Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Юлдашева Тамара Ишбулды ҡыҙы

РУВИКИ интернет-энциклопедияһында Юлдашева фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.

Тамара Ишбулды ҡыҙы Юлдашева, Тамара Искәндәриә (рус. Тамара Ишбулдовна Юлдашева, Тамара Искандерия; 1958 йылдың 10 июне, Ҡыяуыҡ ауылы, Башҡорт АССР-ы) — башҡорт шағиры, журналист һәм тәржемәсе. 2010—2020 йылдарҙа «Аҡбуҙат» балалар журналының баш мөхәррире. 1992 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар, 2004 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2012), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2021).

Биографияһы

Тамара Юлдашева (ҡыҙ фамилияһы Искәндәрова) 1958 йылдың 10 июнендә Башҡорт АССР-ының (хәҙер Башҡортостан Республикаһы) Ишембай районы Ҡыяуыҡ ауылында тыуған[2].

Йәнырыҫ урта мәктәбен тамамлағас, Ишембай трикотаж фабрикаһында тегенсе булып эшләй, 1976—1981 йылдарҙа Октябрҙең 40 йыллығы исемендәге Башҡорт дәүләт университеты филология факультетының рус бүлегендә юғары һөнәри белем ала[2].

1981 йылдан 2020 йылға тиклем республика матбуғатында һәм киң мәғлүмәт сараларында эшләй. «Йәншишмә», «Йәшлек», «Башҡортостан» гәзиттәре, Башҡортостан радиоһы һәм телевидениеһы, «Ватандаш» һәм «Башҡортостан ҡыҙы» журналдары хеҙмәткәре була[2].

2010—2020 йылдарҙа — «Аҡбуҙат» балалар журналы баш мөхәррире[2].

2020 йылдан хаҡлы ялда.

Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзының 2025 йылдың 5 сентябрендә үткән идара ултырышында 2025 йылғы Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһына тәҡдим ителде[3].

Ижади эшмәкәрлеге

Шиғриәткә уҙған быуаттың 70-се йылдары аҙағында килә. Студент сағында университеттың «Шоңҡар» әҙәби-ижад түңәрәгендә әүҙем шөғөлләнә. Уның шиғри ҡулъяҙмаларына билдәле ғалим-тәнҡитсе Ким Әхмәтйәнов юғары баһа бирә. «Тояҡтар йыры», «Ер менән Күк араһында», «Ете даръям», «Көн менән Төн сиге», «Моң-тәлгәш» тигән шиғри йыйынтыҡтары һәм балалар өсөн «Шашка иленә сәйәхәт», «Бәрәкәтле көн» исемле проза әҫәрҙәренән торған йыйынтыҡтары Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә донъя күрә. «Каменная река» тигән рус теленә тәржемә ителгән шиғырҙар китабы ИНЕШ нәшриәтендә баҫыла. Тамара Искәндәриәнең күп яҡлы ижады Муса Ғәли, Рауил Бикбаев, Хәсән Назар, Тамара Ғәниева, Фәрзәнә Аҡбулатова, Ғәҙилә Бүләкова, Әнғәм Хәбиров мәҡәләләрендә төплө анализлана. Хәҙерге заман башҡорт шиғриәтенең һәм балалар әҙәбиәтенең йөҙөн билдәләүсе юғары кимәлдәге ижад булараҡ нарыҡлана. Ижадсының әҫәрҙәре менән уҡыусылар Рәсәй һәм республика гәзит-журналдары аша даими танышып тора.

Әҙиптең шиғырҙарына Салауат Низаметдинов һәм башҡа ҡайһы бер композиторҙар йыр яҙған.

Тәржемәсе булараҡ Тамара Искәндәриә Г. Гарсия Маркес, Йәләлетдин Руми, Джанни Родари, Антон Хансен Тамсааре, Хименес, Ли Цзин Чжао, Душан ДЖуришич, Олжас Сөләйменов әҫәрҙәрен башҡорт теленә тәржемә иткән.

