмгә Әмерхан Матиев, шулай уҡ Төркиәлә йәшеренгән Адам Белхароев, Ильяс Белхароев (Рәсәй Федерацияһының Украина террорсылары һәм элекке ғәскәрҙәренә инә) инә.[90].

2024 йылдың 20 ноябрендә ТАСС хәбәр итеүенсә, Аминчон һәм Диловар Исломовҡа, уларҙы атаһы Исроил Исломовҡа һәм Алишер Ҡасимовҡа ҡарата ғәйепләүҙәр террористик эшмәкәрлеккә ярҙам итеү тураһындағы статьяға үҙгәртелә, был терактҡа килтерә.

2024 йылдың 4 декабрендә Ингушетияла террорсылар менән ғәйепләнгән тип шикләнелгән дүрт кеше ҡулға алына. Батал-Хаджи дини йәмәғәтселеге вәкилдәренә ҡарата енәйәт эштәре асылған. Тәфтишселәр фекеренсә, улар Крокусҡа һөжүм иткәндәргә ярҙам күрһәткән.[91].

2025 йылдың 2 ғинуарында Истанбул енәйәт суды теракт ҡылғандар менән бәйләнештә ғәйепләнгәндәргә ҡарата ғәйепләү документын ҡабул итә; уларға 7,5 йылдан 15 йылға тиклем төрмә янай. Причалда Истанбулда йәшәгән бер нисә кеше була, улар быға тиклем Сәйҙәкрәм Рачабализода һәм Шәмсидин Фәридуни менән бәйләнештә була, улар икеһе лә һөжүмдә туранан-тура ҡатнаша.[92].

2025 йылдың 5 февралендә Крокус мэрияһындағы теракт буйынса алдан тикшерелеү тамамланды. 11 ай эсендә бөтә материалдарҙы йыйыла, 20 ғәйепләнгән кеше ҡулға алына һәм шаһиттарҙан һорау алыу алынаы.

2025 йылдың 11 февралендә «Крокус Сити Холл» концерт залы хужаһы «Крокус интернэшнл» компанияһы теракт ҡорбаны тип таныла.[93].

2025 йылдың 22 мартында Рәсәй Федерацияһы Тәфтиш комитетының рәсми вәкиле Светлана Петренко тикшерелеү тамамланғаны тураһында хәбәр итә[18]:

Әле террористик енәйәттәр ҡылыуҙа ғәйепләнгән 19 кеше менән тикшереү ғәмәлдәре тамамланған, улар һаҡ аҫтына алынған һәм эш материалдары менән танышыуҙы дауам итә. Ҡайһы бер башҡа ғәйепләнгәндәр эҙләү исемлегенә индерелгән[18].

2025 йылдың 14 апрелендә экспертиза теракт ҡылғандарҙы аҡыллы тип табыуы билдәле булды. Адвокат Олег Власов әйтеүенсә, ғәйепләнеүсенең психик һәм физик сәләмәтлеге һәйбәт. 145 кешенең ғүмерен өҙгән, 500-ҙән ашыу кешене яралаған теракт 2024 йылдың 22 мартында булған. Зыян 150—200 миллион доллар тәшкил итә.[94]

Рәсәй властарының яуабы

undefined

Мәскәү мэры Сергей Собянин Крокус мэрияһында «ҡот осҡос фажиғә» тип белдерҙе:

«Ҡорбандарҙың туғандарының ҡайғыһын уртаҡлашам. Ул ваҡиға ваҡытында зыян күргәндәрҙең барыһына ла кәрәкле ярҙам күрһәтергә бойороҡ бирҙе».

"Крокус" ҡала мэрияһындағы атыш һәм шартлауҙар «ҡанлы теракт» тип белдерҙе Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы вәкиле Мария Захарова. Ул халыҡ-ара берләшмәне «был ҡот осҡос енәйәтте» хөкөм итергә саҡырҙы.[95].

Патриарх Кирилл үлгәндәр һәм яраланғандар йәненең тыныслығы өсөн, шулай уҡ Крокус мэрияһы бинаһында янғында ғазапланғандарҙы ҡотҡарыу өсөн доға ҡыла башланы.[96].

Мәскәү аэропорттарында һәм тимер юл вокзалдарында хәүефһеҙлек саралары көсәйтелде.[22]

2024 йылдың 23-24 мартында Мәскәүҙә бөтә спорт, мәҙәни һәм күмәк саралар ял көндәрендә үткәрелмәйәсәк, тип иғлан итте мэр Собянин.

Һаулыҡ һаҡлау министры Михаил Мурашко ҡорбандарға ярҙам күрһәтеүҙе шәхси контролгә алды.[22]

Рәсәй Тәфтиш комитетының Баш тәфтиш идаралығы «Крокус Сити Холл» концерт залындағы ваҡиғаға бәйле Рәсәй Федерацияһы Енәйәт кодексының 100-се статьяһында ҡаралған енәйәт нигеҙендә енәйәт эше асҡан. 205-се РФ Енәйәт кодексы (террористик акт)[97].

«Бер ниндәй судтар һәм тикшереүҙәр ҙә ярҙам итмәй, әгәр көстө көс менән ҡаршы ҡуймаһалар, ә үлем өсөн террористтарҙы тоталь язалау һәм уларҙың ғаиләләренә ҡаршы репрессиялар. Донъя тәжрибәһе»- тип белдерҙе РФ Именлек Советы башлығы урынбаҫары Дмитрий Медведев[98].

Рәсәй Президенты Владимир Путин үҙенең мөрәжәғәтендә 2024 йылдың 24 мартын милли матәм көнө тип иғлан итте, шулай уҡ Украина яғы тарафынан алдан әҙерләнгән «тәҙрә» аша дәүләт сиген үтергә тип Украинаға табан хәрәкәт иткән террорсыларҙы ҡулға алыуҙары тураһында хәбәр итте. Президент ҡорбандар һәм уларҙы туғандарының бөтә Рәсәй граждандары исеменән ҡайғы уртаҡлашты, финанс ярҙамы бүленеүҙе иғлан итте, ябай граждандарға ҡатнашҡандары һәм ҡорбандарға һәм ваҡиға урынында махсус хеҙмәттәргә тиҙ ярҙам күрһәткәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.[99].

Беҙ кешеләребеҙҙең әҙерләнгән күпләп үлтерелеүенә юлыҡтыҡ. Беҙ был енәйәт артында торған һәр кемде асыҡлайбыҙ һәм язалайбыҙ. Террористтарҙы үс көтә, уларҙың киләсәге юҡ. Беҙҙең дөйөм бурысыбыҙ-хәҙер бер сафта бергә булыу. Бер кем дә йәмғиәтебеҙҙә паника һәм разғыш тыуҙыра алмаясаҡ. Мәскәүҙә һәм башҡа төбәктәрҙә террорға ҡаршы өҫтәмә саралар индерелде", — тип белдерҙе Владимир Путин рәсәйҙәргә мөрәжәғәтендә[100].

2024 йылдың 25 мартында Рәсәй Президентының Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле Мария Львова-Белова теракт ваҡытында Крокус ҡала мэрияһына килгәндәрҙе эвакуацияларға ярҙам иткән ике үҫмергә рәхмәт хаттары тапшырҙы. 15 йәшлек Ислам Хәлилов һәм 14 йәшлек Артем Донсков «бәләгә тарыусыларға ярҙам күрһәтеүҙә күрһәткән фиҙаҡәрлек, ҡыйыулыҡ һәм шәхси батырлыҡ» өсөн рәхмәт алды. 106. Егеттәр икеһе лә Крокус ҡалаһы мэрияһында гардероб хеҙмәткәрҙәре булып эшләй.

2024 йылдың 26 мартында «Крокус» мэрияһының мәктәп уҡыусыһы һәм гардеробында эшләүсе Артем Донсков һәм теракт ваҡытында кешеләргә эвакуацияға ярҙам иткән администратор София Мейер Рәсәй Федерацияһы Йәмәғәт палатаһы тарафынан миҙалдар менән бүләкләнде. Ислам Хәлиловҡа ла миҙал әҙерләнгән, әммә ул тантанаға килә алмаған.

27 мартта Мәскәү һәм Бөтә Рәсәй патриархы Кирилл Рәсәйҙә теракт арҡаһында дин-ара конфликтҡа юл ҡуймаҫҡа саҡырҙы.

2 майҙа Рәсәй Президенты Владимир Путин үҫмерҙәр Артем Донсков, Никита Иванов һәм Ислам Хәлиловты «Һәләк булғандарҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы менән бүләкләне. Йәштәр теракт ваҡытында кешеләргә эвакуацияларға ярҙам иткән[101].


2024 йылдың 8 июлендә Рәсәй Президенты Владимир Путин үлгәндән һуң Внуково аэропорты хеҙмәткәре Валентин Николаенковҡа «Батырлыҡ ордены» менән бүләкләнде.

2024 йылдың июлендә Рәсәй Федерацияһының Генераль прокуроры Игорь Краснов һығымтаға килде: Крокус мэрияһындағы теракт, башҡа нәмәләр менән бер рәттән, төбәк властарының дөрөҫ иҫәпләмәүе арҡаһында мөмкин булды, терроризмға ҡаршы көрәш маҡсатында тикшерелеүҙәрҙең принципиаль икенсе, ҡәтғиерәк кимәлдә үткәрелеүе кәрәк.[102].

Халыҡ-ара йәмәғәтселек яуабы

undefined

Вашингтон фажиғәгә бәйле ҡайғы уртаҡлашыуын белдерә[22]. АҠШ, Аҡ йортта билдәләүҙәренсә, ғәҙәттән тыш хәл тураһында алдан мәғлүмәт булмай. Вашингтон Был хәл Киевтың ғәмәлдәренә бәйле түгел тип белдерҙе.

2024 йылдың 3 апрелендә Америка журналисы Сеймур Херш, мәғлүмәтле сығанаҡтарға таянып, АҠШ-тың Үҙәк разведка идаралығы Рәсәйҙе Крокус ҡалаһында теракт әҙерләү тураһында иҫкәрткән тип белдерҙе. Херш әйткәнсә, «кәмендә бер хәбәр „ашығыс“ тип билдәләнгән һәм концерт алдынан ЦРУ-нан Рәсәй разведкаһына тапшырылған». Шул уҡ ваҡытта, америка журналисы билдәләүенсә, ЦРУ теракттың махсус рәүештә Крокус ҡалаһында планлаштырылыуын белмәгән, ә ул ябай ғына «кешеләрҙең йәмәғәт йыйылышы урыны» булған.[103].

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Генераль секретары Крокустағы терактты ҡаты хөкөм итте һәм Рәсәй хөкүмәтенең һәм халҡының ҡайғыһын уртаҡлашты.[22]

Рәсәйҙең ҡайғыһын уртаҡлашыуҙы төрлө илдәр, шул иҫәптән Мысыр, Ҡаҙағстан, Әзербайжан, Ҡырғыҙстан, Чехия, Италия, Сербия, Германия, Люксембург, Катар, Куба,Фәләстин, Боливия, Иран, Венесуэла, Үзбәкстан, Серб Республикаһы, Мальта, Иордания, Сәғүд Ғәрәбстаны, Әрмәнстан, Ираҡ, Австрия, Франция, Тажикстан, Мексика, Колумбия, Австрия, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре, Сүриә, Бахрейн, Канада, Белоруссия һ.б.

Терактты ХАМАС, Талибан һәм Хизбулла кеүек ҙур исламистик хәрәкәттәр ҙә хөкөм итте.[104][105][106].


25 мартта Японияның Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Именлек Советындағы даими вәкиле теракт ҡорбандарын иҫкә алыу өсөн бер минут тынлыҡ менән башланы.

Ҡасандыр Crocus City Hall-да сығыш яһаған Garbage америка рок-төркөмө терактҡа бәйле ҡайғы уртаҡлашты.[107].

2024 йылдың 6 апрелендә Төркиә Тажикстан граждандары өсөн визаһыҙ режимды бөтөрҙө. Төркиә киң мәғлүмәт саралары хәбәр итеүенсә, был ҡарар 2024 йылдың ғинуар-мартында Истанбулға теракт ҡылыуҙа ғәйепләнгән ике тажиктың сәфәре менән бәйле булыуы ихтимал.[108].

Теракт ҡорбандарына мемориал

2025 йылдың февралендә "Крокус Сити Холл"да булған теракт ҡорбандарына мемориал төҙөй башланылар[109]. Ул фажиғәнең бер йыллығында — 22 мартта — асылды. Мәскәү өлкәһе губернаторы Андрей Воробьёв белдереүенсә, мемориал концерт залы хужаһы инициативаһы менән төҙөлдөн.

undefined

Ҡара граниттан эшләнгән, осҡан торналар һындары менән биҙәлгән ике стела концерт залы һәм "Крокус Экспо"ның икенсе павильоны ҡаршыһында урынлаштырылған. Һәйкәлгә «2024 йылдың 22 мартында булған кешелекһеҙ террор акты ҡорбандарына иҫтәлек» тигән яҙма уйылып яҙылған[110].

