Зорин Сергей Иванович
Сергей Иванович Зорин (рус. Сергей Иванович Зорин; 1911 йылдың 11 сентябре, Ашҡашлы, Өфө өйәҙе, Өфө губернаһы, Рәсәй империяһы — 1954 йылдың 6 феврале, Өфө, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, СССР) — совет-фин һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы совет танкисы. 1-се Белорус фронтының 2-се гвардия танк армияһы 1-се механизацияланған корпусы 37-се механизацияланған бригадаһының 3-сө танк полкында Т-34 танкы механик-водителе, старшина. Советтар Союзы Геройы (1945)[1].
Биографияһы
1911 йылдың 11 сентябрендә Өфө губернаһы Өфө өйәҙенең Крюковский ҡасабаһында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Благовещен районы) тыуған. Мәктәптең ете класын тамамлаған, тракторсы булып эшләгән[2][1].
1933–1935 йылдарҙа Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһында хеҙмәт иткән. 1936–1939 йылдарҙа Өфө трамвай депоһында, шул иҫәптән трамвай йөрөтөүсе булып эшләгән. Совет-фин һуғышында ҡатнашҡан; 1940–1941 йылдарҙа яңынан Өфөнөң трамвай хужалығында эшләгән[2][3].
«Герои страны» проекты мәғлүмәтенә ҡарағанда, 1941 йылдың апрелендә ул ҡабат Ҡыҙыл Армияға саҡырылған; 1943 йылдың ноябренән Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында ҡатнашҡан. 1944 йылда ВКП(б) сафына ингән[1].
1945 йылдың ғинуарындағы алыштар
1-се Белорус фронтындағы 37-се механизацияланған бригаданың 3-сө танк полкында Т-34 танкы механик-водителе булып хеҙмәт иткән. Варшава-Познань операцияһы ваҡытында, 1945 йылдың 16 ғинуарында, уның экипажы Мщонув ҡалаһынан төньяҡ-көнбайыштағы Курчова-Весь ауылы янында дошман оборонаһы аша үткән; 23 ғинуарҙа Эксен ҡалаһы өсөн алышта ҡатнашҡан[1].
СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы указы менән Зоринға Советтар Союзы Геройы исеме бирелгән, Ленин ордены һәм 7234-се һанлы «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылған[1].
Һуғыштан һуң
Армиянан демобилизацияланғандан һуң трамвай хәрәкәте хеҙмәте начальнигы, 1950 йылдан Өфө трамвай депоһы директоры булып эшләгән. 1954 йылдың 6 февралендә Өфөлә вафат булған; Сергиев зыяратында ерләнгән[2][1].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары
- Советтар Союзы Геройы (1945 йылдың 24 марты); Ленин ордены һәм 7234-се һанлы «Алтын Йондоҙ» миҙалы[1].
- Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (1943 йылдың 11 октябре)[1].
- Ике «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (1944 йылдың 29 июне һәм 12 октябре)[1].
Хәтер
Зориндың исемен Өфөнөң 1-се трамвай депоһы һәм 129-сы мәктәбе йөрөтә. Депо биләмәһендә уға һәйкәл һәм мемориаль таҡтаташ ҡуйылған. Благовещен ҡалаһында Геройҙың бюсы, Благовещен районының Рождественское ауылындағы элекке мәктәп бинаһында мемориаль таҡтаташ бар[2].
2021 йылдың декабрендә Өфөнөң Киров районында Сергей Зорин исемендәге йәштәр үҙәге асылған[4]. 2023 йылда уның исеме Башҡортостан танк батальонына бирелгән[3].
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Уфаркин Н. В. Зорин Сергей Иванович. «Герои страны». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Каримова И. Г. Зорин Сергей Иванович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 Кускарбеков Э. В Башкирии на боевое слаживание для участия в СВО отправятся танковый батальон и зенитная батарея. ИА «Башинформ» (24 май 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
- ↑ Тряскина Г. В Уфе открылся молодёжный многофункциональный центр. «Республика Башкортостан» (15 декабрь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
Әҙәбиәт
- Герои Советского Союза: краткий биографический словарь. — Москва, 1987. — Т. 1.
- Подвиги их — бессмертны. — Уфа: Китап, 2000. — 397 с. — ISBN 5-295-02784-8.
- Славные сыны Башкирии. — Уфа: Башкнигоиздат, 1968. — Т. 3. — С. 470–478.