Китаптары

  • Тояҡтар йыры: Шиғырҙар // Йәш тауыштар. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1987. — 128 бит.
  • Ер менән Күк араһында: Шиғырҙар. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1992. — 80 бит.
  • Ете даръям: Шиғырҙар. — Өфө: Китап, 1999. — 208 бит.
  • Аҙнабикә: Поэма. — Өфө,2004.
  • Аҙнабикә. Азнабика, мать Салавата: Поэма (башҡорт, рус телдәрендә). — Өфө, 2006.
  • Көн менән Төн сиге: Шиғырҙар. — Өфө: Китап, 2008. — 296 бит.
  • Моң-тәлгәш: Шиғырҙар. — Өфө: Китап, 2013. — 303 бит.
  • Шашка иленә сәйәхәт: Фантастик хикәйәләр. — Өфө: Китап, 2013. — 16 бит.
  • Бәрәкәтле көн: Әкиәттәр, хикәйәләр.— Өфө: Китап, 2016. — 80 бит.
  • Каменная река: Стихи, поэма. — Уфа: ИНЕШ, 2016. — 96 стр.
  • Бир биште, бына усым!: Шиғырҙар. — Өфө: Аҡбуҙат, 2016. — 16 бит.
  • Там, там, Тамсыҡай!: Әкиәттәр, хикәйәләр, шиғырҙар. — Өфө: Аҡбуҙат, 2017. — 55 бит.
  • Железный век. — Өфө: Мир печати, 2018.
  • Марафон. — Нальчик: N.Ardis, 2018.
  • Рух көмбәҙе. — Өфө: Китап, 2019.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

  • 2012 йылда «Башҡортостан атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була.
  • 2021 йылдың апрелендә Салауат Юлаев ордены менән бүләкләнә[4][5].
  • 2025 йылдың февралендә Рәсәй Яҙыусылар союзының Алтын Пушкин миҙалы менән бүләкләнә[6].

Өҫтәмә мәғлүмәт

Тормошта. Ире шағир Хисмәт Юлдашев менән өс ул тәрбиәләп үҫтергәндәр[7]. Оло улдары Искәндәр (9.11.1983), һөнәре буйынса хоҡуҡ белгесе, 2020 йылдан «Башҡорттарҙың федераль милли-мәҙәни автономияһы» йәмәғәт ойошмаһының (Мәскәү ҡалаһы) башҡарма директоры; икенсеһе Данияр (21.04.1987), һөнәре буйынса режиссёр, рәссам, Мәскәүҙә йәшәй һәм эшләй; өсөнсөһө Рамаҙан (16.10.1999), Н. Э. Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университетын тамамлаған.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Башкирская энциклопедия (урыҫ) — Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1
  2. ↑ 1 2 3 4 Искәндәриә Тамара Ишбулды ҡыҙы (башҡ.). «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2025.
  3. ↑ Союз писателей Башкортостана. Рассмотрен вопрос о выдвижении кандидатов на госпремию им. Хадии Давлетшиной. Союз писателей Башкортостана (5 сентябрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2025. (рус.)
  4. ↑ Радий Хабиров: «У национальных СМИ Башкортостана есть уникальный потенциал развития». Глава Республики Башкортостан. Официальный сайт (17 апрель 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2025.
  5. ↑ Список награждённых государственными наградами Республики Башкортостан. Глава Республики Башкортостан. Официальный сайт. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2025.
  6. ↑ Лейла Аралбаева. Башкирская поэтесса Тамара Искандерия награждена Золотой Пушкинской медалью. ИА «Башинформ» (21 февраль 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2025.
  7. ↑ Поэзия. Номер 32-33 (2008). Литературная Россия. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2025.

Сығанаҡтар

  • Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.  (рус.) (Тикшерелеү көнө: 8 октябрь 2025)
  • Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1  (рус.) (Тикшерелеү көнө: 8 октябрь 2025)

Һылтанмалар

Категориялар