Европала һәм Төньяҡ Америкала бөтә донъя биосфера резерваттары селтәре
Европала һәм Төньяҡ Америкала бөтә донъя биосфера резерваттары селтәре (рус. Всемирная сеть биосферных резерватов в Европе и Северной Америке) — ЮНЕСКО-ның «Кеше һәм биосфера» программаһы буйынса булдырылған Бөтә донъя биосфера резерваттары селтәренең төбәк бүлексәһе. Европа биосфера ҡурсаулыҡтары селтәре төбәк селтәрҙәре араһында иң ҙуры һәм иң боронғоһо булып тора. Ул Европаның 50 илен, Канада һәм Американы үҙ эсенә ала һәм 262 биосфера ҡурсаулығынан тора. Вәкилдәренең осрашыуҙары 1986 йылдан алып ике йыл һайын үткәрелә[1].
Биосфера резерваттары — тәбиғәт менән кешенең үҙ-ара тигеҙ йоғонтоһон, тирә-яҡ мөхиттең тотороҡло үҫеш концепцияһын күрһәтеүгә йүнәлтелгән махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре. Уларҙы зоналарға бүлеү концепцияһы айырып тора. Ул өс махсус зона булдырыуҙан ғибәрәт: төп, буфер зонаһы һәм күсеү зонаһы.
Төп территорияла экосистема аҙ боҙолған була. Ул оҙайлы ваҡытҡа һаҡлана һәм биологик төрлөлөктө һаҡларға мөмкинлек бирә. Бында тикшеренеүҙәр һәм тәбиғәткә ҙур зыян килтермәгән башҡа эшмәкәрлек, мәҫәлән, белем биреү эшмәкәрлеге алып барыла. Биосфера ҡурсаулығында бер йәки бер нисә төп биләмә булыуы мөмкин.
Буфер зонаһы төп зона тирәләй йәки уларға йәнәш урынлаша. Ул экологик яҡтан хәүефһеҙ эшмәкәрлек алып барыу, мәҫәлән, экотуризм, шулай уҡ ғәмәли һәм фундаменталь тикшеренеүҙәр өсөн ҡулланыла.
Күсмә зонала, йәки хеҙмәттәшлек зонаһында, тораҡ пункттарҙы урынлаша ала һәм ҡайһы бер ауыл хужалығы эшмәкәрлегенә рөхсәт бирелә. Хеҙмәттәшлек зонаһында ресурстарҙы рациональ идара итеү һәм тотороҡло тергеҙеү маҡсатында урындағы хакимиәттәр һәм башҡа ойошмалар бергә эшләй[2].
2014 йыл башына Европа селтәрендә 34 илдә урынлашҡан 289 биосфера ҡурсаулығы урынлашҡан. Түбәндә селтәр ҡарамағында булған биосфера резерваттарының исемлеге бирелгән. Исемлек илдәр һәм селтәргә инеү йылдары буйынса һайлап алынған[3][4].
Биосфера резерваттары
| Резерват атамаһы | Ил | Йыл | Дөйөм майҙаны, га |
Зоналар: төп буфер күсмә, га |
Рәсем | Координаталар | Иҫкәрмәләр | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Госсенкёллерзе Gossenköllesee |
Австрия | 1977 | 85 | 85 | 
|
47°14′ с. ш. 11°01′ в. д.GЯO | Тироль Альпы тауындағы бейек тау күле. | МАБ БД |
| Гурглер Камм Gurgler Kamm |
Австрия | 1977 | 1 500 | 
|
46°51′ с. ш. 11°04′ в. д.GЯO | Эцталь Альп тауҙарының көньяҡ-көнсығышында, Италия менән сиктәш. | МАБ БД | |
| Лобау Lobau |
Австрия | 1977 | 1 037 | 1 037 | 
|
48°10′ с. ш. 16°32′ в. д.GЯO | Венанан көньяҡ-көнсығышҡа табан 10 км алыҫлыҡтағы Донау-Ауэн милли паркының бер өлөшө. | МАБ БД |
| Нойзидлерзе-Зевинкель Neusiedler See |
Австрия | 1977 | 25 000 | 4 330 | 
|
47°48′ с. ш. 16°46′ в. д.GЯO | Нойзидлер-Зе күленән көньяҡтараҡ урынлашҡан милли парк, Фертё-Ханшаг Венгрия резерваты менән сиктәш. | МАБ БД |
| Гросс-Вальзерталь Grosses Walsertal |
Австрия | 2000 | 19 200 | 4 010 12 366 2 824 |
|
47°13′ с. ш. 9°55′ в. д.GЯO | Илдең көнбайышында. | МАБ БД |
| Вена урманы Wienerwald |
Австрия | 2005 | 105 645 | 5 576 19 840 80 229 |
|
48°08′ с. ш. 16°05′ в. д.GЯO | Венанан көнбайышҡа табан Көнсығыш Альп төбәге. | МАБ БД |
| Зальцбург-Лунгау һәм Каринтия-Нокберге Salzburger Lungau & Kärntner Nockberge |
Австрия | 2012 | 149 600 | 8 192 55 235 86 173 |
|
46°58′ с. ш. 13°44′ в. д.GЯO | Нокберге милли паркын үҙ эсенә ала. | МАБ |
| Березина Berezinskiy |
Белоруссия | 1978 | 113 929 | 38 187 42 742 33 000 |
|
54°39′ с. ш. 28°25′ в. д.GЯO | Витебск өлкәһендәге көньяҡ европа тайгаһы, Ҡара һәм Балтик диңгеҙҙәре араһындағы һыу айырғыс. | МАБ БД |
| Беловежье шырлығы Belovezhskaya Pushcha |
Белоруссия | 1993 | 191 300 | 15 700 85 600 90 000 |
|
52°45′ с. ш. 23°58′ в. д.GЯO | Реликт урманының иң ҙур ҡалдығы. | БД |
| Көн Полесье[пр. 1] West Polesie |
Белоруссия | 2004 | 48 024 | 4 367 25 337 18 320 |
|
51°44′ с. ш. 23°39′ в. д.GЯO | Пприбуга буйы Полесьеһы Белоруссияның Полесье өлкәһендә, Көнбайыш Буг йылғаһы үҙәнендә урынлашҡан. | МАБ БД |
| Стенето Steneto |
Болгария | 1977 | 3 579 | 3 579 | 
|
42°48′ с. ш. 24°40′ в. д.GЯO | Трояндан көньяҡҡа табан 20 км алыҫлыҡта, Үҙәк Балҡан милли паркының бер өлөшө. | БД |
| Али-Ботуш Ali Botush |
Болгария | 1977 | 1 628 | 1 628 | 
|
41°25′ с. ш. 23°32′ в. д.GЯO | Греция сигендәге Славянка тауында. | БД |
| [[]] Bistrichko Branichté |
Болгария | 1977 | 1 062 | 1 062 | 
|
42°35′ с. ш. 23°15′ в. д.GЯO | Витоша тауҙарының төньяҡ-көнсығыш битләүендә. | БД |
| Боатин Boitine |
Болгария | 1977 | 1 598 | 1 598 | 
|
42°52′ с. ш. 24°20′ в. д.GЯO | Балҡан тауҙарының үҙәк өлөшөндә. | БД |
| Джендема Djendema |
Болгария | 1977 | 4 220 | 4 220 | 
|
42°47′ с. ш. 24°45′ в. д.GЯO | Ботев тауҙарынан көньяҡта. | БД |
| Дупката Doupkata |
Болгария | 1977 | 1 929 | 1 210 719 |
|
41°50′ с. ш. 24°15′ в. д.GЯO | Родопы тауҙарында. | БД |
| Баюви-Дупки — Джинджирица Bayuvi Dupki–Dzhindzhiritsa |
Болгария | 1977 | 2 873 | 2 873 | 
|
41°48′ с. ш. 23°25′ в. д.GЯO | Пирин паркының өлөшө. | БД |
| Камчия Kamchia |
Болгария | 1977 | 1 072 | 842 230 |
|
43°02′ с. ш. 27°50′ в. д.GЯO | Варнанан көньяҡтараҡ, йылға Ҡара диңгеҙгә ҡойған урында. | БД |
| Купена Koupena |
Болгария | 1977 | 3 051 | 1 761 1 290 |
|
41°05′ с. ш. 24°20′ в. д.GЯO | Родопы тауҙарында. | БД |
| Мантарица Mantaritza |
Болгария | 1977 | 1 318 | 1 069 249 |
|
41°58′ с. ш. 24°02′ в. д.GЯO | Родопы тауҙарында. | БД |
| Узунбоджак Ouzounboudjak |
Болгария | 1977 | 3 018 | 2 530 488 |
|
42°00′ с. ш. 27°45′ в. д.GЯO | Резовск йылғаһының һул ярында, Төркиә менән сиктәш Странджа тауҙарында. | БД |
| Парангалица Parangalitza |
Болгария | 1977 | 2 768 | 1 509 1 259 |
|
42°15′ с. ш. 23°15′ в. д.GЯO | Рила тауҙарының көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә. | БД |
| Сребырна Srébarna |
Болгария | 1977 | 902 | 902 | 
|
44°05′ с. ш. 27°07′ в. д.GЯO | Илдең төньяҡ-көнсығышындағы ошо уҡ исемдәге күл. | БД |
| Червената Стена Tchervenata sténa |
Болгария | 1977 | 3 359 | 3 029 330 |
|
41°52′ с. ш. 24°45′ в. д.GЯO | Асеновградтан көньяҡҡа 2 км. | БД |
| Чупрене Tchoupréné |
Болгария | 1977 | 1 982 | 1 439 543 |
|
43°43′ с. ш. 22°30′ в. д.GЯO | Балкандың төньяҡ битләүҙәре, Сербия һәм Черногория сигендә. | БД |
| Царичина Tsarichina |
Болгария | 1977 | 3 419 | 3 419 |
|
42°50′ с. ш. 24°30′ в. д.GЯO | Үҙәк Балҡан милли паркының бер өлөшө. | БД |
| Бэн Эй Beinn Eighe |
Бөйөк Британия | 1976 | 4 800 | 
|
57°36′ с. ш. 5°24′ з. д.GЯO | Шотландияның көнбайыш яры буйы. | МАБ БД | |
| [[]] Braunton Burrows — North Devon |
Бөйөк Британия | 1976 | 380 140 | 1 333 3 120 376 850 |
|
51°05′ с. ш. 4°24′ з. д.GЯO | Норт-Девонда То һәм Торридж йылғаларының эстуарийы, 2002 йылда киңәйтелә. | МАБ БД |
| [[]] Biosffer Dyfi |
Бөйөк Британия | 1976 | 1 589 | 
|
52°32′ с. ш. 4°00′ з. д.GЯO | Уэльста Dyfi йылғаһының эстуарийы. | МАБ БД | |
| [[]] North Norfolk Coast |
Бөйөк Британия | 1976 | 8 500 | 
|
52°56′ с. ш. 0°52′ в. д.GЯO | Норвичтан төньяҡ яр буйы. | МАБ БД | |
| [[]] Galloway and southern Ayrshire |
Бөйөк Британия | 2012 | 526 888 | 10 658 84 523 431 707 |
|
4°15′ с. ш. 55°11′ з. д.GЯO | Аргайл яры буйында. | МАБ |
| [[]] Brighton and Lewes Downs |
Бөйөк Британия | 2014 | 29 514 | 1 832 20 479 7 203 |
|
50°51′ с. ш. 0°06′ з. д.GЯO | Англияның көньяҡ-көнсығышындағы South Downs милли паркы. | МАБ |
| [[]] Aggtelek |
Венгрия | 1979 | 19 247 | 
|
48°30′ с. ш. 20°36′ в. д.GЯO | Карпат тауҙарының көньяҡ битләүҙәрендәге милли парк. | БД | |
| Хортобадь Hortobágy |
Венгрия | 1979 | 52 000 | 
|
47°20′ с. ш. 21°08′ в. д.GЯO | Пуста дала төбәгенең бер өлөшө. | БД | |
| Кишкуншаг Kiskunság |
Венгрия | 1979 | 22 095 | 
|
46°54′ с. ш. 19°21′ в. д.GЯO | Урта Дунай тигеҙлеге үҙәгендә. | БД | |
| Фертё-Ханшаг Lake Fertö |
Венгрия | 1979 | 12 542 | 
|
47°00′ с. ш. 16°43′ в. д.GЯO | Нойзидлер-зе күлендәге милли парк, Австрияның Нойзидлерзе-Зевинкель резерваты менән сиктәш. | БД | |
| [[]] Pilis |
Венгрия | 1980 | 23 000 | 
|
47°45′ с. ш. 18°49′ в. д.GЯO | Будапешттан төньяҡтараҡ. | БД | |
| [[]][пр. 2] Mura-Drava-Danube |
Венгрия | 2012 | 235 600 | 30 600 26 700 178 300 |
|
15°17′ с. ш. 13°57′ в. д.GЯO | Венгрияның көньяғындағыДунай-Драва милли паркын үҙ эсенә ала. | МАБ |
| [[]] Flusslandschaft Elbe |
Германия | 1979 | 374 432 | 
|
52°33′ с. ш. 11°35′ в. д.GЯO | Эльба йылғаһы буйлап. | БД | |
| Тюринген урманы Vessertal-Thüringen Forest |
Германия | 1979 | 17 098 | 437 2 024 14 637 |
|
50°36′ с. ш. 10°48′ в. д.GЯO | 1986 һәм 1990 йылдарҙа киңәйтелә. | БД |
| Берхтесгаден Альпы Berchtesgadener Land |
Германия | 1990 | 46 742 | 16 982 3 835 25 925 |
|
47°36′ с. ш. 13°00′ в. д.GЯO | Австрия сигендә, Мюнхендан 150 саҡрым көньяҡ-көнсығыштараҡ. | БД |
| [[]] Wadden Sea and Hallig Islands of Schleswig-Holstein |
Германия | 1990 | 443 100 | 157 000 284 000 2 100 |
|
54°00′ с. ш. 8°16′ в. д.GЯO | Шлезвиг-Гольштейн ерендә, Ватто диңгеҙе ярындағы милли парк. | БД |
| Шорфхайде-Корин Schorfheide-Chorin |
Германия | 1990 | 129 161 | 3 648 24 103 101 410 |
|
53°00′ с. ш. 13°40′ в. д.GЯO | Берлиндан төньяҡтараҡ. | БД |
| Шпревальд Spreewald |
Германия | 1991 | 47 492 | 973 9 315 37 204 |
|
51°58′ с. ш. 13°55′ в. д.GЯO | Берлиндан көньяҡ-көнсығышҡа табан 100 км алыҫлыҡта. | БД |
| Рюген South-east Rügen |
Германия | 1991 | 23 500 | 349 3 204 19 947 |
|
54°20′ с. ш. 13°39′ в. д.GЯO | Балтик диңгеҙендә шул уҡ исемдәге утрауҙың көньяҡ-көнсығышында. | МАБ БД |
| Рён Rhön |
Германия | 1991 | 184 939 | 4 199 67 483 107 557 |
|
50°35′ с. ш. 10°05′ в. д.GЯO | Ил уртаһындағы тауҙар. | БД |
| [[]] Waddensea of Lower Saxony |
Германия | 1992 | 240 000 | 130 000 108 000 2 000 |
|
53°46′ с. ш. 7°38′ в. д.GЯO | Түбәнге Саксония ерендәге Ватто диңгеҙенең яр буйындағы милли парк. | БД |
| Гамбургские ватты Waddensea of Hamburg |
Германия | 1992 | 11 700 | 10 500 1 200 |
_-_geo.hlipp.de_-_9823.jpg)
|
53°54′ с. ш. 8°25′ в. д.GЯO | Гамбург янында Ватто диңгеҙенең яры буйындағы милли парк. | БД |
| Пустоши и озёра Верхней Лужицы| Oberlausitzer Heide-und Teichlandschaft |
Германия | 1996 | 30 102 | 1 124 12 015 16 963 |
|
51°18′ с. ш. 14°21′ в. д.GЯO | Үрге Лужица төбәгендә. | БД |
| Шальзе Schaalsee |
Германия | 2000 | 30 257 | 1 194 5 142 23 921 |
|
53°59′ с. ш. 10°45′ в. д.GЯO | Илдең төньяғында | БД |
| [[]][пр. 3] Vosges du Nord/Pfälzerwald |
Германия | 1998 | 301 800 | 1 900 70 000 229 900 |
|
49°20′ с. ш. 7°50′ в. д.GЯO | Франциялағы Вогезы төбәк тәбиғәт паркы һәм Германиялағы Пфальц урманы тәбиғи паркы. | МАБ БД |
| [[]] Biosphäre Bliesgau |
Германия | 2009 | 36 152 | 1 103 7 051 27 998 |
|
49°14′ с. ш. 7°10′ в. д.GЯO | Санкт-Ингберт ҡалаһын үҙ эсенә ала. | БД |
| Шваб Альбы Swabian Alps |
Германия | 2009 | 84 525 | 2 685 35 122 46 718 |
|
48°26′ с. ш. 9°29′ в. д.GЯO | Тау массивы. | БД |
| Самария тарлауығы Gorge of Samaria |
Греция | 1981 | 4 850 | 4 850 | .jpg)
|
35°16′ с. ш. 23°58′ в. д.GЯO | Крит утрауының көньяҡ-көнбайышында милли парк. | БД |
| Олимп Mount Olympus |
Греция | 1981 | 4 000 | .jpg)
|
40°06′ с. ш. 22°35′ в. д.GЯO | Тау түбәһен һәм көнсығыш битләүҙе үҙ эсенә ала. | БД | |
| Төньяҡ-Көнсығыш Гренландия милли паркы North-East Greenland |
Дания | 1977 | 97 200 000 | 
|
76°20′ с. ш. 37°30′ з. д.GЯO | Гренландияның төньяҡ-көнсығышығындағы милли парк. | МАБ БД | |
| Кармель Mount Carmel |
Израиль | 1996 | 26 600 | 1 400 18 500 6 700 |
|
32°40′ с. ш. 35°00′ в. д.GЯO | Илдең төньяҡ-көнбайышында тау массивы. | МАБ БД |
| [[]] Ramot Menashe |
Израиль | 2011 | 17 369 | 1 685 12 773 2 911 |
|
32°36′ с. ш. 35°07′ в. д.GЯO | Мегиддо ҡалҡыулығын үҙ эсенә ала. | МАБ |
| [[]] North Bull Island |
Ирландия | 1981 | 1 008 | 80 186 742 |
|
53°17′ с. ш. 6°05′ з. д.GЯO | Дублин ҡултығындағы утрау. | МАБ БД |
| Килларни Killarney |
Ирландия | 1982 | 10 129 | 
|
52°01′ с. ш. 9°35′ з. д.GЯO | Киллирни ҡалаһынан көньяҡ-көнбайыштараҡ ошо уҡ исемдәге күлдәрҙә милли парк. | МАБ БД | |
| [[]] Grazalema |
Испания | 1977 | 51 695 | 3 308 41 770 6 617 |
|
53°17′ с. ш. 6°05′ з. д.GЯO | Илдең көньяҡ-көнбайышында Кадис провинцияһында. | БД |
| Ордеса — Виньямала Ordesa-Viñamala |
Испания | 1977 | 51 396 | 
|
42°44′ с. ш. 0°15′ з. д.GЯO | Ордеса-и-Монте-Пердидо милли паркын һәм Виньямалдың һунар резерватын үҙ эсенә ала. 2013 йылда киңәйтелгән. | МАБ БД | |
| [[]] Montseny |
Испания | 1978 | 30 117 | 1 077 16 292 12 748 |
|
53°17′ с. ш. 6°05′ з. д.GЯO | Каталонияның яры буйындағы милли парк. | МАБ БД |
| Доньяна Doñana |
Испания | 1980 | 77 260 | 50 720 26 540 |
|
37°00′ с. ш. 6°30′ з. д.GЯO | Кадис ҡултығындағы милли парк.. | МАБ БД |
| [[]] Mancha Húmeda |
Испания | 1980 | 25 000 | 1 989 9 182 13 890 |
|
39°01′ с. ш. 3°15′ з. д.GЯO | Tablas de Daimiel һәм Lagunas de Ruidera милли парктарын үҙ эсенә ала. | МАБ БД |
| [[]] Las Sierras de Cazorla y Segura |
Испания | 1983 | 190 000 | 
|
37°50′ с. ш. 3°20′ з. д.GЯO | Гвадалквивир йылғаһының үрге ағымындағы парк. | МАБ БД | |
| [[]] Marismas del Odiel |
Испания | 1983 | 7 518 | 1 074 6 084 |
.jpeg)
|
37°10′ с. ш. 6°54′ з. д.GЯO | Одиэль йылғаһы тамағында. | МАБ БД |
| Ла Пальма La Palma |
Испания | 1983 | 80 702 | 13 665 32 144 34 893 |
|
28°38′ с. ш. 17°52′ з. д.GЯO | Канар утрауҙарының береһе. | МАБ БД |
| [[]] Urdaibai |
Испания | 1984 | 21 992 | 2 485 5 414 14 093 |
Файл:Mundaka.jpg | 43°40′ с. ш. 2°20′ з. д.GЯO | Бискай ҡултығы яры буйында. | МАБ БД |
| Сьерра-Невада Sierra Nevada |
Испания | 1986 | 171 646 | 51 624 120 022 |
|
37°05′ с. ш. 3°17′ з. д.GЯO | Сьерра-Невада тауҙарында, Муласен түбәһен үҙ эсенә ала. | МАБ БД |
| Куэнка-Альта-дель-Мансанарес (исп.) |
Испания | 1992 | 101 300 | 
|
44°45′ с. ш. 3°47′ з. д.GЯO | Илдең үҙәк өлөшөндәге Мансанарес йылғаһы. | МАБ БД | |
| Лансароте Lanzarote |
Испания | 1993 | 84 610 | 9 392 30 798 44 420 |
|
28°55′ с. ш. 14°09′ з. д.GЯO | Канар архипелагының иң төньяҡ утрауы. | МАБ БД |
| Менорка Menorca |
Испания | 1993 | 72 931 | 5 186 27 787 39 958 |
|
39°53′ с. ш. 8°09′ в. д.GЯO | Балеар утрауҙарының береһе. | МАБ БД |
| [[]] Sierra de las Nieves y su Entomo |
Испания | 1995 | 93 930 | 4 122 53 310 36 498 |
|
36°41′ с. ш. 4°57′ з. д.GЯO | Андалусияла Бетика тау һырты. | МАБ БД |
| [[]] Cabo de Gata-Nijar |
Испания | 1997 | 49 624 | 
|
36°51′ с. ш. 2°06′ з. д.GЯO | Иберий ярымутрауының көньяҡ-көнсығышында. | МАБ БД | |
| Иерро Isla de El Hierro |
Испания | 2000 | 29 600 | 1 219 15 909 12 472 |
|
27°45′ с. ш. 18°01′ з. д.GЯO | Канар архипелагының иң бәләкәй утрауы. | МАБ БД |
| Барденас-Реалес[пр. 4] Bardenas Reales |
Испания | 2000 | 39 273 | 1 917 12 865 24 491 |
|
Илдең төньяғында. | МАБ БД | |
| [[]] Muniellos |
Испания | 2000 | 55 657 | 8 661 46 178 818 |
|
6°23′ с. ш. 43°01′ з. д.GЯO | Илдең төньяҡ-көнбайышында. | МАБ БД |
| [[]] Somiedo |
Испания | 2000 | 29 121 | 10 600 17 392 1 129 |
|
43°07′ с. ш. 6°14′ з. д.GЯO | Кантабрий тауҙарында. | МАБ БД |
| [[]] Redes |
Испания | 2001 | 37 803 | 20 316 15 232 2 255 |
|
43°10′ с. ш. 5°20′ з. д.GЯO | Кантабрий тауҙарында. | МАБ БД |
| Сьерра-Морена Las Dehesas de Sierra Moreno |
Испания | 2002 | 424 400 | 32 663 327 149 64 588 |
|
38°00′ с. ш. 5°30′ з. д.GЯO | Сьерра-Морена тауҙарында. | МАБ БД |
| Миньо Terras do Miño |
Испания | 2002 | 363 669 | 35 505 79 935 248 229 |
|
43°11′ с. ш. 7°33′ з. д.GЯO | Галисиялағы йылға. | МАБ БД |
| [[]] Valle de Laciana |
Испания | 2003 | 21 700 | 2 533 17 448 1 719 |
|
42°57′ с. ш. 6°16′ з. д.GЯO | Кастилия һәм Леон автономиялы өлкәһендә. | МАБ БД |
| Пикос-де-Эуропа Picos de Europa |
Испания | 2003 | 64 660 | 21 201 42 003 1 456 |
|
43°12′ с. ш. 4°51′ з. д.GЯO | шул уҡ тау системаһындағы милли парк. | МАБ БД |
| [[]] Monfragüe |
Испания | 2003 | 116 160 | 12 830 15 360 87 970 |
|
38°18′ с. ш. 5°57′ з. д.GЯO | Эстремадура автономиялы берләшмәһендә Урта диңгеҙ урманы. | МАБ БД |
| [[]] Valles del Jubera, Leza, Cidacos y Alhama |
Испания | 2003 | 119 669 | 5 537 11 760 102 372 |
|
42°09′ с. ш. 2°04′ з. д.GЯO | Илдең төньяғында. | МАБ БД |
| [[]] Babia |
Испания | 2004 | 38 018 | 12 322 22 777 2 919 |
|
42°05′ с. ш. 6°59′ з. д.GЯO | Илдең төньяғында. | МАБ БД |
| [[]] Área de Allariz |
Испания | 2005 | 21 482 | 149 1 055 20 278 |
|
42°09′ с. ш. 7°50′ з. д.GЯO | Галисияла гранитный массив. | МАБ БД |
| Гран-Канария Gran Canaria |
Испания | 2005 | 100 459 | 6 841 33 285 60 333 |
|
27°56′ с. ш. 15°40′ з. д.GЯO | Канар утрауҙарының береһе. | МАБ БД |
| Сьерра-дель-Ринкон Sierra del Rincón |
Испания | 2005 | 15 231 | 588 7 017 7 626 |
.jpg)
|
41°03′ с. ш. 3°29′ з. д.GЯO | Мадрид автономиялы берләшмәһенең төньяҡ-көнсығышында. | БД |
| [[]] Los Valles de Omaňa y Luna |
Испания | 2005 | 81 159 | 15 754 60 041 5 364 |
|
42°58′ с. ш. 6°05′ з. д.GЯO | Кантабрий тауҙарындағы резерваттарҙың береһе. | БД |
| Альто-Бернесга Alto de Bernesga |
Испания | 2005 | 33 442 | 8 637 14 764 10 041 |
|
42°56′ с. ш. 5°40′ з. д.GЯO | Кантабрий тауҙарындағы резерваттарҙың береһе. | БД |
| [[]] Los Argüellos |
Испания | 2005 | 33 260 | 5 900 24 853 2 507 |
|
42°58′ с. ш. 5°30′ з. д.GЯO | Кантабрий тауҙарындағы резерваттарҙың береһе. | БД |
| [[]][пр. 5] Os Ancares Lucenses e Montes de Cervantes |
Испания | 2006 | 
|
|||||
| [[]] Los Ancares Leoneses |
Испания | 2006 | 56 786 | 16 056 31 364 9 366 |
.jpg)
|
42°45′ с. ш. 6°44′ з. д.GЯO | Леон провинцияһының төньяҡ-көнсығышында Анкарес йылғаһы буйында. | МАБ |
| [[]] Las Sierras de Béjar y Francia |
Испания | 2006 | 199 140 | 24 385 113 197 61 558 |
|
40°31′ с. ш. 5°52′ з. д.GЯO | Саламанка провинцияһының көньяҡ-көнсығышында. | МАБ |
| Урта диңгеҙ[пр. 6] Intercontinental BR of the Mediterranean |
Испания | 2006 | 894 135 | 86 251 633 655 174 228 |
|
36°02′ с. ш. 5°36′ з. д.GЯO | Альборан (диңгеҙ)енең яры буйы, Гибралтар ултығының өлөшө. | МАБ БД |
| [[]][пр. 5] Río Eo, Oscos e Terras de Buron |
Испания | 2007 | 159 589 | 15 998 21 478 122 113 |
|
7°03′ с. ш. 43°15′ з. д.GЯO | Астурия һәм Галисия сигендә Эо йылғаһы. | МАБ[5][6]. |
| Фуэртевентура Fuerteventura |
Испания | 2009 | 354 288 | 74 302 197 855 82 131 |
|
28°24′ с. ш. 14°00′ з. д.GЯO | Канар утрауҙарының береһе. | МАБ |
| [[]][пр. 7] Geres/Xures |
Испания | 2009 | 259 496 | 34 434 89 565 135 497 |
|
8°23′ с. ш. 42°14′ з. д.GЯO | Пиренейский ярымутрауының иң көнбайыш сигендәге Nevosa һәм Fontefría түбәләре. | МАБ |
| Гомера La Gomera |
Испания | 2012 | 84 552 | 13 135 19 070 52 317 |
|
28°07′ с. ш. 17°14′ з. д.GЯO | Канар утрауҙарының береһе. | МАБ |
| [[]][пр. 4] Las Ubiñas-La Mesa |
Испания | 2012 | 45 164 | 25 226 17 692 2 246 |
|
Кантабрий тауҙарында. | МАБ | |
| [[]][пр. 4] Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo |
Испания | 2013 | 116 724 | 6 508 22 119 88 097 |
|
Галисияның атлантик яры буйы. | МАБ | |
| [[]] Real Sitio de San Ildefonso-El Espinar |
Испания | 2013 | 35 415 | 5 297 13 560 16 558 |
|
40°48′ с. ш. 4°36′ з. д.GЯO | Сеговия провинцияһының көньяғында. | МАБ |
| [[]] Terres de l’Ebre |
Испания | 2013 | 367 730 | 73 531 79 297 258 330 |
|
40°53′ с. ш. 0°31′ в. д.GЯO | Эбре йылғаһы бассейнында. | МАБ |
| [[]][пр. 5] Macizo de Anaga |
Испания | 2015 | 48 728 | 
|
Тенерифе утрауында. | |||
| [[]][пр. 5][пр. 8] Meseta Iberica |
Испания | 2015 | 1 132 606 | 
|
||||
| [[]] Collemeluccio-Montedimezzo |
Италия | 1977 | 637 | 637 | 
|
41°40′ с. ш. 14°15′ в. д.GЯO | Илдең уртаһында. | БД |
| Чирчео Circeo |
Италия | 1977 | 8 500 | 3 200 2 800 2 500 |
|
41°20′ с. ш. 13°35′ в. д.GЯO | Римдан 100 км көньяҡтараҡ милли парк | |
| Мирамаре Miramare |
Италия | 1979 | 290 | 30 80 180 |
|
45°42′ с. ш. 13°42′ в. д.GЯO | Триестан 7 саҡрым алыҫлыҡтағы диңгеҙ резерваты, резерват биләмәһендә Мирамаре һарайы урынлашҡан. | БД |
| [[]] Cilento and Vallo di Diano |
Италия | 1997 | 181 000 | 26 000 50 000 105 000 |
|
40°20′ с. ш. 15°20′ в. д.GЯO | Тиррен диңгеҙе буйында милли парк. | БД |
| [[]] Somma-Vesuvio and Miglio d’Oro |
Италия | 1997 | 13 500 | 4 000 5 000 4 500 |
|
40°49′ с. ш. 14°26′ в. д.GЯO | Везувий һәм Помпеи вулкандары инә. | БД |
| [[]] Valle del Ticino |
Италия | 2002 | 97 140 | 8 323 37 290 51 527 |
|
45°28′ с. ш. 8°53′ в. д.GЯO | Тичино йылғаһы үҙәнендә, илдең үҙәгендә. | БД |
| Тоскан архипелагы Tuscan Islands |
Италия | 2003 | 264 800 | 4 200 74 700 185 900 |
|
42°55′ с. ш. 10°30′ в. д.GЯO | Тиррен диңгеҙе архипелагындағы милли парк.. | БД |
| [[]] Selva Pisana |
Италия | 2003 | 24 405 | 2 457 10 257 11 691 |
|
43°43′ с. ш. 10°18′ в. д.GЯO | Пизанан көнбайыштараҡ. | БД |
| [[]] Area della Biosfera del Monviso |
Италия | 2013 | 293 917 | 13 356 80 980 199 581 |
|
44°37′ с. ш. 7°25′ в. д.GЯO | Франция менән сиктәш. | МАБ |
| Сила Sila |
Италия | 2014 | 357 294 | 6 803 59 558 290 933 |
|
39°20′ с. ш. 16°26′ в. д.GЯO | Калабрия төбәгенең үҙәк өлөшөндә, Урта диңгеҙ ярында. | МАБ |
| [[]] Po Delta |
Италия | 2015 | 139 398 | 13 495 55 281 70 622 |
|
44°51′ с. ш. 12°13′ в. д.GЯO | По йылғаһы дельтаһы, илдең төньяғында. | МАБ |
| [[]] Alps and Judicaria |
Италия | 2015 |
|
|||||
| [[]] Appennino Tosco-Emiliano |
Италия | 2015 | 223 229 | 10 110 25 706 187 413 |
|
44°23′ с. ш. 10°16′ в. д.GЯO | По йылғаһы дельтаһы, илдең төньяғында. | МАБ |
| [[]] Mont Saint Hilaire |
Канада | 1978 | 5 500 | 500 600 4 400 |
|
45°33′ с. ш. 75°09′ з. д.GЯO | Монреалдән көнсығышҡа 32 км. | МАБ БД |
| Уотертон Waterton |
Канада | 1979 | 52 597 | 46 285 6 312 |
|
49°06′ с. ш. 113°55′ з. д.GЯO | Альберта провинцияһының көньяҡ-көнбайышындағы милли парк, Монтанала Глейшер резерваты менән сиктәш. | МАБ БД |
| Лонг-Пойнт Long Point |
Канада | 1986 | 40 600 | 6 250 34 000 350 |
|
42°35′ с. ш. 80°23′ з. д.GЯO | Канадала Каролина урманының ҡалдығы, Онтарионың көньяғында. | МАБ БД |
| Райдинг-Маунтин Riding Mountain |
Канада | 1986 | 1 331 800 | 270 800 26 800 1 034 200 |
|
50°45′ с. ш. 100°19′ з. д.GЯO | Виннипегтан төньяҡ-көнбайышҡа табан 300 км алыҫлыҡта, Манитоба провинцияһында. | МАБ БД |
| [[]] Charlevoix |
Канада | 1988 | 560 000 | 65 000 495 000 |
|
47°15′ с. ш. 71°10′ з. д.GЯO | Изге Лаврентий йылғаһының төньяҡ ярында, Квебектан 80 саҡрым көнсығыштараҡ. | МАБ БД |
| [[]] Niagara Escarpment |
Канада | 1990 | 190 270 | 26 300 93 340 87 600 |
|
44°13′ с. ш. 80°21′ з. д.GЯO | Онтарио күленең көньяҡ яғы менән Брус ярымутрауы араһында оҙонлоғо 725 саҡрымлыҡ һикәлтә. | МАБ БД |
| [[]] Clayoquot Sound |
Канада | 2000 | 349 947 | 110 281 60 416 179 250 |
|
49°18′ с. ш. 126°00′ з. д.GЯO | Ванкувер (утрау) утрауында. | МАБ БД |
| [[]] Redberry Lake |
Канада | 2000 | 112 200 | 5 600 6 300 100 300 |
|
52°42′ с. ш. 107°10′ з. д.GЯO | Саскачеван провинцияһындағы күл. | МАБ БД |
| [[]] Lac Saint-Pierre |
Канада | 2000 | 48 000 | 3 135 12 409 32 456 |
|
46°09′ с. ш. 72°55′ з. д.GЯO | Изге Лаврентий йылғаһы бассейнындағы күл. | МАБ БД |
| [[]] Mount Arrowsmith |
Канада | 2000 | 118 592 | 2 092 1 500 115 000 |
|
49°15′ с. ш. 124°23′ з. д.GЯO | Ванкувер утрауының көньяғындағы тау. | МАБ БД |
| [[]] Southwest Nova |
Канада | 2001 | 1 546 374 | 141 900 27 474 1 377 000 |
|
44°13′ с. ш. 65°50′ з. д.GЯO | Яңы Шотландия провинцияһының төньяҡ-көнбайышында. | МАБ БД |
Thousand Islands — Frontenac Arch |
Канада | 2002 | 150 000 | 3 000 15 000 132 000 |
|
44°20′ с. ш. 76°10′ з. д.GЯO | архипелагының өлөшө. | МАБ БД |
| Джорджиан-Бей-Литторал Georgian Bay Littoral |
Канада | 2004 | 347 270 | 52 509 39 595 255 166 |
|
45°26′ с. ш. 80°18′ з. д.GЯO | Бөйөк күлдәрҙәге иң ҙур архипелаг, Джорджиан-Бей ҡултығында урынлашҡан. | МАБ БД |
| Маникуаган-Уапишка Manicouagan Uapishka |
Канада | 2007 | 5 480 000 | 302 270 846 266 4 331 464 |
|
50°39′ с. ш. 68°44′ з. д.GЯO | Маникуаган күле һәм Изге Лаврентий йылғалары араһындағы яйла. | МАБ БД |
| Фанди Fundy |
Канада | 2007 | 432 310 | 20 600 26 100 9 940 |
|
65°10′ с. ш. 45°50′ з. д.GЯO | Фанди ҡултығының өлөшө. | МАБ БД |
| Бра-д'Ор[пр. 4] Bras d’Or |
Канада | 2011 | 356 588 | 7 712 61 460 290 770 |
|
Кейп-Бретон утрауындағы күл. | МАБ | |
| Северовидземский North Vidzeme |
Латвия | 1997 | 474 447 | 9 728 | 
|
57°45′ с. ш. 25°10′ з. д.GЯO | Рига ҡултығы яры буйы, Эстония менән сиктәш. | МАБ БД |
| Жувинтас[пр. 4] Zuvintas |
Литва | 2011 | 18 490 | 9 210 9 280 41 700 |
|
МАБ | ||
| Охрид-Преспа[пр. 9] Ohrid-Prespa |
Албания | 2014 | 446 244 | 14 339 140 339 291 426 |
|
40°59′36″ с. ш. 20°51′43″ в. д.GЯO | Охрид күле һәм Преспа (күл) күле. | МАБ |
| [[]] Waddensea Area |
Нидерланд | 1986 | 474 447 | 9 728 | 
|
57°45′ с. ш. 25°10′ з. д.GЯO | Ватто диңгеҙе яры буйында. | МАБ БД |
| Бабьегора Babia Góra |
Польша | 1976 | 11 829 | 1 062 2 330 8 437 |
|
49°33′ с. ш. 19°33′ в. д.GЯO | Бабья (тау) тауы | БД |
| Беловежье Białowieża |
Польша | 1976 | 10 502 | 4 747 5 585 170 |
|
52°50′ с. ш. 23°50′ в. д.GЯO | Белоруссия сигендә милли парк, Беловежье шырлығы резерватына килеп тоташа. | БД |
| [[]] Łuknajno Lake |
Польша | 1976 | 1 410 | 710 700 |
|
53°48′19″ с. ш. 21°38′34″ в. д.GЯO | Илдең төньяҡ-көнсығышындағы Мазур күле төбәгендәге күл. | БД |
| Словин милли паркы Słowiński |
Польша | 1976 | 20 790 | 5 619 15 171 |
|
54°43′ с. ш. 17°18′ в. д.GЯO | Балтик диңгеҙе буйындағы милли парк. | БД |
| [пр. 10] Krkonose/Karkonosze |
Польша | 1992 | 60 362 | 10 149 31 783 18 430 |
.jpg)
|
50°45′ с. ш. 15°37′ в. д.GЯO | Германия, Польша һәи Чехия сигендәге тау системаһы. | БД |
| Татры[None 1] Tatra |
Польша | 1992 | 123 566 | 56 992 30 012 36 562 |
|
49°11′ с. ш. 19°57′ в. д.GЯO | Ике илдең милли паркы | БД |
| Көнсығыш Карпат[пр. 11] East Carpathians |
Польша | 1998 | 213 211 | 24 130 33 310 155 771 |
|
49°05′ с. ш. 22°31′ в. д.GЯO | Үҙәк Европала. | БД |
| [[]] Puszcza Kampinoska |
Польша | 2000 | 76 232 | 5 675 31 969 38 588 |
|
52°20′ с. ш. 20°35′ в. д.GЯO | Варшаваның төньяҡ-көнсығышында. | БД |
| [[]][пр. 5] Tuchola Forest |
Польша | 2010 | 
|
БД | ||||
| Көнбайыш полесье[пр. 1] West Polesie |
Польша | 2012 | 139 917 | 5 224 43 215 91 478 |
|
51°30′ с. ш. 23°37′ в. д.GЯO | Люблиндан 40 км төньяҡ-көнсығыштараҡ, Шак резерватына терәлеп тора. Полесье милли паркы 2002 йылдан алып селтәрҙә. | МАБ БД |
| [[]] Paúl do Boquilobo |
Португалия | 1981 | 554 | 196 358 |
|
39°23′ с. ш. 8°32′ з. д.GЯO | Һаҙлыҡтарҙа | БД |
| Корву Corvo Island |
Португалия | 2007 | 25 853 | 3 028 22 750 75 |
|
39°42′ с. ш. 31°06′ з. д.GЯO | Азор утрауҙарының иң бәләкәйе. | БД |
| Грасиоза Graciosa Island |
Португалия | 2007 | 12 172 | 474 1 023 10 675 |
|
39°03′ с. ш. 28°00′ з. д.GЯO | Азор утрауҙары утрауҙарының береһе. | БД |
| Флориш Flores Island |
Португалия | 2009 | 59 | 2 7 50 |
|
39°24′ с. ш. 31°11′ з. д.GЯO | Азор утрауҙары утрауҙарының береһе. | БД |
| [[]][пр. 7] Geres/Xures |
Испания | 2009 | 259 496 | 34 434 89 565 135 497 |
|
8°23′ с. ш. 42°14′ з. д.GЯO | Пиреней ярымутрауының көнбайышында Nevosa һәм Fontefría түбәләре. | МАБ |
| [[]] Berlengas archipelago |
Португалия | 2011 | 18 502 | 19 859 17 624 |
.jpg)
|
Шул уҡ исемле архипелагты һәм Пенише ҡалаһын үҙ эсенә ала. | МАБ | |
| Сантана-Мадейра Santana Madeira |
Португалия | 2011 | 15 218 | 5 884 708 8 626 |
|
42°46′ с. ш. 16°54′ з. д.GЯO | Мадейра архипелагында. | МАБ |
| Кавказ Kavkazskiy |
Рәсәй | 1978 | 295 700 | 247 000 16 200 32 500 |
|
43°47′ с. ш. 40°15′ в. д.GЯO | Көнбайыш Кавказда. | БД |
| Ока Okskiy |
Рәсәй | 1978 | 77 193 | 22 604 21 449 33 140 |
|
54°50′ с. ш. 40°48′ в. д.GЯO | Ока йылғаһының урта ағымындағы Мещёра уйһыулығында. | БД |
| Ока буйы-Террас Prioksko-Terrasnyi |
Рәсәй | 1978 | 9 845 | 4 945 4 900 |
|
54°50′ с. ш. 37°50′ в. д.GЯO | Мәскәү өлкәһендә Оканың һул ярындағы киртләстәр. | БД |
| Сихотэ-Алин Sikhote-Alin |
Рәсәй | 1978 | 4 469 088 | 401 428 67 660 4 000 000 |
|
45°20′ с. ш. 135°15′ в. д.GЯO | Япон диңгеҙе ярындағы Сихотэ-Алинь тау һыртында урынлашҡан. | БД |
| Үҙәк-Ҡара тупраҡлы Tsentral’no-Chernozemny |
Рәсәй | 1978 | 16 567 | 6 287 10 280 |
|
51°00′ с. ш. 36°40′ в. д.GЯO | Мәскәүҙән 550 км көньяҡҡа, Украина менән сиктә. | БД |
| Әстерхан Astrakhanskiy |
Рәсәй | 1984 | 97 816 | 66 816 31 000 |
|
45°55′ с. ш. 48°28′ в. д.GЯO | Әстерхандан 90 км, Волга йылғаһы тармағында. | БД |
| Кронок Kronotskiy |
Рәсәй | 1984 | 1 142 134 | 
|
54°38′ с. ш. 160°53′ в. д.GЯO | Камчаткала Кронок сопкаһы. | БД | |
| Лапландия Laplandskiy |
Рәсәй | 1984 | 278 400 | 
|
67°37′ с. ш. 32°15′ в. д.GЯO | Кольский ярымутрауында, Мурманскиҙан 120 саҡрым көньяҡтараҡ. | БД | |
| Печоро-Илыч Pechoro-Ilychskiy |
Рәсәй | 1984 | 1 253 753 | 721 322 500 000 32 431 |
|
62°30′ с. ш. 58°15′ в. д.GЯO | Төньяҡ Уралдың көнбайыш битләүендә. | БД |
| Саян-Шушенск Sayano-Shushenskiy |
Рәсәй | 1984 | 390 368 | 
|
52°10′ с. ш. 91°52′ в. д.GЯO | Красноярск крайында Саян-Шушенск һыу һаҡлағысының һул ярында. | БД | |
| Сохондо Sokhondinskiy |
Рәсәй | 1984 | 347 000 | 211 000 36 000 100 000 |
|
49°40′ с. ш. 111°00′ в. д.GЯO | Монголия сигенән 25 саҡрым алыҫлыҡтағы Сохондо тау массивында. | БД |
| Воронеж Voronezhskiy |
Рәсәй | 1984 | 38 783 | 16 811 14 242 7 730 |
|
51°56′ с. ш. 39°34′ в. д.GЯO | Усмань һәм Ивница йылғалары үҙәндәрендә. | БД |
| Үҙәк-Урман Tsentral’nolesnoy |
Рәсәй | 1985 | 70 508 | 24 447 46 061 |
|
56°30′ с. ш. 32°52′ в. д.GЯO | Мәскәүҙән төньяҡ-көнбайышҡа табан 280 саҡрым алыҫлыҡта. | БД |
| Баргузин Barguzinskyi |
Рәсәй | 1986 | 358 600 | 263 176 95 400 |
|
54°00′ с. ш. 109°05′ в. д.GЯO | Барғужа һыртының көнбайыш битләүҙәрендә Байкал күленең төньяҡ-көнсығыш ярҙарын үҙ эсенә ала. | БД |
| Байкал Baikalskyi |
Рәсәй | 1986 | 200 524 | 165 724 34 800 |
|
51°00′ с. ш. 105°05′ в. д.GЯO | Улан-Удэнан 170 саҡрым алыҫлыҡта Байкал күленең көньяҡ ярында. | БД |
| Үҙәк Себер Tzentralnosibirskii |
Рәсәй | 1986 | 5 288 849 | 1 018 849 270 000 4 000 000 |
|
62°05′ с. ш. 88°22′ в. д.GЯO | Йәнәсәй йылғаһы ярҙарында. | БД |
| Ҡара тупраҡтар Chernyje Zemli |
Рәсәй | 1993 | 532 901 | 121 901 201 000 210 000 |
|
45°55′ с. ш. 42°35′ в. д.GЯO | Каспий буйы уйпатлығында. | БД |
| Таймыр Taimyrsky |
Рәсәй | 1995 | 2 750 291 | 1 781 928 30 503 937 760 |
|
73°48′ с. ш. 98°03′ в. д.GЯO | Таймыр ярымутрауында кластерлы резерват. | БД |
| Убсунур соҡоро Ubsunorskaya Kotlovina |
Рәсәй | 1997 | 284 300 | 55 800 228 500 |
|
50° с. ш. 95° в. д.GЯO | Монголия һәм Убсу-Нур резерваты сигендәге кластерлы резерват. | БД |
| Даур Daursky |
Рәсәй | 1997 | 227 700 | 45 700 92 000 90 000 |
|
50°05′ с. ш. 115°30′ в. д.GЯO | Байкал күленән көньяҡ-көнсығышҡа табан 700 км алыҫлыҡта монгол-маньчжур далаһы. | БД |
| Теберде Teberda |
Рәсәй | 1997 | 536 000 | 86 000 150 000 300 000 |
|
43°32′ с. ш. 41°42′ в. д.GЯO | Төп Кавказ һыртының төньяҡ битләүҙәре, Грузия сигендә. | БД |
| Катунь Katunsky |
Рәсәй | 2000 | 695 262 | 151 637 57 515 500 000 |
|
49°41′ с. ш. 86°05′ в. д.GЯO | Ҡаҙағстан һәм Ҡытай менән сиктәш. Алтай тауҙарында, Катун һырты һәм Листвяга һырты битләүҙәрен үҙ эсенә ала. | БД |
| Неруссо-Деснян Полесьеһы Nerusso-Desnianskoe-Polesie |
Рәсәй | 2001 | 128 394 | 17 631 21 363 89 400 |
|
52°33′ с. ш. 34°02′ в. д.GЯO | Десна йылғаһы бассейнында, Украина сигендә. | БД |
| Висим Visimskiy |
Рәсәй | 2001 | 179 606 | 33 496 46 110 100 000 |
|
57°25′ с. ш. 59°40′ в. д.GЯO | Урал тауҙарының үҙәк өлөшөндә, Екатеринбургтан төньяҡ-көнсығышҡа табан. | БД |
| Водлозеро Vodlozersky |
Рәсәй | 2001 | 862 360 | 92 141 320 219 450 000 |
|
62°51′ с. ш. 36°52′ в. д.GЯO | Карелия Республикаһы. | БД |
| Командор Commander Islands |
Рәсәй | 2002 | 3 648 679 | 1 290 671 2 177 408 180 600 |
|
54°33′ с. ш. 165°35′ в. д.GЯO | Беринг диңгеҙенең Командор утрауҙарында. | БД |
| Дарвин Darvinskiy |
Рәсәй | 2002 | 438 243 | 158 127 70 116 210 000 |
|
58°31′ с. ш. 37°50′ в. д.GЯO | Волга йылғаһында, Рыбинск һыу һаҡлағысының төньяҡ-көнбайышында ярымутрау. | БД |
| Керженец Nijegorodskoe Zavolje |
Рәсәй | 2002 | 57 446 | 30 957 10 660 15 829 |
|
56°30′ с. ш. 45°00′ в. д.GЯO | Түбәнге Новгородтан көньяҡ-көнбайышҡа табан 55 саҡрым алыҫлыҡта Волга йылғаһының урта ағымында. | БД |
| ru:Смоленское Поозерье Smolensk Lakeland |
Рәсәй | 2002 | 156 237 | 26 261 85 538 44 438 |
Файл:Пляж озера Сапшо.jpg | 55°34′ с. ш. 31°55′ в. д.GЯO | Смоленск өлкәһенең төньяҡ-көнбайышында. | БД |
| Угра Ugra |
Рәсәй | 2002 | 153 832 | 9 806 22 826 121 200 |
|
58°18′ с. ш. 35°34′ в. д.GЯO | Мәскәүҙән көньяҡ-көнбайыштараҡ, Угра, Жиздра, Высса һәм Ока йылғалары үҙәндәрендәге милли парк. | БД |
| Алыҫ Көнсығыш диңгеҙ Far East Marine |
Рәсәй | 2003 | 121 100 | 45 900 15 200 83 000 |
|
42°20′ с. ш. 131°45′ в. д.GЯO | Япон диңгеҙендә 11 утрау, Владивостоктан көньяҡтараҡ. | БД |
| ru:Кедровая Падь Kedrovaya Pad |
Рәсәй | 2004 | 38 583 | 18 045 5 538 15 000 |
|
45°55′ с. ш. 42°35′ в. д.GЯO | Ҡытай һәм Төньяҡ Корея сиге янында Гаккелев һәм Сухореченский һырттары. | БД |
| Кенозеро Kenozersky |
Рәсәй | 2004 | 139 663 | 18 688 71 951 49 024 |
|
61°55′ с. ш. 38°10′ в. д.GЯO | Архангельск өлкәһендәге милли парк. | БД |
| Валдай Valdaiskiy |
Рәсәй | 2004 | 158 932 | 23 418 70 514 65 000 |
|
58°00′ с. ш. 36°16′ в. д.GЯO | Валдай ҡалҡыулығындағы милли парк. | БД |
| Ханкай Khankaiskiy |
Рәсәй | 2005 | 299 896 | 44 979 96 517 158 400 |
Файл:Ханкайские плавни.jpeg | 44°54′ с. ш. 132°40′ в. д.GЯO | Ҡытай сигендә. Үҙ эсенә Ханка күленең бер өлөшөн ала. | БД |
| Комплекслы урта Волга Middle-Volga Integrated |
Рәсәй | 2006 | 150 000 | 30 000 50 000 70 000 |
|
53°19′ с. ш. 49°10′ в. д.GЯO | Һамар Лукаһы һәм Урта Волганың башҡа райондары. | БД |
| Волга-Кама Great Volzhsko-Kamsky |
Рәсәй | 2005 |
|
55°30′ с. ш. 49°00′ в. д.GЯO | Волга һәм Кама йылғалары ҡушылған урында комплекслы ҡурсаулыҡ. | БД | ||
| Ростов Rostovsky |
Рәсәй | 2008 | 183 815 | 9 465 74 350 100 000 |
|
46°35′ с. ш. 43°20′ в. д.GЯO | Кумо-Маныч уйпатлығында. | БД |
| Алтай Altaisky |
Рәсәй | 2009 | 3 532 234 | 881 236 962 800 1 688 198 |
|
52°00′ с. ш. 88°42′ в. д.GЯO | Телец күле бассейнының көнсығыш өлөшө. | БД |
| Волга-Аҡтүбә туғайы Volga-Akhtuba Floodplain |
Рәсәй | 2011 | 180 479 | 41 101 67 240 72 138 |
|
48°35′ с. ш. 45°02′ в. д.GЯO | Волга-Аҡтүбә туғайы | МАБ |
| Башҡортостан Уралы Bashkirskiyi Ural |
Рәсәй | 2012 | 345 700 | 47 900 90 400 207 000 |
|
53°00′ с. ш. 56°45′ в. д.GЯO | Башҡортостан милли паркы, Шүлгәнташ ҡурсаулығы һәм башҡа һаҡланған биләмәләр. | МАБ |
| [[]] Pietrosul Mare |
Румыния | 1979 | 44 000 | 8 200 11 800 24 000 |
|
47°40′ с. ш. 23°00′ в. д.GЯO | Көнсығыш Карпатта тау комплексы. | МАБ БД |
| [[]] Retezat |
Румыния | 1979 | 38 047 | 20 127 17 720 200 |
|
45°23′ с. ш. 23°22′ в. д.GЯO | Карпат тауҙарының көньяҡ өлөшөндә Peleaga түбәһе. | МАБ БД |
| [[]][пр. 12] Danube Delta |
Румыния | 1998 | 626 403 | 73 262 160 673 310 154 |
|
44°57′ с. ш. 28°56′ в. д.GЯO | Дунай дельтаһы. | МАБ БД |
| [[]] Golija-Studenica |
Сербия | 2001 | 53 804 | 
|
Илдең көньяҡ-көнбайышында таулы төбәк. | МАБ БД | ||
Slovensky Kras |
Словакия | 1977 | 74 500 | 8 857 23 395 42 248 |
|
48°35′ с. ш. 20°38′ в. д.GЯO | Карст мәмерйәләре. Венгриялағы Агглетек биосфера резерватына йәнәш. | МАБ БД |
Polana |
Словакия | 1990 | 20 360 | 1 338 9 183 9 839 |
|
48°39′ с. ш. 19°29′ в. д.GЯO | Көнбайыш Карпат, ил үҙәгендә. | МАБ БД |
| Татры Tatra [пр. 8] |
Словакия | 1992 | 123 566 | 56 992 30 012 36 562 |
|
49°11′ с. ш. 19°57′ в. д.GЯO | Ике ил территорияһындағы милли парктар. | БД |
| Көнсығыш Карпаты East Carpathians[пр. 11] |
Словакия | 1998 | 213 211 | 24 130 33 310 155 771 |
|
49°05′ с. ш. 22°31′ в. д.GЯO | Үҙәк Европала. | БД |
Julian Alps |
Словения | 2003 | 195 723 | 55 332 28 475 111 723 |
|
46°20′ с. ш. 13°49′ в. д.GЯO | Италия сигендә, үҙ эсенә Триглав милли паркын ала. | МАБ БД |
The Karst |
Словения | 2004 | 60 193 | 413 45 000 14 780 |
|
45°37′ с. ш. 14°12′ в. д.GЯO | Карст мәмейәләре. | МАБ БД |
Kozjansko & Obsotelje |
Словения | 2010 | 94 814 | 
|
Альп тауҙары итәктәрендә. | МАБ БД | ||
| Алеут утрауҙары Aleutian Islands |
США | 1976 | 1 100 943 | 1 100 943 |
|
53°53′ с. ш. 167°53′ з. д.GЯO | Алеут утрауҙарының һәм Аляска янындағы Амакнак утрауҙарының күп өлөшө. | БД МАБ |
| [[]] Big Bend |
АҠШ | 1976 | 283 247 | 
|
? 29°15′ с. ш. 103°15′ з. д.GЯO | Техастың көньяҡ-көнбайышында Мексика менән сиктә милли парк. | БД МАБ | |
| [[]] Cascade Head |
АҠШ | 1976 | 7 051 | 
|
45°02′ с. ш. 123°59′ з. д.GЯO | Портлендтан көньяҡ-көнбайышҡа табан 136 саҡрым алыҫлыҡта, Тымыҡ океан ярында | БД МАБ | |
| [[]] Central Plains |
АҠШ | 1976 | 6 210 |
|
40°50′ с. ш. 104°45′ з. д.GЯO | Колорадоның төньяҡ өлөшөндәге Бөйөк тигеҙлектәр. | БД МАБ | |
| [[]] Channel Islands |
АҠШ | 1976 | 479 652 |
|
33°45′ с. ш. 119°44′ з. д.GЯO | Лас-Анджелестан көнбайышта, шул уҡ исемле милли паркты үҙ эсенә ала. | БД МАБ | |
| [[]] Coram |
АҠШ | 1976 | 3 019 |
|
48°24′ с. ш. 113°59′ з. д.GЯO | Глейшер милли паркы янында Flathead милли урманы. | БД МАБ | |
| Денали Denali |
АҠШ | 1976 | 782 000 |
|
63°20′ с. ш. 150°30′ з. д.GЯO | Алясканың көньяғындағы милли парк, Маккинли тауын үҙ эсенә ала. | БД МАБ | |
| [[]] Desert |
АҠШ | 1976 | 22513 | 680 |
|
38°40′ с. ш. 113°45′ з. д.GЯO | Pine Valley Милфордтан көнбайышҡа табан 70 км алыҫлыҡта, Юта. | БД МАБ |
| [[]] Everglades & Dry Tortugas |
АҠШ | 1976 | 636 411 | 536 738 99 673 |
|
25°23′ с. ш. 80°55′ з. д.GЯO | Everglades, Dry Tortugas милли парктарын һәм Fort Jefferson милли монументын үҙ эсенә ала. | БД МАБ |
| [[]] Fraser |
АҠШ | 1976 | 9 328 |
|
39°54′ с. ш. 105°53′ з. д.GЯO | Төньяҡ Колорадолағы Континенталь һырттың көнбайыш яғындағы эксперименталь урман. | БД МАБ | |
| [[]] Glacier |
АҠШ | 1976 | 410 056 | 410 056 |
|
48°37′ с. ш. 113°53′ з. д.GЯO | Ҡаялы тауҙарҙағы милли парк, Канаданың Уотертон биосфера резерватына терәлеп тора. | БД МАБ |
| [[]] H.J. Andrews |
АҠШ | 1976 | 6 400 |
|
44°15′ с. ш. 122°10′ з. д.GЯO | Орегон штатындағы Каскад тауҙарының көнбайыш өлөшөндәге эксперименталь урман. | БД | |
| [[]] Hubbard Brook |
АҠШ | 1976 | 3 160 |
|
43°56′ с. ш. 71°45′ з. д.GЯO | Уайт-Маунтин милли урманы, Вудсток, Нью-Гэмпшир янында. | БД | |
| [[]] Jornada |
АҠШ | 1976 | 76 297 |
|
32°37′ с. ш. 106°45′ з. д.GЯO | Сент-Андрус тауҙарында һәм Джорнада тигеҙлектәрендә Чихуахуа сүллеге. | БД | |
| [[]] Luquillo |
АҠШ | 1976 | 3 487 |
|
18°21′ с. ш. 65°45′ з. д.GЯO | Пуэрто-Риконың төньяҡ-көнсығышындағы тауҙар. | БД | |
| [[]] Noatak |
АҠШ | 1976 | 3 035 200 |
|
68° с. ш. 160° з. д.GЯO | Алясканың төньяҡ-көнбайышында арктик һырт. | БД | |
| [[]] Olympic |
АҠШ | 1976 | 373 396 |
|
48°50′ с. ш. 123°55′ з. д.GЯO | Вашингтон штатындағы Олимпик ярымутрауындағы милли парк. | БД | |
| [[]] Organ Pipe Cactus |
АҠШ | 1976 | 133 882 |
|
32°00′ с. ш. 112°50′ з. д.GЯO | Аризонаның көньяҡ-көнбайышында Мексика сигендәге Соноран сүллегендә милли монумент. | БД | |
| Ҡаялы тауҙар Rocky Mountain |
АҠШ | 1976 | 106 710 |
|
40°22′ с. ш. 105°42′ з. д.GЯO | Денверҙан (Колорадо) төньяҡ-көнбайышҡа табан 100 км алыҫлыҡта урынлашҡан милли парк | БД | |
| [[]] San Dimas |
АҠШ | 1976 | 6 945 |
|
34°12′ с. ш. 117°46′ з. д.GЯO | Көньяҡ Калифорнияла эксперименталь урман. | БД | |
| [[]] San Joaquin |
АҠШ | 1976 | 1 832 |
|
37°05′ с. ш. 119°43′ з. д.GЯO | Калифорния далаһы һәм Сьерра Неваданың көнбайыш битләүендәге удленд. | БД | |
| [[]] Sequoia-Kings Canyon |
АҠШ | 1976 | 349 543 |
|
36°45′ с. ш. 118°30′ з. д.GЯO | Калифорниялағы Секвойя һәм Король каньоны милли парктарын үҙ эсенә ала. | БД | |
| [[]] Stanislaus-Tuolumne |
АҠШ | 1976 | 607 |
|
38°03′ с. ш. 119°57′ з. д.GЯO | Йосемит милли паркынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 15 км алыҫлыҡтағы эксперименталь урман. | БД | |
| [[]] Three Sisters |
АҠШ | 1976 | 80 900 |
|
44°00′ с. ш. 121°50′ з. д.GЯO | Орегоналағы Каскад тауҙары үҙәгендә өс вулкан. | БД | |
| Виргин утрауҙары Virgin Islands |
АҠШ | 1976 | 6 130 |
|
18°21′ с. ш. 64°44′ з. д.GЯO | Сент-Джон вулкан утрауының күпселек өлөшө. | БД | |
| Йеллоустон милли паркы Yellowstone |
АҠШ | 1976 | 898 349 |
|
44°38′ с. ш. 109°40′ з. д.GЯO | Ҡаялы тауҙарҙағы милли парк. | БД | |
| [[]] Beaver Creek |
АҠШ | 1976 | 111 300 |
|
34°40′29″ с. ш. 111°38′12″ з. д.GЯO | Flagstaff (Аризона) ҡалаһынан көньяҡҡа табан 80 км алыҫлыҡта урынлашҡан. | БД | |
| [[]] Konza Prairie |
АҠШ | 1978 | 3487 |
|
39°05′ с. ш. 96°34′ з. д.GЯO | Канзастың көньяҡ-көнсығышында | БД | |
| [[]] Niwot Ridge |
АҠШ | 1979 | 1 200 |
|
40°00′ с. ш. 105°30′ з. д.GЯO | Денверҙан (Колорадо) төньяҡ-көнбайышҡа табан 65 км. | БД | |
| [[]] University of Michigan Biological Station |
АҠШ | 1979 | 4 048 |
|
45°34′ с. ш. 84°40′ з. д.GЯO | Мичиган штатында Дуглас күленең көньяҡ яры буйында. | БД | |
| [[]] Virginia Coast |
АҠШ | 1979 | 13 511 |
|
37°20′ с. ш. 75°46′ з. д.GЯO | Атлантик океан ярында. | БД | |
| [[]] Hawaiian Islands |
АҠШ | 1980 | 99 545 |
|
19°22′ с. ш. 155°20′ з. д.GЯO 20°43′ с. ш. 156°09′ з. д.GЯO |
Haleakala and Hawaii Volcanoes милли парктарын үҙ эсенә ала. | БД | |
| [[]] Isle Royale |
АҠШ | 1980 | 231 399 |
|
48°02′ с. ш. 88°47′ з. д.GЯO | Үрге күлдең төньяҡ-көнбайыш өлөшөндәге утрауҙарҙа милли парк. | БД | |
| [[]] Big Thicket |
АҠШ | 1981 | 39 121 |
|
30°31′ с. ш. 94°19′ з. д.GЯO | Техастың көньяҡ-көнсығышында милли ҡурсаулыҡ. | БД | |
| [[]] Guanica |
АҠШ | 1981 | 4 000 |
|
17°55′ с. ш. 67°05′ з. д.GЯO | Пуэрто-Риконың көньяҡ-көнбайышында. | БД | |
| [[]] California Coast Ranges |
АҠШ | 1983 | 62 098 |
|
39°45′ с. ш. 123°58′ з. д.GЯO | Сан-Франциско ҡултығында. | БД | |
| [[]] Central Gulf Coast Plain |
АҠШ | 1983 | 16 402 |
|
29°44′ с. ш. 84°58′ з. д.GЯO | Флорида ярымутрауының төньяҡ-көнбайышында. | БД | |
| [[]] South Atlantic Coastal Plain |
АҠШ | 1983 | 8 222 |
|
36°45′ с. ш. 80°46′ з. д.GЯO | Илдең көнсығышында | БД | |
| [[]] Mojave and Colorado Deserts |
АҠШ | 1984 | 2 388 |
|
33°35′ с. ш. 116°20′ з. д.GЯO | Калифорнияның көньяҡ-көнсығышында кластерлы резерват | БД | |
| [[]] Carolinian-South Atlantic |
АҠШ | 1986 | 125 545 |
|
32°55′ с. ш. 78°47′ з. д.GЯO | Чарльстон эргәһендә, Атлантик океан буйында. | БД | |
| [[]] Glacier Bay-Admiralty Island |
АҠШ | 1986 | 1 515 015 |
|
57°36′ с. ш. 132°25′ з. д.GЯO 58°43′ с. ш. 136°57′ з. д.GЯO |
Глейшер ҡултығындағы Глейшер-Бей милли паркын һәм Адмиралти утрауындағы милли монументты үҙ эсенә ала. | БД | |
| [[]] Golden Gate |
АҠШ | 1988 | 212 022 |
|
37°30′ с. ш. 122°00′ з. д.GЯO | Сан-Франциско ҡултығында 13 һаҡланған биләмә. | БД | |
| [[]] New Jersey Pinelands |
АҠШ | 1988 | 438 210 |
|
39°45′ с. ш. 74°45′ з. д.GЯO | Илдең төньяҡ-көнсығышында. | БД | |
| [[]] Southern Appalachian |
АҠШ | 1988 | 15 195 341 | 235 341 14 960 000 |
|
35°30′ с. ш. 83°30′ з. д.GЯO | Көньяҡ Аппалачта урынлашҡан, Грейт-Смоки-Маунтинс милли паркын һәм үҙ эсенә тағы 5 биләмәне ала. | БД |
| [[]] Champlain-Adirondak |
АҠШ | 1989 | 3 990 000 | 960 000 1 130 000 1 900 000 |
|
44°00′ с. ш. 73°23′ з. д.GЯO | Шамплейн күле һәм Нью-Йорк һәм Вермонт штаттарының төньяғындағы Адирогдак һәм Грин тауҙары. | БД |
| [[]] Mammoth Cave Area |
АҠШ | 1990 | 367 979 |
|
37°12′ с. ш. 86°08′ з. д.GЯO | Кентукки штатында урынлашҡан. 1996 йылда киңәйтелгән. | БД | |
| [[]] Land Between The Lakes Area |
АҠШ | 1991 | 68 800 |
|
36°47′ с. ш. 88°03′ з. д.GЯO | Баркли һәм Кентукки күлдәре араһында. | БД | |
| [[]] Camili |
Төркиә | 2005 | 27 152 | 2 237 13 731 11 184 |
|
41°21′ с. ш. 41°57′ в. д.GЯO | Грузия сигендә. | БД МАБ |
| ru:Черноморский Chernomorskiy |
Украина | 1984 | 98 407 | 70 509 18 620 9 278 |
|
46°20′ с. ш. 31°57′ в. д.GЯO | Ҡара диңгеҙҙең төньяҡ ярында, Херсондан көньяҡ-көнбайышҡа табан 45 км алыҫлыҡта урынлашҡан. | БД МАБ |
| [[]] Askaniya-Nova |
Украина | 1985 | 33 008 | 11 054 6 609 15 345 |
|
46°08′ с. ш. 33°23′ в. д.GЯO | Каховтан көньяҡ-көнсығыштараҡ 60 км алыҫлыҡта далаларҙағы дендрологик парк. | БД МАБ |
| [[]] Carpathian |
Украина | 1992 | 57 800 | 19 300 11 600 26 900 |
|
48°03′ с. ш. 24°12′ в. д.GЯO | Көнсығыш Карпатта | БД МАБ |
| [пр. 12] Danube Delta |
Румыния | 1998 | 626 403 | 73 262 160 673 310 154 |
|
44°57′ с. ш. 28°56′ в. д.GЯO | Дунай дельтаһы. | БД МАБ |
| Көнсығыш Карпат East Carpathians[пр. 11] |
Украина | 1998 | 213 211 | 24 130 33 310 155 771 |
|
49°05′ с. ш. 22°31′ в. д.GЯO | Үҙәк Европала. | БД |
| [[]] Desnianskyi |
Украина | 2009 | 58 293 | 2 397 13 156 42 739 |
|
52°15′ с. ш. 33°40′ в. д.GЯO | Деснян-Старогут милли тәбиғәт паркы, Десна йылғаһының урта ағымында урынлашҡан. | БД МАБ |
| [пр. 1] West Polesie |
Украина | 2012 | 263 016 | 15 323 80 877 166 816 |
|
51°30′ с. ш. 23°37′ в. д.GЯO | БД МАБ | |
| [пр. 3] Vosges du Nord/Pfälzerwald |
Франция | 1998 | 301 800 | 1 900 70 000 229 900 |
.svg)
|
48°58′ с. ш. 7°36′ в. д.GЯO | Германияла төбәк паркы. | МАБ БД |
| [[]] Kristianstad Vattenrike |
Швеция | 2005 | 104 375 | 7 179 22 899 74 597 |
|
56°02′ с. ш. 14°09′ в. д.GЯO | Илдең көньяғында. | БД МАБ |
| [[]] Lake Vänern Archipelago |
Швеция | 2010 | 278 600 | 16 281 40 876 221 443 |
|
58°44′ с. ш. 13°19′ в. д.GЯO | Vänern күле бассейнында. | БД МАБ |
| [[]] Blekinge Archipelago |
Швеция | 2011 | 212 797 | 20 800 47 000 ~145 000 |
|
МАБ | ||
| [[]] Nedre Dalälven River Landscape |
Швеция | 2011 | 308 000 |
|
Nedre Dalälven йылғаһы бассейнында. | МАБ | ||
| [[]] East Vättern Scarp landscape |
Швеция | 2012 | 105 520 | 2 120 41 800 61 600 |
|
64°30′ с. ш. 14°22′ в. д.GЯO | Илдең көньяғында бер нисә тәрән күл. | МАБ |
| [[]] Reservat da Biosfera Val Müstair-Parc Naziunal |
Швейцария | 1979 | 17 030 | 17 030 | 
|
46°40′ с. ш. 10°10′ в. д.GЯO | Илдең көнсығышында, Италия менән сиктәш, Свисс милли паркын үҙ эсенә ала. 2010 йылда киңәйтелгән. | БД |
| [[]] Entlebuch |
Швейцария | 2001 | 39 659 | 3 301 16 358 20 000 |
|
46°55′ с. ш. 8°00′ в. д.GЯO | Илдең үҙәк өлөшөндәге Альп тауҙары итәгендә. | БД |
Иҫкәрмәләр:
| ||||||||
Илдәр буйынса биосфера резерваттары
Иҫкәрмәләр
Комментарийҙар
- ↑ Трансграничный биосферный резерват на территории Польши и Словакии. Данные представлены для всего резервата.
Сәғанаҡтар
- ↑ EuroMAB (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 29 март 2013 года.
- ↑ Севильская стратегия для биосферных резерватов. Центр охраны дикой природы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 30 сентябрь 2013 года.
- ↑ Europe & North America (284 biosphere reserves in 34 countries) (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 5 август 2015 года.
- ↑ Search the Biosphere Reserves Directory (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 18 февраль 2012 года.
- ↑ Río Eo, Oscos y Terras de Buron (ингл.). UNESCO (ғинуар 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 декабрь 2016. Архивировано 16 ноябрь 2016 года.
- ↑ Río Eo, Oscos y Terras de Buron Biosphere Reserve zonation map. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 май 2022. Архивировано 19 май 2017 года.
Һылтанмалар
- Man and the Biosphere Programme (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 12 март 2013 года.
- Europe & North America (284 biosphere reserves in 34 countries) (ингл.). ЮНЕСКО (декабрь 2012). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013.
- Directory of the World Network of Biosphere Reserves (WNBR) (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 12 март 2013 года.
- Search the Biosphere Reserves Directory (ингл.). ЮНЕСКО. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 апрель 2013. Архивировано 18 февраль 2012 года.
Тема буйынса өҫтәмә
ЮНЕСКО-ның «Кеше һәм биосфера» программаһы | |
|---|---|