Өҫтәмә мәғлүмәт

2024 йылдың 25 мартында Рәсәй Үҙәк банкы "Крокус Сити Холл"да теракт ваҡытында һәләк булған кешеләрҙең бурысын банктар һәм микрофинанс ойошмалары тарафынан ғәфү ителергә тәҡдим итте[111]. Сбербанк һәм ВТБ быны эшләргә әҙер булыуҙарын 2024 йылдың 23 мартында уҡ белдерҙе. Шулай уҡ 23 банк, шул иҫәптән «Тинькофф банк», Альфа-банк, Совкомбанк, Газпромбанк, Почта Банк, Промсвязьбанк, Мәскәү кредит банкы һәм башҡалар, бурыс ғәфү итергә вәғәҙә бирҙе[112].

2024 йылдың 27 мартына Санкт-Петербург ҡалаһында планлаштырылған «Пикник» төркөмөнөң концерты уҙғарылды. Ул "Крокус Сити Холл"да теракт ҡорбандарына бағышланды[113].

Терактта һәләк булыусылар иҫтәлегенә Рәсәй башҡарыусылары «Тауышымды ишет» тигән альбом яҙҙырҙы. Унда концерт залына исемен биргән йырсы Мөслим Магомаев репертуарынан 12 йыр ингән. Аудиотрансляцияларҙан килгән барлыҡ килем зыян күреүселәргә йүнәлтелде[114].

2024 йылдың 29 июнендә Мәскәү өлкәһе губернаторы Андрей Воробьёв Подмосковье властарының "Крокус"ты тергеҙеүҙән баш тартҡанын белдерҙе:

«Унда концерт залы башҡаса булмаясаҡ»[115].

2025 йылдың мартында терактта ғәйепләнеүселәрҙең береһе яҡлаусыһы, һөжүм яһаған террорсыларҙың «Крокус»ҡа тиклем башҡа һөжүмдәргә әҙерләнгәнен һәм Кремль янында, «Чистые пруды» метроһында, «МЕГА Белая Дача» сәүдә үҙәге эсендә фотоға төшөрөү эштәрен алып барғанын хәбәр итте. Террористар Украинала йәшеренергә планлаштырған булған[116].

Фажиғәгә бер йыл тулыу алдынан, "Крокус Сити Холл"да урынлашҡан «Октябрь» кинотеатрында «Крокус. Несломленные» исемле документаль фильмдың премьераһы уҙҙы. Фильм Рәсәй Ҡыҙыл Тәре йәмғиәте һәм «Интеграция» продюсер үҙәге ярҙамы менән төшөрөлгән. Унда ирекмәндәр, табиптар, концерт залы хеҙмәткәрҙәре һәм башҡа кешеләрҙең ҡотҡарыу эшендә ҡатнашыу тарихы нигеҙ итеп алынған[117].

2025 йылдың 21 июлендә Новосибирск өлкәһе суды Крокус мэрияһына һөжүм иткән террорсыларға билет һатып алған Баходуржон Әхмәҙәлиевты Красногорҙағы теракттан һуңғы көндө Новосибирскиҙы шартлатырға маташҡан өсөн 14 йылға иркенән мәхрүм итте[118]. Хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре Далерджон Мирзоевҡа һәм терактта ҡатнашыусы тағы бер кешегә интернет аша билет һатып алыуын асыҡлай. Мәскәү өлкәһендәге фажиғәнән һуң Әхмәҙәлиевтың автомобилен тикшергәндә уның өҫтөндә шартлатҡыс табыла. Ул уны Новосибирск ҡалаһының Железнодорожный районында йәмәғәт урынында шартлатырға уйлай[119].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ СК завершил расследование теракта в «Крокусе» и назвал Украину заказчиком (23 июнь 2025). 24 июнь 2025 тикшерелгән.
  2. ↑ В «Крокус Сити Холл» произошла стрельба (22 март 2024). 22 март 2024 тикшерелгән.
  3. ↑ Онлайн: в подмосковном «Крокус Сити Холле» стрельба и пожар, есть раненые (22 март 2024). 22 март 2024 тикшерелгән.
  4. ↑ 1 2 Число погибших детей при теракте в «Крокусе» выросло до шести (3 апрель 2024). 3 апрель 2024 тикшерелгән.
  5. ↑ Число пострадавших в результате теракта в "Крокус сити холле" выросло до 551. 30 март 2024 тикшерелгән.
  6. ↑ Инженер-строитель пробил стену для спасения людей в «Крокусе» (30 март 2024). 30 март 2024 тикшерелгән.
  7. ↑ Участников теракта в "Крокусе" задержали недалеко от границы с Украиной (23.03.2024). 23 март 2024 тикшерелгән.
  8. ↑ РБК, 23 марта 2024. Путин заявил, что с украинской стороны готовили «окно» для террористов
  9. ↑ РБК, 26 марта 2024. Бортников обвинил спецслужбы Украины в содействии теракту в «Крокусе»
  10. ↑ РБК, 27 марта 2024. Песков заявил, что официальных версий теракта в «Крокусе» еще не называли
  11. ↑ Schmitt, Eric. What We Know About ISIS-K, the Group That Claimed Responsibility for the Moscow Attack (22 март 2024).
  12. ↑ ISIS claims responsibility for attack in busy Moscow-area concert venue that left at least 40 dead, CNN (22 март 2024).
  13. ↑ Moscow concert hall attack latest: ISIS claims responsibility for shooting that killed more than 60 people (ингл.). The Independent. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 23 март 2024. Архивировано 23 март 2024 года.
  14. ↑ Ведомости, 25 марта 2024. Что такое запрещенный в России «Вилаят Хорасан»
  15. ↑ Интерфакс, 24 марта 2024. Вице-президент США возложила ответственность за теракт в Crocus City Hall на ИГ
  16. ↑ Организаторами теракта в "Крокусе" были шестеро граждан Средней Азии (22 март 2025). 22 март 2025 тикшерелгән.
  17. ↑ Свыше двух тысяч человек проходят потерпевшими по делу о "Крокусе" (20 май 2025). 20 май 2025 тикшерелгән.
  18. ↑ 1 2 3 Процесс по делу о теракте в «Крокусе» в Мосгорсуде начнется 4 августа (21 июль 2025). 21 июль 2025 тикшерелгән.
  19. ↑ Крокус. Mash (22 март 2024).
  20. ↑ Теракт с десятками погибших в «Крокус Сити Холле». Главное. 22 март 2024 тикшерелгән.
  21. ↑ Один из зрителей «Крокус Сити Холла» обезвредил террориста (23.03.2024). 23 март 2024 тикшерелгән.
  22. ↑ 1 2 3 4 5 6 Что известно о происшествии в "Крокус сити холле". Главное. 22 март 2024 тикшерелгән.
  23. ↑ Пожару в "Крокус сити холле" присвоен повышенный ранг сложности. 22 март 2024 тикшерелгән.
  24. ↑ В оперслужбах сообщили о втором взрыве в Crocus City Hall (22 март 2024). 22 март 2024 тикшерелгән.
  25. ↑ Вертолеты сбросили около 160 тонн воды на горящий "Крокус сити холл" (23.03.2024). 23 март 2024 тикшерелгән.
  26. ↑ Минздрав Подмосковья опубликовал список из 145 госпитализированных после теракта (23.03.2024). 23 март 2024 тикшерелгән.
  27. ↑ Интерфакс, 24 марта 2024. Спасатели сделали проем в стене Crocus для прохода тяжелой техники
  28. ↑ Поисковую операцию на месте теракта в «Крокусе» продлили на день (25 март 2024). 25 март 2024 тикшерелгән.
  29. ↑ Спасатели завершили разбор завалов в "Крокус сити холле" (26 март 2024). 26 март 2024 тикшерелгән.
  30. ↑ Бастрыкин потребовал поименно установить заказчиков теракта в «Крокусе» (31 март 2024). 31 март 2024 тикшерелгән.
  31. ↑ Суд признал более 1,7 тыс. человек потерпевшими по делу о теракте в «Крокусе». Известия (1 июнь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 июнь 2024.
  32. ↑ Выплаты пострадавшим в "Крокусе" начнутся с 23 сентября (20 сентябрь 2024). 20 сентябрь 2024 тикшерелгән.
  33. ↑ 1 2 Опубликовано видео допроса террориста из "Крокуса" (23.03.2024). 23 март 2024 тикшерелгән.
  34. ↑ ТАСС, 25 марта 2014. Бастрыкин заявил о восстановлении хронологии теракта в «Крокус сити холле»
  35. ↑ РИА Новости: Террористы из "Крокуса" ехали по трассе со скоростью более 140 км/ч - Российская газета (26 март 2024). 27 март 2024 тикшерелгән.
  36. ↑ 1 2 Арестованным Басманным судом террористам грозит пожизненное лишение свободы - Российская газета (25 март 2024). 27 март 2024 тикшерелгән.
  37. ↑ Участникам задержания устроивших теракт в "Крокусе" вручили награды (25.03.2024). 25 март 2024 тикшерелгән.
  38. ↑ В МВД рассказали, как выследили машину террористов, напавших на «Крокус». 28 март 2024 тикшерелгән.
  39. ↑ Участникам задержания устроивших теракт в "Крокусе" вручили награды (25.03.2024). 25 март 2024 тикшерелгән.
  40. ↑ В МВД рассказали, как выследили машину террористов, напавших на «Крокус». 28 март 2024 тикшерелгән.
  41. ↑ Суд арестовал четырех фигурантов дела о теракте в «Крокус Сити Холле» (24.03.2024). 25 март 2024 тикшерелгән.
  42. ↑ Суд назвал имена фигурантов дела о теракте в «Крокус Сити Холле». 25 март 2024 тикшерелгән.
  43. ↑ Жирнов, Степан. «Не едем на турнир?» Мальчик, сбитый террористами, пришёл в сознание. 25 март 2024 тикшерелгән.
  44. ↑ Росфинмониторинг внес напавших на «Крокус» в реестр террористов. rbc.ru (28 март 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 март 2024.
  45. ↑ В суде раскрыли имя девятого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" - Российская газета (29 март 2024). 29 март 2024 тикшерелгән.
  46. ↑ В Москве арестовали девятого фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (29 март 2024). 29 март 2024 тикшерелгән.
  47. ↑ Суд арестовал девятого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" (29.03.2024). 29 март 2024 тикшерелгән.
  48. ↑ Суд арестовал десятого фигуранта дела о теракте в "Крокусе" (01.04.2024). 1 апрель 2024 тикшерелгән.
  49. ↑ СК раскрыл имя и роль еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (1 апрель 2024). 1 апрель 2024 тикшерелгән.
  50. ↑ Mash: фигуранта дела о теракте в «Крокусе» поставили на учет незаконно. News.ru (11 июнь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 июнь 2024.
  51. ↑ ФСБ сообщила о задержании еще троих фигурантов дела о теракте в «Крокусе» (4 апрель 2024). 4 апрель 2024 тикшерелгән.
  52. ↑ Басманный суд арестовал еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (5 апрель 2024). 5 апрель 2024 тикшерелгән.
  53. ↑ ТАСС узнал о фигурантах дела о халатности после теракта в «Крокусе». 8 апрель 2024 тикшерелгән.
  54. ↑ Силовики задержали еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (26 апрель 2024). 26 апрель 2024 тикшерелгән.
  55. ↑ В РФ задержали еще одного фигуранта дела о теракте в «Крокус Сити Холле» (26 апрель 2024). 26 апрель 2024 тикшерелгән.
  56. ↑ Басманный суд арестовал 12-го фигуранта дела о теракте в «Крокусе» (27 апрель 2024). 27 апрель 2024 тикшерелгән.
  57. ↑ Суд продлил арест предполагаемому исполнителю теракта в "Крокусе" Мирзоеву. ria.ru (16 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 май 2024.
  58. ↑ Суд продлил арест одному из исполнителей теракта в «Крокусе». РБК (16 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 май 2025.
  59. ↑ Суд продлил арест всем исполнителям теракта в «Крокус Сити Холле». RT (16 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 май 2024.
  60. ↑ Суд продлил арест четверым пособникам напавших на "Крокус" террористов. ТАСС (16 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 май 2024.
  61. ↑ https://www.rbc.ru/rbcfreenews/664733029a79479f7e2e0666. РБК (17 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 17 май 2024.
  62. ↑ По делу о теракте в «Крокусе» арестовано 18 человек. Известия (1 июнь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 июнь 2024.
  63. ↑ Суд продлил арест четырем обвиняемым в теракте в «Крокусе» (16 август 2024). 20 август 2024 тикшерелгән.
  64. ↑ Суд продлил арест еще четырем обвиняемым в теракте в «Крокусе» (19 август 2024). 20 август 2024 тикшерелгән.
  65. ↑ До 22 ноября продлили арест 4 фигурантов по делу о теракте в «Крокусе» (20 август 2024). 20 август 2024 тикшерелгән.
  66. ↑ Еще один фигурант дела о теракте в «Крокусе» частично признал вину (23 август 2024). 23 август 2024 тикшерелгән.
  67. ↑ Виктория Шварц. Бастрыкин заявил, что по делу о теракте в "Крокус Сити Холле" обвиняются 27 фигурантов (14 ғинуар 2025). 15 ғинуар 2025 тикшерелгән.
  68. ↑ Исполнителям теракта в «Крокусе» продлили арест до 24 марта (19.02.2025). 19 февраль 2025 тикшерелгән.
  69. ↑ В США арестовали террориста, инструктировавшего напавших на «Крокус». 7 март 2025 тикшерелгән.
  70. ↑ В СК рассказали об изъятом оружии с места теракта в "Крокус сити холле". 24 март 2024 тикшерелгән.
  71. ↑ Мария МАМАЕВА |. В Душанбе ведут следственные мероприятия с родными террористов из «Крокуса». kp.ru -. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 март 2024.
  72. ↑ Сергей Чиков |. Бортников: Украина готовила боевиков на Ближнем Востоке. kp.ru - (26 март 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 март 2024.
  73. ↑ РБК, 27 марта 2024. Участника телеграм-группы с террористами из «Крокуса» вышлют из России
  74. ↑ ТАСС сообщил, что атаковавшие «Крокус» террористы были под наркотиками (28 март 2024). 28 март 2024 тикшерелгән.
  75. ↑ В крови террористов из "Крокуса" обнаружили психотропные наркотические вещества - Российская газета (28 март 2024). 2 апрель 2024 тикшерелгән.
  76. ↑ СК получил доказательства связи террористов из "Крокуса" с Украиной (28 март 2024). 28 март 2024 тикшерелгән.
  77. ↑ Источник: под Душанбе задержали девять человек по делу об атаке на "Крокус" (20240329T1257). 29 март 2024 тикшерелгән.
  78. ↑ Обвиняемые в теракте в "Крокусе" заявили, что ехали в Киев за наградой (29.03.2024). 29 март 2024 тикшерелгән.
  79. ↑ Задержанные в Дагестане террористы снабжали деньгами и оружием атаковавших "Крокус" (1 апрель 2024). 1 апрель 2024 тикшерелгән.
  80. ↑ ФСБ заявила о причастности задержанных в Дагестане боевиков к теракту в «Крокусе» (1 апрель 2024). 1 апрель 2024 тикшерелгән.
  81. ↑ В Турции задержали жителей Таджикистана по подозрению в подготовке теракта (01.04.2024). 1 апрель 2024 тикшерелгән.
  82. ↑ Пострадавшие в "Крокусе" просят СК возбудить дело в отношении владельцев комплекса (2 апрель 2024). 2 апрель 2024 тикшерелгән.
  83. ↑ Семерых фигурантов дела о теракте в «Крокусе» внесли в реестр террористов. 9 апрель 2024 тикшерелгән.
  84. ↑ Путин: Спецслужбы продолжают выявлять заказчиков и спонсоров теракта в "Крокусе" - Российская газета (24 апрель 2024). 24 апрель 2024 тикшерелгән.
  85. ↑ СК возбудил дело об оказании небезопасных услуг в связи с нападением на "Крокус". ТАСС (31 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 май 2024.
  86. ↑ Стало известно о пяти новых фигурантах дела о теракте в "Крокусе" (29 август 2024). 29 август 2024 тикшерелгән.
  87. ↑ Стали известны подробности о новом фигуранте по делу о теракте в "Крокусе" (29 август 2024). 29 август 2024 тикшерелгән.
