Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Рәсәйҙең «Кеше һәм биосфера» программаһы комитеты

Рәсәйҙең «Кеше һәм биосфера» программаһы буйынса комитеты (рус. Российский комитет по программе «Человек и биосфера») ЮНЕСКО-ның «Кеше һәм биосфера» программаһы сиктәрендә булдырылған бөтә донъя биосфера резерваттары селтәрен үҫтереүҙә ҡатнаша. Комитеттың эшмәкәрлеге программа сиктәрендә Европала һәм Көнсығыш Азия төбәктәрендә хеҙмәттәшлекте нығытыуға, комплекслы мониторинг булдырыуға, мәғлүмәттәр базаһын унификациялауға һәм ғилми эштәрҙе программа проекттары буйынса баҫтырып сығарыуға йүнәлтелгән. Комитетҡа 1975 йылда нигеҙ һалына[1].

Рәсәйҙең «Кеше һәм биосфера» программаһы комитеты (Рәсәй)
Красная точка
Алтай
Красная точка
Әстерхан
Красная точка
Байкал
Красная точка
Баргузин
Красная точка
Ҡара тупраҡлы
Рәсәйҙең биосфера резерваттары

Етәкселек

Әлеге ваҡытта комитет рәйесе — Рәсәй Фәндәр академияһы академигы Большаков Владимир Николаевич, уның урынбаҫарҙары — Рәсәй Фәндәр академияһы академигы Павлов Дмитрий Сергеевич һәм к.г.н. Неронов Валерий Михайлович, ғилми секретарь — к.б.н. Лущекина Анна Анатольевна[1].

Комитет эшмәкәрлеге

Рәсәй комитеты программаның ике төбәк селтәрендә эшләй: Европа биосфера ҡурсаулыҡтары Европа төбәк селтәренә[2], шул уҡ ваҡытта Уралдың көнсығышындағы 16 ҡурсаулыҡ Азия төбәк селтәренә ҡарай[2].

Комитет эшмәкәрлегенең төп проблемаһы — резерваттарҙың зоналаштырылған структураһын булдырыуҙа һәм бөтә өс нигеҙҙең: ядроның, буфер зонаһының һәм хеҙмәттәшлек зонаһының эшләүендә ҡатмарлыҡтар. Рәсәйҙең биосфера ҡурсаулыҡтарының күбеһендә зона структураһы булдырылмаған, урындағы халыҡ һәм хакимиәттәр менән хеҙмәттәшлек итеү ойошторолмаған. Комитет рәйесе Большаков проблеманы хәл итеүҙе халыҡ-ара әһәмиәткә эйә тәбиғәт участкаларына тейешле ҡануни ярҙам күрһәтеүҙә, шулай уҡ комитеттың ведомство-ара орган принцибы буйынса эшләү мөмкинлегендә күрә. Академик Испанияны миҫалға килтерә, уның Комитетында төрлө министрлыҡтар һәм ведомстволарҙан юғары кимәлдәге белгестәр бар. Испания бик күп төбәк һәм халыҡ-ара саралар уҙғарып, программаны үҫтереүгә тос өлөш индерә. Рәсәй Программа комитеты 2011 йылда Рәсәйҙә төрлө саралар үткәрелеүгә өмөтләнә[3].

Рәсәй территорияһындағы биосфера резерваттары

Бөгөнгө көнгә (2010 йыл) донъяның 107 илендә 553 биосфера резерваты иҫәпләнә, шул иҫәптән Рәсәй Федерацияһы территорияһында 41 биосфера резерваты[4]:

  1. Кавказ биосфера ҡурсаулығы, 1978
  2. Ока биосфера ҡурсаулығы, 1978
  3. Ока-Террас биосфера ҡурсаулығы, 1978
  4. Сихотэ-Алин биосфера ҡурсаулығы , 1978
  5. Үҙәк Ҡара тупраҡ биосфера ҡурсаулығы, 1978
  6. Әстерхан биосфера ҡурсаулығы, 1984
  7. Воронеж биосфера ҡурсаулығы, 1984
  8. Кронок дәүләт биосфера ҡурсаулығы, 1984
  9. Лапландия дәүләт биосфера ҡурсаулығы, 1984
  10. Печора-Илыч биосфера ҡурсаулығы, 1984
  11. Саян-Шушенск биосфера ҡурсаулығы, 1984
  12. Сохондо ҡурсаулығы, 1984
  13. Үҙәк Урман ҡурсаулығы, 1985
  14. Байкал биосфера ҡурсаулығы, 1986
  15. Баргузин биосфера ҡурсаулығы, 1986
  16. Үҙәк Себер биосфера ҡурсаулығы, 1986
  17. Ҡара тупраҡтар биосфера ҡурсаулығы, 1993
  18. Таймыр биосфера ҡурсаулығы, 1995
  19. Убсунур соҡоро биосфера ҡурсаулығы, 1997
  20. Даур биосфера ҡурсаулығы, 1997
  21. Теберде дәүләт тәбиғәт биосфера ҡурсаулығы, 1997
  22. Катунь биосфера ҡурсаулығы, 2000
  23. Висим биосфера ҡурсаулығы, 2001
  24. Водлозеро биосфера ҡурсаулығык, 2001
  25. ru:Биосферный резерват Неруссо-Деснянское Полесье, 2001
  26. Дарвин дәүләт тәбиғәт биосфера ҡурсаулығы, 2002
  27. Түбәнге Новгород биосфера резерваты, 2002
  28. Командор дәүләт биосфера ҡурсаулығы, 2002
  29. ru:Национальный парк Смоленское Поозерье, 2002
  30. Угра милли паркы, 2002
  31. Алыҫ Көнсығыш диңгеҙ биосфера ҡурсаулығы, 2003
  32. Валдай биосфера ҡурсаулығы, 2004
  33. Биосферный заповедник Кедровая Падь, 2004
  34. Кенозеро биосфера ҡурсаулығы, 2004
  35. Ханкай диңгеҙ буйы биосфера ҡурсаулығы, 2005
  36. Урта Волга комплекслы биосфера ҡурсаулығы, 2006
  37. Ҙур Волга-Кама биосфера ҡурсаулығы, 2007
  38. Ростов биосфера ҡурсаулығы, 2008
  39. Алтай биосфера ҡурсаулығы, 2009
  40. Волга-Аҡтүбә һыубаҫар туғайы, 2011
  41. Башҡортостан Уралы, 2012

Баҫтырылған әҙәбиәт

Түбәндә «Кеше һәм биосфера» программаһы буйынса Рәсәй комитеты эше сиктәрендә нәшер ителгән эштәр тәҡдим ителә[5]:

  • Московское бюро ЮНЕСКО. Российские биосферные резерваты на современном этапе. Часть1. Европейская территория РФ. — Москва, 2006.
  • Биосферные резерваты России в XXI веке, вклад в устойчивое развитие и сохранение биологического и этнокультурного разнообразия в России в контексте глобальных изменений. — Ханты-Мансийск, 2007.
  • В.В. Бобров, А.А.Варшавский, Л.А.Хляп. Чужеродные виды млекопитающих в экосистемах России. — Москва, 2008.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Российский комитет по программе ЮНЕСКО «Человек и биосфера» (МАБ). ЮНЕСКО в России. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 апрель 2010. Архивировано 18 февраль 2012 года.
  2. ↑ 1 2 ЕвроМАБ-2009. ЮНЕСКО в России. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 апрель 2010. Архивировано 18 февраль 2012 года.
  3. ↑ О Программе ЮНЕСКО «Человек и биосфера» (МАБ) и перспективах её развития. ЮНЕСКО в России. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 апрель 2010. Архивировано 18 февраль 2012 года.
  4. ↑ Search the Biosphere Reserves Directory (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 апрель 2010. Архивировано 18 февраль 2012 года.
  5. ↑ Основные публикации РК МАБ. ЮНЕСКО в России. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 апрель 2010. Архивировано 18 февраль 2012 года.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар