Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Атанова Людмила Петровна

Людми́ла Петро́вна Ата́нова (рус. Атанова Людмила Петровна; 1920 йылдың 21 феврале, Сабатар (Ырымбур өлкәһе), Үҫәргән кантоны, Башҡорт АССР-ы, Совет Рәсәйе — 1994 йылдың 6 ғинуары, Өфө, Башҡортостан Республикаhы, Рәсәй) — совет һәм Рәсәй музыка белгесе, фольклорсы, педагог һәм музыка-йәмәғәт эшмәкәре; сәнғәт ғилеме кандидаты (1970), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1992) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1964)[1][2]. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

Биографияһы

1920 йылдың 21 февралендә Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһының Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһы Үҫәргән кантоны Сабатор ауылында тыуған; хәҙер — Ырымбур өлкәһе Ҡыуандыҡ районы территорияһы[1].

1936 йылдан Өфөләге Башҡорт музыка училищеһында (хәҙер Өфө сәнғәт училищеһы) С. Т. Гербст һәм М. А. Зайдентрегер класында фортепианола уйнарға өйрәнә[3].

Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында һуғышта ҡатнаша; 1985 йылда Ватан һуғышы орденының II дәрәжәһе менән бүләкләнә[4].


1952 йылда Мәскәүҙә Гнесиндар исемендәге Дәүләт музыка-педагогия институтының тарих-теория факультетын тамамлай[4]. 1952—1964 йылдарҙа Өфө сәнғәт училищеһында уҡыта; бер үк ваҡытта 1961—1965 йылдарҙа Гнесиндар исемендәге Музыка-педагогия институтының Өфө уҡыу-консультация пунктында эшләй[1].

1964—1978 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ғилми хеҙмәткәр була; бер үк ваҡытта Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы лекторы булып сығыш яһай[1].

1963 йылдан СССР Композиторҙар союзы һәм БАССР Композиторҙар союзы ағзаһы[4].

1994 йылдың 6 ғинуарында Өфөлә вафат булған[5].

Фәнни һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге

Атанованың фәнни эшмәкәрлеге башҡорт музыка фольклористикаһы тарихы, башҡорт халыҡ музыкаһының һәм уның жанрҙарының килеп сығышы проблемалары, милләт-ара музыка-фольклор бәйләнештәре, төбәктең заманса музыка мәҙәниәте һәм башҡорт композиторҙары ижады менән бәйле була[1].

Атанова — башҡорт профессиональ һәм халыҡ музыкаһы тураһында монографияларҙы, фәнни һәм музыкаль-тәнҡит мәҡәләләрен дә индереп, 50-нән ашыу баҫылған хеҙмәт авторы[4]. Шулай уҡ филармониянан һәм «Белем» йәмғиәтенән музыкаль-ағартыу эше менән шөғөлләнә; Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, 2000-дән ашыу лекция уҡый[4].

Төп хеҙмәттәре

  • Рауф Муртазин. — Уфа, 1967.
  • Халик Заимов. — Уфа, 1967.
  • Масалим Валеев. — Уфа, 1970.
  • Жизнь как песня: творческий портрет Газиза Альмухаметова. — Уфа, 1973.
  • «Музыка в башкирских играх» // Обычаи и культурно-бытовые традиции башкир. — Уфа, 1980. — С. 117—128.
  • Композиторы Башкирии: краткий биографический справочник. — Уфа, 1982.
  • Башкирская народная песня в профессиональной музыке. — Уфа, 1985.
  • Раиф Габитов. — Уфа, 1987.
  • Собиратели и исследователи башкирского музыкального фольклора. — Уфа, 1992.

Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары

  • II дәрәжә Ватан һуғышы ордены (1985)[4].
  • Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1964)[1].
  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1992)[2].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Фаизова Ф. А. Атанова Людмила Петровна. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 Указ Президента Российской Федерации от 20.10.1992 г. № 1275. Президент России (20 октябрь 1992). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026.
  3. ↑ Атанова, Людмила Петровна // Большая русская биографическая энциклопедия. — Версия 3.0. — М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 Саитова М. А. Уфимский федеральный исследовательский центр Российской академии наук. Учёные БФАН СССР — УФИЦ РАН (PDF). Уфимский федеральный исследовательский центр РАН 10. Информреклама (2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июль 2026.
  5. ↑ Первый профессиональный музыковед Башкортостана. К 95-летию со дня рождения педагога и музыкального деятеля Людмилы Атановой. Башинформ (21 февраль 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 7 июль 2026.

Әҙәбиәт

  • Композиторы и музыковеды Башкортостана: очерки жизни и творчества / ред.-сост. Е. Р. Скурко. — Уфа: Китап, 2002. — 240 с.
  • Уфимский федеральный исследовательский центр Российской академии наук. Учёные БФАН СССР — УФИЦ РАН / гл. ред. М. А. Ильгамов; автор-сост. М. А. Саитова. — Уфа: Информреклама, 2021. — 196 с. — ISBN 978-5-906878-83-0.

Һылтанмалар

Категориялар