  88. ↑ Пятеро фигурантов дела о теракте в "Крокусе" обеспечивали нападавших оружием (29 август 2024). 29 август 2024 тикшерелгән.
  89. ↑ Четыре фигуранта дела о теракте в «Крокусе» состояли в «Вилаят Хорасан». 3 октябрь 2024 тикшерелгән.
  90. ↑ В деле «Крокуса» взят новый след. kommersant.ru (1 ноябрь 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 ноябрь 2024.
  91. ↑ В Ингушетии задержали предполагаемых пособников напавших на "Крокус" террористов (4 декабрь 2024). 5 декабрь 2024 тикшерелгән.
  92. ↑ Anadolu: подельникам террористов из "Крокуса" грозит 15 лет тюрьмы в Турции (2 ғинуар 2025). 2 ғинуар 2025 тикшерелгән.
  93. ↑ Владелец «Крокус Сити Холла» признан потерпевшим по делу о теракте. aif.ru (11 февраль 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 февраль 2025.
  94. ↑ Экспертиза признала вменяемыми исполнителей теракта в «Крокус Сити Холле». 14 апрель 2025 тикшерелгән.
  95. ↑ МИД назвал «кровавым терактом» произошедшее в «Крокус Сити Холле» (22 март 2024). 22 март 2024 тикшерелгән.
  96. ↑ Патриарх Кирилл молится об упокоении душ погибших при ЧП в "Крокус сити холле". 22 март 2024 тикшерелгән.
  97. ↑ ГСУ СК России возбудило уголовное дело о теракте в Московской области. 22 март 2024 тикшерелгән.
  98. ↑ Медведев призвал к «тотальной казни террористов» после нападения в Москве. 22 март 2024 тикшерелгән.
  99. ↑ Обращение Владимира Путина к россиянам. 23 март 2024 тикшерелгән.
  100. ↑ Заявление Путина в связи с терактом в «Крокус Сити Холле». Трансляция. 23 март 2024 тикшерелгән.
  101. ↑ Спасавших людей в «Крокусе» Донскова и Мейер наградили в Общественной палате. iz.ru (26 март 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 26 март 2024.
  102. ↑ РБК, 31 июля 2024. Краснов увидел просчеты органов власти в терактах в «Крокусе» и Дагестане
  103. ↑ ЦРУ в срочном порядке уведомляло Россию о подготовке теракта, заявил Херш. РИА-Новости (3 апрель 2024).
  104. ↑ РИА Новости, 23 марта 2024. ХАМАС осудило теракт в «Крокусе»
  105. ↑ РБК, 23 марта 2024. МИД Афганистана осудил теракт в подмосковном «Крокусе»
  106. ↑ ТАСС, 23 марта 2024. «Хезболлах» осудила теракт в Москве. Шиитская организация назвала произошедшее в «Крокус сити холле» кровавым терактом
  107. ↑ Игравшая в «Крокусе» группа Garbage выразила соболезнования после теракта. 27 март 2024 тикшерелгән.
  108. ↑ Граждане Таджикистана больше не смогут въехать в Турцию без визы (6 апрель 2024). 6 апрель 2024 тикшерелгән.
  109. ↑ Возле «Крокуса» начали возводить мемориал жертвам теракта (21 февраль 2025). 21 февраль 2025 тикшерелгән.
  110. ↑ Открытие мемориала жертвам теракта в «Крокус Сити Холле». Фоторепортаж (22 март 2025). 24 март 2025 тикшерелгән.
  111. ↑ Центробанк рекомендовал списать долги погибших при теракте в "Крокусе" (25.03.2024). 25 март 2024 тикшерелгән.
  112. ↑ Центробанк предложил банкам простить долги погибших в «Крокусе». 25 март 2024 тикшерелгән.
  113. ↑ Группа «Пикник» проведет концерт памяти в Петербурге (26 март 2024). 26 март 2024 тикшерелгән.
  114. ↑ news.ru. news.ru (28 март 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 март 2024.
  115. ↑ Воробьев заявил, что на месте «Крокуса» не будет концертного зала (29 июнь 2024). 29 июнь 2024 тикшерелгән.
  116. ↑ Напавшие на «Крокус» террористы планировали атаковать центр Москвы - Газета.Ru | Новости (20 март 2025). 20 март 2025 тикшерелгән.
  117. ↑ Курнакова, Ирина. Несломленные. В Москве состоялась премьера фильма о трагедии в «Крокусе». 24 март 2025 тикшерелгән.
  118. ↑ Купившего террористам билеты в «Крокус» приговорили к 14 годам колонии (21 июль 2025). 22 июль 2025 тикшерелгән.
  119. ↑ Анна Холодкова. Суд приговорил к 14 годам колонии помощника обвиняемых в теракте в «Крокусе». kp.ru (21 июль 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 июль 2025.

Һылтанмалар

Категориялар