Витим ҡурсаулығы
Витим ҡурсаулығы (рус. Госуда́рственный приро́дный запове́дник «Вити́мский») 1982 йылдың 20 майында ойошторола. Ҡурсаулыҡ территорияһы Саян-Байкал тау районында Витим йылғаһы буйлап Бодайбо ҡалаһынан 240 км өҫтә урынлашҡан. Майҙаны — 585 838 гектар[1]. Ҡурсаулыҡтың йылға селтәре Төньяҡ Боҙло океан бассейнына ҡарай. Бында күлдәр күп: айырыуса Орон күле фәнни һәм мәҙәни әһәмиәткә эйә.
Климаты
Ҡурсаулыҡтың уртаса зона сиктәрендә урынлашыуы, океандарҙан һәм таулы ерҙәрҙән ҙур алыҫлығы климаттың төп үҙенсәлеген — климат шарттарының киҫкен континентальлеген һәм бейеклек бүлкәтлеген — билдәләй. Абсолют температура минимумы −60 °C етә. Ҡыш октябрь башында башлана һәм яҡынса 7 ай дауам итә. Дөйөм алғанда, йылы осорҙоң оҙайлығы (0 °C-тан юғары) йылына яҡынса 145 көн тәшкил итә.
Фауна һәм флораһы
Урман ҡурсаулыҡ майҙанының яҡынса 12 процентын биләй. Үҫемлектәрҙең 1085 һәм лишайниктарҙың 9 төрө асыҡланған.
Рәсәй Федерацияһының Ҡыҙыл китабына индерелгән көпшәле үҫемлектәргә алһыу алтын тамыр, наяда, һуғанбашлы калипсо, Байкал бородинияһы ҡарай.
Ҡурсаулыҡта 220-нән ашыу ҡош, балыҡтарҙың — 23, амфибия — 3, һөйрәлеүселәрҙең — 1, һөтимәрҙәрҙең 35 төрө теркәлгән. Ҡуш тояҡлыларҙан болан, кабарга, мышы киң таралған. Шулай уҡ әлгәнйәк күп.
Топографик карталар
- Карта бите O-50-XXI. Масштаб: 1 : 200 000. Указать дату выпуска/состояния местности.
- Карта бите O-50-XXVII. Масштаб: 1 : 200 000. Указать дату выпуска/состояния местности.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Описание территории на официальном сайте заповедника (недоступная ссылка — история).
Һылтанмалар
- Карта Витимского заповедника 2012 йылдың 6 апрель көнөндә архивланған. Служба по охране природы и озера Байкал Иркутской области
- Витимский заповедник (недоступная ссылка — история). Управление Федеральной службы по надзору в сфере природопользования (Росприроднадзора) по Иркутской области
Тема буйынса өҫтәмә
Себер ҡурсаулыҡтары, заказниктары һәм милли парктары | ||
|---|---|---|
| Алтай Республикаһы |      | |
| Алтай крайы | ||
| Иркутск өлкәһе | ||
| Кемерово өлкәһе | ||
| Красноярск крайы | ||
| Новосибирск өлкәһе | ||
| Томск өлкәһе | ||
| Төмән өлкәһе | ||
| Тыва | ||
| Хакас Республикаһы | ||
| Ханты-Манси автономиялы округы — Югра | ||
| Ямал-Ненец автономиялы округы | ||
