Зорин Сергей Иванович

Рәсәй империяһының Өфө губернаһы шул уҡ исемле өйәҙенең (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Благовещен районы) Крюковский ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған^[1]. Атаһы 1914 йылда Беренсе донъя һуғышы фронтында һәләк була. 1924 йылға тиклем Благовещен балалар йортонда тәрбиәләнә.

7 класты тамамлай. Ялланып эшләй, һуңынан тракторсыға уҡып сыға. Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһында хеҙмәт итеп, 1935 йылда тыуған яғына ҡайта. Артабан Куйбышев ҡалаһындағы уҡыу комбинатында трамвай йөрөтөүселәр курсын тамамлай. Уға бирелгән таныҡлыҡта былай тиелгән:

Курсант Сергей Зорин практик уҡыу осоронда уңыш күрһәтте, сығарылыш һынауҙарында «яҡшы» дөйөм баһа алды, шуның нигеҙендә уға трамвай вагоны менән идара итеүгә рөхсәт бирелергә мөмкин.

1936—1939 һәм 1940—1941 йылдарҙа Өфө трамвай депоһында эшләй. 1937 йылдың 30 ғинуарында Өфөләге алты саҡрымға һуҙылған бер колеялы (рус.)баш. линияға беренсе трамвай (биш моторлы һәм биш тағылмалы вагон менән) сыға. Бер трамвайҙы йөрөтөүсе егерме алты йәшлек Сергей Зорин була^[2].

1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һуғышында ҡатнаша^[3]. 1940 йылдан трамвай маршруты начальнигы булып эшләй.

1941 йылдың апрелендә тағы ла Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла һәм танк училищеһына уҡырға ебәрелә. 1943 йылдың ноябрь айынан танк механик-водителе (рус.)баш. старшина Зорин Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында. 1944 йылда Коммунистар партияһы сафына инә^[3].

Танкистың батырлығы тураһында бүләкләү документтарында былай тиелә:

1-се Белорус фронты 2-се гвардия танк армияһының 1-се механизацияланған корпусы (2-се формирование) 37-се механизацияланған бригадаһы 3-сө танк полкының механик-водителе старшина Сергей Зорин Варшава-Познанка операцияһы барышында батырлыҡ күрһәтә. 1945 йылдың 16 ғинуарында Мщонув ҡалаһынан төньяҡ-көнбайыштараҡ (Польша) танк экипажы дошмандың урынлашыуына үтеп инә, бер нисә тиҫтә гитлерсы һалдат һәм офицерҙы юҡ итә, 150 кешене әсирлеккә ала, ике ауыр орудиеһын ҡулға төшөрә.

СССР Юғары Советы Президиумының 1945 йылдың 24 мартындағы Указы менән командованиеһының (рус.)баш. хәрби заданиеларын өлгөлө үтәгәне һәм немец-фашист илбаҫарҙары менән алышта күрһәткән батырлығы Һәм ҡаһарманлығы өсөн старшина Зорина Сергей Ивановичҡа Ленин ордены Һәм 7234-се «Алтын Йондоҙ» миҙалы тапшырылып, «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелә^[3].

Армиянан демобилизацияланғас, С. И. Зорин депоның хәрәкәт хеҙмәте начальнигы, һуңынан 1-се трамвай депоһы директоры була^[1]. Өфө ҡала советына депутат һәм депо партия ойошмаһының бюро ағзаһы итеп һайлана.

1954 йылдың 6 февралендә Өфөлә вафат була, Сергиев зыяратында ерләнә^[4].

• Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (11.10.1943)^[1];
• «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (29.06.1944);
• «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (12.10.1944);
• Советтар Союзы Геройы (24.03.1945);
• Ленин ордены (24.03.1945);
• «Алтын йондоҙ» миҙалы (№ 7234) (24.03.1945);
• башҡа миҙалдар.

• 2022 йылдың 22 авгусында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 481-се Ҡарары менән Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡалаһы ҡала округының 129-сы мәктәбе муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһына Советтар Союзы Геройы Сергей Иванович Зо́рин исеме бирелгән^[5];
• Геройҙың иҫтәлеген мәңгеләштереү өсөн Өфө 1-се трамвай депоһы коллективы уның исемен депоға биреү тураһында үтенес менән мөрәжәғәт итә. РСФСР Министрҙар Советы үтенесте ҡәнәғәтләндерә. Шулай уҡ территорияла С. Зорин иҫтәлегенә мемориаль таҡтаташ һәм һәйкәл ҡуйыла^[1];
• Район үҙәге — Благовещен ҡалаһында — һәләк булған яугир-яҡташтар мемориалында геройға бюст урынлаштырылған, ҡала тарих-крайҙы өйрәнеү музейында уға арнап стенд йыһазландырылған^[1];
• Благовещен районының Рождественское ауылында, С. Зорин уҡыған элекке башланғыс мәктәп бинаһына уның хөрмәтенә мемориаль таҡтаташ беркетелгән^[1].