Серге
Тәғәйенләнеше
Серге бер нисә функцияны үтәй:
- аттың тирен һеңдерә, арҡаһын ҡоро һаҡлай;
- эйәрҙе тирҙән һаҡлай;
- эйәр аттың арҡаһында шыуып йөрөмәй;
- аттың арҡаһы ныҡ тирләп китмәй[4].
Шулай итеп, серге аттың арҡаһын һаҡлау сараһы ла һәм уңайлылыҡ та тыуҙыра. Башҡорттарҙа серге һәм сергетыш эстетик элемент, күркәмлек монаяты булып та тора.Сергетыш атҡа күҙ тейеүҙән һаҡлаусы булып та тора тип һанаған башҡорттар.
Тарихы
Рәсәйҙә серге XIV быуаттарҙан алып XVIII быуатҡа тиклем плат, чепрак, чандарь тип аталған. Пётр I заманында ғәскәрҙе немец өлгөһөндә кейендерә башлағас, чепрак һаҡлана, әммә билдәле бер формаһы булмай. Артабан беселеше лә, материалы ла күрһәтелә башлай. 1763 йылда «чепрак» һәм «вальтрап» бер үк мәғәнәгә эйә була. Һуңынан бөтә ҡупшы сергеләр - вальтрап, ә япмалары чепрак тип атала башлай.
Гусар полктарында вальтрап һалдаттың кейемдәре төҫөндә була[5].
Иҫкәрмәләр
- ↑ Вальтрап // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах. — СПб., 1907—1909.
- ↑ 1 2 Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 1-се том, 193-сө бит
- ↑ Вальтрап (недоступная ссылка — история). Толковый словарь Ушакова. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 февраль 2010.(недоступная ссылка)
- ↑ Для чего нужен вальтрап? Ridewest.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 февраль 2010. Архивировано 17 апрель 2012 года. 2015 йылдың 8 октябрь көнөндә архивланған.
- ↑ Гусарские полки. Расцветка обмундирования. Васильевский полигон. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 февраль 2010. Архивировано 17 апрель 2012 года.
Һылтанмалар
- Как правильно выбрать вальтрап. Несколько советов. equestrian.ru (15 июнь 2000). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 февраль 2010.
- Вальтрап (недоступная ссылка — история). КоноКрад.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 февраль 2010.(недоступная ссылка)
- Для чего нужен вальтрап? Ridewest.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 февраль 2010. Архивировано 17 апрель 2012 года. 2015 йылдың 8 октябрь көнөндә архивланған.
- Чепрак в словаре иностранных слов. www.inslov.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 февраль 2010. Архивировано 17 апрель 2012 года.
