Әбйәлил тыуған яҡты өйрәнеү музейы
Әбйәлил тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы — Башҡортостандың Әбйәлил районы Асҡар (Әбйәлил районы)ауылында урынлашҡан тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы. Башҡортостан Республикаһының Милли музейы филиалы булып тора. Музей төбәк халыҡтарының боронғо тарихын һәм көнкүрешен сағылдырған археологик һәм этнографик мираҫы менән билдәле[1][2].
Тарихы
Музейға 1995 йылда Башҡортостан Республикаһының Милли музейы филиалы булараҡ нигеҙ һалына. Үҙенең беренсе экспозицияһын булдырғанда учреждение төбәктең археологик ҡомартҡыларына иғтибар итә. Музей эшмәкәрлегенең башланғысында Ҡарабалыҡты күлендәге Урта түбә торағы тора, унда боронғо көнкүреш артефакттары табыла.
Экспозицияһы
Музей экспозицияһы Ҡарабалыҡты күлендәге Морон торағы археологик тәбиғәт ҡомартҡыһынан башлана. Бында ҡалҡан, сармат ҡылысы, хәнйәрҙәр, бронза ураҡтар, балта һәм уҡ башаҡтары ҡуйылған. Башҡорттарҙың балыҡсылыҡ, һунарсылыҡ, сайыр ҡыуыу һәм дегет ҡайнатыу кеүек традицион шөғөлдәре тураһында һөйләүсе залға айырыуса иғтибар бүленгән. Өҫтәмә экспонат булып Асҡар ауылынан алыҫ булмаған Остотау мәмерйәһендә табылған «Максим» пулеметы тора[1].
Коллекцияһы
Музей коллекцияһында төбәктең тарихын һәм мәҙәниәтен сағылдырған 3000-дән ашыу экспонат иҫәпләнә. Ҡиммәтле материалдар араһында — Морон торағынан археологик табылдыҡтар, шул иҫәптән бронза балта, ураҡ һәм уҡ башаҡтары. Айырыуса һирәк осрай торған экспонат булып боронғо «Тамъян» ырыуы гербы менән биҙәлгән ҡулдан эшләнгән күп ҡатлы кейеҙ (1850—1860 йылдар) тора. Коллекция составына шулай уҡ этнографик материалдар инә: мәрйендәр һәм көмөш тәңкәләр менән биҙәлгән ҡатын-ҡыҙ селтәрҙәре, маңлай бәйләүесе — һарауыстар, «ҡәмәр» билбау һәм төбәк халыҡтарының традицион кәсептәрен һәм көнкүрешен сағылдырған ғәрәп яҙыулы янсыҡ[2].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 Абзелиловский историко-краеведческий музей. Госкаталог. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 февраль 2025.
- ↑ 1 2 Абзелиловский историко-краеведческий музей. Культура.РФ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 февраль 2025.
