Черепахин Сергей Павлович

Черепахин Сергей Павлович 1923 йылдың 1 октябрендә Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны^[1] Байҡы ауылында тыуған^[2].

Мәктәптә 4 класс тамамлай. Колхозда эшләй.

1942 йылдың мартында Ҡариҙел район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 1942 йылдың июненән хәрәкәт итеүсе армияла. Көньяҡ-Көнбайыш, 3-сө Украина һәм 1-се Белоруссия фронттарында һуғыша.

1-се Белоруссия фронты 8-се гвардия армияһының 74-се гвардия уҡсылар дивизияһы 240-сы гвардия уҡсылар полкының пулемёт расчёты командиры С. П. Черепахин Польшаның Бжезина, Лодзь һәм Познань ҡалаларын азат иткәндә ҡаһарманлыҡ күрһәтә.

1947 йылда демобилизацияланғандан һуң тыуған яҡтарына ҡайтҡан. Йүрүҙән леспромхозында электромеханик булып эшләгән.

1989 йылдың 4 февралендә Өфөлә вафат булған^[2].

«1945 йылдың 19 ғинуарында Бжезины ҡалаһы эргәһендә, уҡсыларҙың беренсе рәтендә ҡыйыу алға барып, ул мәргән уты менән дошмандың 4 пулемётын юҡ итә, боеприпаслы 2 автомашинаһын яндыра, 40 гитлерсыны юҡ итә. Лодзь ҡалаһы районында немец контратакаға күсә. С. П. Черепахин, дошманды яҡын араға яҡын ебәреп, пулемёттан 30-ға яҡын фашисты юҡ итә. Бөтә патрондар тотонолоп бөткәс, ул беренсе булып атакаға ташлана, расчёт яугирҙарын үҙе артынан эйәртеп тағы 15 гитлерсыны юҡ итә.

Познань ҡалаһының ҡорал заводы өсөн алыштарҙа С. П. Черепахин граната менән дошмандың пулемёт расчетын юҡ итә, пулемётты ҡулға төшөрә һәм уның мәргән уты менән немецтарҙы ҡасырға мәжбүр итә. Шулай итеп, батальондың хәрби бурысты үтәүен тәьмин итә. Был һуғышта батальон дошмандың 250 ҡул һәм станоклы пулемётын, 130 автоматын, 1500 винтовкаһын ҡулға төшөрә».

С. П. Черепахинға 1945 йылдың 31 майында «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелгән.

• Советтар Союзы Геройы (1945)^[3][4];
• «Алтын Йондоҙ» миҙалы;
• Ленин ордены (1945);
• III дәрәжә Дан ордены (1945)^[5];
• «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944)^[6];
• I дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985);
• башҡа миҙалдар.

• 2025 йылдың 20 октябрендә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Ҡарары менән Ҡариҙел районының Байҡы ауылы дөйөм белем биреү мәктәбенә Советтар Союзы Геройы С.П.Черепахин исеме бирелгән^[7][8].
• Ҡариҙел районы үҙәге Ҡариҙел ауылы һәм Дыуан районы үҙәге Мәсәғүт ауылы урамдарына Герой исеме бирелгән, уға һәйкәлдәр ҡуйылған^[2].
• Тыуған ауылында Черепахин уҡыған урта мәктәп бинаһына мемориаль таҡтаташ беркетелгән^[2].