Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Минһажетдинов Марат Хәләф улы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Минһажетдинов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Марат Хәләф улы Минһажетдинов (рус. Марат Халяфович Мингажетдинов; 1934 йылдың 18 майы, Ҡобағош, Учалы, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР — 1972 йылдың 2 июле, Өфө, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, СССР) — совет башҡорт әҙәбиәт белгесе, фольклорсы һәм педагог, филология фәндәре кандидаты. Башҡорт әҙәбиәте тарихын һәм башҡорт фольклорының хикәйәләү жанрҙарын өйрәнгән, «Башҡорт халыҡ ижады» күп томлы йыйынтығын әҙерләүҙә ҡатнашҡан.

Биографияһы

1934 йылдың 18 майында Ҡобағош ауылында, Башҡорт АССР-ының Учалы районында тыуған[1].

1959 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай һәм университетта эшләүен дауам итә. 1964 йылда филология фәндәре кандидаты ғилми дәрәжәһен ала.

1962, 1968—1970 һәм 1972 йылдарҙа Башҡортостан буйлап йыл һайын үткәрелгән фольклор экспедицияларына етәкселек итә.

1972 йылдың 2 июлендә Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Байым ауылында вафат була. Ҡобағош ауылында ерләнгән[1].

Ижады

М. Х. Минһажетдиновтың ғилми тикшеренеүҙәре Һ. Дәүләтшина, К. Мәргән|, Ғ. Әмири, Н. Нәжми һәм башҡа башҡорт яҙыусыларының ижадына, шулай уҡ башҡорт фольклорының хикәйәләү жанрҙарына арналған[1].

Фольклорсы Л. Г. Бараг менән берлектә башҡорт тылсымлы әкиәттәрен һәм хайуандар тураһындағы әкиәттәрҙе Аарне — Томпсондың халыҡ-ара күрһәткесе буйынса классификациялай.

М. Х. Минһажетдинов 1966 йылда нәшер ителгән «Башҡорт совет әҙәбиәте тарихы» коллектив хеҙмәтенең икенсе өлөшөн һәм «Башҡорт халыҡ ижады» күп томлы йыйынтығын әҙерләүҙә ҡатнаша[1]. Ул башҡорт халыҡ әкиәттәренең тәүге ике китабын төҙөүселәрҙең береһе, инеш мәҡәләләр авторы һәм аңлатмалар авторҙашы була[2].

Уҡытыусылыҡ эшмәкәрлеге

1959 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң М. Х. Минһажетдинов ошо университетта уҡыта. 1965—1967 йылдарҙа филология факультеты деканы урынбаҫары вазифаһын биләй[1]. Башҡорт мәктәптәре өсөн башҡорт әҙәбиәте дәреслектәренең авторҙашы була[1].

Ғилми хеҙмәттәре

М. Х. Минһажетдинов 180-дән ашыу ғилми хеҙмәт баҫтырып сығара[1]. Улар араһында:

Мингажетдинов Марат Халяфович. Мотив чудесного рождения героя в башкирских богатырских сказках — Уфа, 1969. — С. 55–75.

Мингажетдинов Марат Халяфович. Башкирские народные сказки — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1976. — Т. Книга 1. — С. 6–28. — 376 с.

Мингажетдинов Марат Халяфович; Харисов Ахнаф Ибрагимович. Башкирское народное творчество. Сказки (баш.) / Комментарии Льва Григорьевича Барага и Марата Халяфовича Мингажетдинова; ответственный редактор Нур Талипович Зарипов. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1976. — Т. Книга 2. — 370 с.

Хәтер

1994 йылда Ҡобағош урта мәктәбенә Марат Хәләф улы Минһажетдиновтың исеме бирелә, ә 2009 йылда ауылда уның музейы ойошторола[3].

1994 йылда Учалы районы хакимиәте Марат Минһажетдинов исемендәге әҙәби премия булдыра[1].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Мингажитдинов Марат Халяфович. Башкирская энциклопедия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2026.
  2. ↑ Г. Р. Хусаинова. Мифологические помощники героя в башкирской волшебной сказке. Oriental Studies (27 декабрь 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2026.
  3. ↑ Кубагушево. Башкирская энциклопедия (28 июль 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 август 2026.

Әҙәбиәт

Һылтанмалар

Категориялар