Футбол буйынса Чехия йыйылма командаһы
Футбол буйынса Чехия йыйылма командаһы (рус. Сборная Чехии по футболу,чех Česká fotbalová reprezentace) — Чехияның халыҡ-ара футбол ярыштарында сығыш яһаусы йыйылма командаһы.
Етәксе органы — Чехияның футбол ассоциацияһы. Йыйылма команданың иң юғары ҡаҙанышы — 1996 йылғы Европа чемпионатында 2-се урын. Был уңышҡа Чехия тренеры Душан Угрин етәкселегендә ирешәләр.
2022 йылдың 22 декабренә ҡарата команда ФИФА рейтингында 38-се[1], 2017 йылдың 11 октябренә ҡарата УЕФА рейтингында 23-сө урынды биләй[2].
Тарихы
1990-сы йылдар: команданың барлыҡҡа килеүе һәм тәүге уңыштары
Чехословакия тарҡалғандан һуң барлыҡҡа килгән Чехия йыйылма командаһы халыҡ-ара сәхнәлә беренсе тапҡыр 1996 йылғы Европа чемпионатында күренә. Улар финалға сыға, беренсе турҙа чехтар менән бер төркөмдә уйнаған Германия менән осраша (унда Италия һәм Рәсәй командалары ла уйнай). Европа чемпионатында көмөш миҙал — чехтарҙың тәүге наградаһы.
Чехия 1998 йылғы донъя чемпионатын үтә алмай, әммә үҙҙәренең Европа чемпионатына һайлап алыу төркөмөндә беренсе урындан сыға. Финалда чехтар һәм өсөнсө урынды яулай.
2000-се йылдар башы
Чехия һайлап алыу төркөмөндә икенсе урын ала һәм 2002 йылғы донъя чемпионатына үтеүгә яҡын була, әммә ҡаршы матча чехтар бельгиялыларҙан еңелә. 2004 йылда чехтар беренсе урындан Португалияла үтәсәк Европа чемпионатына үтәләр, унда ярымфиналға сығалар, буласаҡ чемпион Грециянан ғына еңеләләр. Бронза миҙал — бойондороҡһоҙ Чехия тарихында икенсе миҙал. Тап шунда уның уйынсыһы Милан Баростурнирҙың иң яҡшы бомбардиры була.
2006 йылда чехтар, ниһайәт, Германияла үткән донъя чемпионатына ышаныслы үтә, әммә төркөмдән сыға алмай, буласаҡ чемпиондарға — итальяндарға һәм Гана командаһына отола.
Уңышһыҙлыҡтар
Команда 2010 йылғы донъя чемпионатына үтә алмай, үҙ майҙанында конкуренты Словакияға отола һәм ситтә тигеҙ иҫәп менән уйнай, шулай уҡ Төньяҡ Ирландия командаһы менән матчтарҙа насар сығыш яһай.
Чехия 2012 йылғы Европа чемпионатына һайлап алыуҙа Испания командаһы менән бер төркөмдә көс һынаша, Финал этабҡа чехтар Черногория командаһы менән ҡаршы матчтар аша ғына сыға ала. 2012 йылғы Европа чемпионатында Чехия командаһы Греция, Польша һәм Рәсәй менән бер төркөмдә була. Турнир башында рәсәйҙәрҙән еңелеүгә ҡарамаҫтан (1:4), команда ҡалған матчтарҙа еңеп сыға һәм сирекфиналға сыға, унда Португалияға 0:1 иҫәбе менән отола.
Чехтар 2014 йылғы донъя чемпионатына һайлап алыу турнирында төркөмдә Италия һәм Даниянан ҡалышып, өсөнсө урында тамамлай. Был уңышһыҙлыҡтан һуң баш тренер Михал Билек команданан китә[3], команданың яңы баш тренеры Павел Врба итеп тәғәйенләнә[4]. 2018 йылда яңы тренер — Карел Яролим — һайлана, ләкин команда 2018 йылғы донъя чемпионатына үтә алмағас, отставкаға ебәрелә[5].
Ҙур халыҡ-ара турнирҙарҙа сығыштар статистикаһы
Донъя чемпионаттары
| Финал турнирҙары | Һайлап алыу турнирҙары | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Йыл | Һөҙөмтә | Урын | И | В | Н | П | ГЗ | ГП | Урын | И | В | Н | П | ГЗ | ГП | |
| 1930—1994 |  Чехословакия составында
|
Чехословакия составында
| ||||||||||||||
.svg){kind=small} 1998
|
Квалификация үтмәй | 3/6 | 10 | 5 | 1 | 4 | 16 | 6 | ||||||||
  2002
|
2/6* | 12 | 6 | 2 | 4 | 20 | 10 | |||||||||
 2006
|
Төркөм этабы | 20 | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 4 | 2/7** | 14 | 11 | 0 | 3 | 37 | 12 | |
 2010
|
Квалификация үтмәй | 3/6 | 10 | 4 | 4 | 2 | 17 | 6 | ||||||||
 2014
|
3/6 | 10 | 4 | 3 | 3 | 13 | 9 | |||||||||
 2018
|
3/6 | 10 | 4 | 3 | 3 | 17 | 10 | |||||||||
 2022
|
3/5* | 8 | 4 | 2 | 2 | 14 | 9 | |||||||||
| Бөтәһе | Ҡатнашыу: 1/6 | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 4 | |||||||||
- * — ҡаршы матчтарҙа еңелә;
- ** — ҡаршы матчтарҙа еңә.
Европа чемпионаты
| Финал турнирҙары | Һайлап алыу турнирҙары | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Йыл | Һөҙөмтә | Урын | И | В | Н | П | ГЗ | ГП | Урын | И | В | Н | П | ГЗ | ГП | |
| 1960—1992 | Чехословакия составында
|
Чехословакия составында
| ||||||||||||||
 1996
|
Финал | 2 | 6 | 2 | 2 | 2 | 7 | 8 | 1/6 | 10 | 6 | 3 | 1 | 21 | 6 | |
  2000
|
Төркөм этабы | 10 | 3 | 1 | 0 | 2 | 3 | 3 | 1/6 | 10 | 10 | 0 | 0 | 26 | 5 | |
 2004
|
Ярымфинал | 3 | 5 | 4 | 0 | 1 | 10 | 5 | 1/5 | 8 | 7 | 1 | 0 | 23 | 5 | |
  2008
|
Төркөм этабы | 11 | 3 | 1 | 0 | 2 | 4 | 6 | 1/7 | 12 | 9 | 2 | 1 | 27 | 5 | |
  2012
|
1/4 финал | 6 | 4 | 2 | 0 | 2 | 4 | 6 | 2/5* | 10 | 6 | 1 | 3 | 15 | 8 | |
| 2016
|
Төркөм этабы | 21 | 3 | 0 | 1 | 2 | 2 | 5 | 1/6 | 10 | 7 | 1 | 2 | 19 | 14 | |
 2020
|
1/4 финал | 6 | 5 | 2 | 1 | 2 | 6 | 4 | 2/5 | 8 | 5 | 0 | 3 | 13 | 11 | |
| 2024
|
?/5 | 2 | 1 | 1 | 0 | 3 | 1 | |||||||||
| Бөтәһе | Яҡшыһы: финал | Ҡатнашыу: 7/7 | 29 | 12 | 4 | 13 | 34 | 37 | ||||||||
- * — ҡаршы матчтарҙа еңә.
Шулай уҡ ҡарағыҙ
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 The FIFA/Coca-Cola World Ranking (ингл.). FIFA (22 декабрь 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 декабрь 2022.
- ↑ National Team Coefficients Overview (ингл.) (PDF). UEFA.com. Официальный сайт УЕФА (11 октябрь 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 октябрь 2017. Архивировано 6 ноябрь 2017 года.
- ↑ Билек покинул пост главного тренера сборной Чехии. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 18 ноябрь 2013. Архивировано 18 ноябрь 2013 года.
- ↑ Сборную Чехии возглавит главный тренер "Виктории Пльзень" Врба. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 18 ноябрь 2013. Архивировано 20 ноябрь 2013 года.
- ↑ Jarolím u fotbalové reprezentace končí. Přijde Šilhavý, či Lavička? (чеш.). idnes.cz. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 сентябрь 2018. Архивировано 11 сентябрь 2018 года.
Һылтанмалар
Тема буйынса өҫтәмә
 | |
|---|---|
| Һүҙлектәр һәм энциклопедиялар |
Европаның футбол буйынса милли йыйылма командалары (УЕФА) | |
|---|---|
| Ғәмәлдәгеләр |
|
| Элеккеләр | |