Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Һарытау һыуһаҡлағысы

Һарытау һыуһаҡлағысы (рус. Саратовское водохранилище) — Волга йылғаһындағы ҙур һыуһаҡлағыс. Рәсәйҙең Һарытау, Һамар һәм Ульяновск өлкәһе өлкәләре территорияһындағы Ленин комсомол исемендәге Һарытау ГЭС-ы өсөн быуа төҙөү һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән. 1967—1968 йылдарҙа һыу менән тултырыла.

Һыуһаҡлағыстың уң яры урманлы далала, һул яры далала урынлашҡан.

Һыуһаҡлағыс ярында Һамар, Чапаевск, Сызрань, Хвалынск, Балаково ҡалалары, шулай уҡ бик күп бәләкәйерәк тораҡ пункттар урынлашҡан.

Һул яҡ ярҙан Һыуһаҡлағысҡа Туҡ, Һамар, Чапаевка, Чагра, Кесе Ырғыҙ йылғалары ҡоя. Жигулёвск, Тольятти, Һамар, Сызрань, Балаково ҡалаларының ағынты һыуҙары бер нисә урында бысрата[2].

Төп ҡылыҡһырламалар

Һыуһаҡлағыстың майҙаны — 1831 км2. Күләме — 12,9 км³. Оҙонлоғо — 341 км[2]. Киңлеге — 0,8 — 12 км[2]. Уртаса тәрәнлеге — 8 м[2]. Максималь тәрәнлеге — 28 м[2]. Ағым тиҙлеге — 0,27-0,56 м / сек[3]. Һыу алмашыныуы — йылына 19 тапҡыр[3].

Хужалыҡта әһәмиәте

Һыуһаҡлағыс Волга һәм уның ҡушылдыҡтары ағымын тәүлек һәм аҙна һайын көйләй; кимәле 0,51 м сиктәрендә тирбәлә.

undefined
undefined

Һыуһаҡлағыс энергетика һәм һыу транспорты өсөн булдырылған, сәнәғәт һәм коммуналь һыу менән тәьмин итеү, һуғарыу һәм балыҡсылыҡ өсөн ҡулланыла. Волга буйындағы башҡа һыуһаҡлағыстар кеүек үк, Һарытау һыуһаҡлағысы ла балыҡтар миграцияһына ҡамасаулай, шулай уҡ кеше эшмәкәрлегенең экологик зыянлы продукттары тупланыуы кире эҙемтәләргә килтерә.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Нижне-Волжское бассейновое водное управление Федерального агентства водных ресурсов Правила использования водных ресурсов Куйбышевского, Саратовского и Волгоградского водохранилищ. www.nvbvu.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 август 2025. Архивировано 23 ноябрь 2018 года.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Селезнёв В. А., Рубцов М. Н., Купер В. Я., Розенберг Г. С. Оценка пространственной неоднородности качества вод Саратовского водохранилища // Известия Самарского научного центра РАН. — 1999. — Т. 1, вып. 2. — С. 204—211. Архивировано 16 февраль 2007 года.
  3. ↑ 1 2 Антонов П. И. Особенности формирования и динамика популяции моллюска Dreissena в Саратовском водохранилище // Известия Самарского научного центра РАН. — 2000. — Т. 2, вып. 2. — С. 269. Архивировано 5 март 2016 года.

Әҙәбиәт

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар