Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Донгузов Александр Анатольевич

Александр Анатольевич Донгузов (1953 йылдың, Өфө, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР) — Рәсәй актёры, Башҡорт дәүләт филармонияһының художестволы һүҙ оҫтаһы. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2013).

Биографияһы

1951 йылдың 4 ғинуарында Өфөлә тыуған. Өфөнөң 64-се урта мәктәбендә уҡый.

Өфө дәүләт сәнғәт институтының режиссура факультетына уҡырға инә. Юғары уҡыу йортон тамамлағас, Стәрлетамаҡ рус драма театрында эшләй, артабан Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. Хәрби хеҙмәттән һуң Өфөләге Рус драма театрында бер миҙгел эшләп ала.

Һуңынан Ярославль театр училищеһында «драма театры һәм кино артисы» һөнәре буйынса театр белемен камиллаштыра. Ярославль театр мәктәбенең рәсми тамамлаусылар исемлеге Александр Донгузовты «Драма театры артисы» программаһы буйынса 1977 йылғы сығарылышҡа индерә[1]. Һөнәри практиканы Фёдор Волков исемендәге Рәсәй дәүләт академия драма театрында үтә.

1977 йылда Өфөгә ҡайтҡас, Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында һөйләү жанры артисы булып эш башлай[2]. Филармонияның тарихи материалдары уны 1970 йылдарҙа Музыкаль-әҙәби лекторийҙың телмәр оҫталары араһында, ә 1980- йылдарҙа соло концерттар менән сығыш яһаусы артистар иҫәбендә күрһәтә[3][4].

Ижады

Донгузовтың сәхнә эшенең төп йүнәлеше — художестволы һүҙ башҡарыу: ул шиғырҙар уҡый, XIX—XX быуаттарҙағы урыҫ һәм башҡорт әҙәбиәте вәкилдәренең тормошо һәм ижады хаҡында әҙәби концерттар ойоштора[2]. Урыҫ авторҙарынан Александр Пушкинды, Михаил Лермонтовты, Фёдор Тютчевты, Афанасий Фетты, Александр Блокты, Иннокентий Анненскийҙы, Николай Гумилёвты, Константин Романовты, Марина Цветаеваны, Сергей Есенинды, Анна Ахматованы һәм Борис Пастернакты уҡый[2].

Уның программаларында шулай уҡ Мостай Кәримдең, Сәйфи Ҡудаштың, Ғәлимов Сәләмдең, Шәйехзада Бабичтың һәм Назар Нәжмиҙең әҫәрҙәре, шулай уҡ Булат Окуджаваның, Евгений Евтушенконың, Константин Симоновтың, Леонид Измайловтың, Григорий Гориндың һәм Александр Каневскийҙың текстары яңғырай[2].

Филармонияла эшләгән йылдарында үҙаллы рәүештә моноспектакль булараҡ биҙәлгән егерменән ашыу тематик әҙәби концерт әҙерләй[2].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге

112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейын асыуҙа, Өфөнөң Еңеүҙең 50 йыллығы скверында Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарына иҫтәлекле стела асыу тантанаһында һәм Өфөлә Владимир Ильич Ленин исемендәге майҙанда 9 майҙа үткән Еңеү Парадында диктор сифатында сығыш яһай[2].

Аксаков фонды, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана һәм М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы менән хеҙмәттәшлек итә. Балалар йорттарында, инвалидтар, һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары алдында сығыш яһай.

Донгузов Мифтахетдин Акмулланың һәм Мәжит Ғафуриҙың тормошо һәм ижады тураһында документаль фильмдарҙы тауышландыра[2]. Ул Сибай, Бөрө, Октябрьский һәм Салауат ҡалаларын индереп, Башҡортостан ҡалаларында, шулай уҡ Ҡазанда, Яр Саллыла, Магнитогорскиҙа, Серо]]та, Нижневартовскиҙа һәм Когалымда сығыш яһай[2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2013);
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2010)[2].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ История Ярославской театральной школы. Ярославский государственный театральный институт имени Фирса Шишигина. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Служитель высокого поэтического слова (К 65-летию Александра Донгузова). bashinform.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 август 2026.
  3. ↑ Оксана Иванова. «Листая прошлого страницы…». 70-е годы. Башкирская государственная филармония имени Хусаина Ахметова (11 май 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 август 2026.
  4. ↑ Оксана Иванова. «Листая прошлого страницы…». 80-е годы. Башкирская государственная филармония имени Хусаина Ахметова (18 май 2020). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 август 2026.

Әҙәбиәт

  • Башкирская энциклопедия : в 7 томах. Том 2 : В—Ж. — Уфа : Башкирская энциклопедия, 2006. — 623 с. Библиографические сведения о многотомном издании приведены в каталоге Российской национальной библиотеки.

Һылтанмалар

Категориялар