Иҫке Бәпес
Иҫке Бәпес (рус. Старобабичево) — Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 520 кеше[2]. Почта индексы — 453001, ОКАТО коды — 80235865001.
_231.JPG)
Халыҡ һаны
- Милли составы
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) буйынса өҫтөнлөк иткән милләт — башҡорттар (100 %)[3].
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | |||||
| 1906 йыл | 546 | ||||
| 1920 йыл 26 август | 458 | ||||
| 1926 йыл 17 декабрь | |||||
| 1939 йыл 17 ғинуар | 286 | ||||
| 1959 йыл 15 ғинуар | 498 | ||||
| 1970 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1979 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1989 йыл 12 ғинуар | 506 | ||||
| 2002 йыл 9 октябрь | 607 | ||||
| 2010 йыл 14 октябрь | 520 | 265 | 255 | 51,0 | 49,0 |
Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
- 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
- Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
- 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
- Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
- 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
- Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
- 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
- Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
- 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
- Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
- 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
- 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
- 1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.
Географик урыны
- Район үҙәгенә тиклем (Ҡырмыҫҡалы): 22 км
- Яҡындағы тимер юл станцияһы (Төкөн): 14 км
Тарихы
XVII быуаттың икенсе яртыһында Нуғай даруғаһы Бишаул-Табын улусы башҡорттары тарафынан Мансур тип аталған ерҙә нигеҙ һалынған. Шулай уҡ Патис-Мансур, Сыуаш тип яҙыла. XIX быуаттың беренсе яртыһынан Бәпес тип иҫәпләнә (унда йәшәүселәрҙең береһе, улдары Норош, Ҡалмаш Бәпесевтар исеме менән билдәле).
1795 йылда 31 ихатала 175 кеше йәшәй, ә 1865 йылда 77 ихатала 410 кеше йәшәй. Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, мәктәп, һыу тирмәне булған. XIX быуаттың икенсе яртыһында Яңы Бәпес ауылы барлыҡҡа килеү менән хәҙерге исемен ала. 1906 йылда мәсет, мәктәп, аҙыҡ-түлек магазины, икмәк магазины теркәлә[4].
Урамдары
Билдәле шәхестәре
- Барый Ноғоманов (8.04.1936—19.02.2022), журналист һәм яҙыусы. 1967—1997 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Телевидение һәм радиотапшырыуҙар буйынса дәүләт комитеты, «Ағиҙел» журналы, Башҡортостан китап нәшриәте һәм хәҙерге «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәре. 1979 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1991), И. Мырҙаҡаев-Балапанов (2004) һәм Фәтих Кәрим (2013) исемендәге премиялар лауреаты.
- Әбүталипова Рәмзәнә Әсхәт ҡыҙы (30.03.1954), педагог, яҙыусы, ғалим. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы. Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Һылтанмалар
Видеояҙмалар
- Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Бәпес ауыл биләмәһендә урам байрамы ойошторола(недоступная ссылка)
- В деревне Старобабичево прошёл фестиваль «Мэргэн уксы»
- Почтили память Героя Советского Союза Алексея Нестеровича Калганова. В парке Победы деревни Старобабичево состоялся торжественный митинг, посвященный 100-летию героя
- «Битва хоров» выступление коллектива ветеранов образования «Фатиха» СОШ д. Старобабичево.
Тағы ҡарағыҙ
Әҙәбиәт
- Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. (рус.)
- Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 (рус.)
Иҫкәрмәләр
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
- ↑ Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- ↑ Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel 2016 йылдың 4 март көнөндә архивланған..
- ↑ Иҫке Бәпес // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
.png)
.png){kind=small}