Нәбиуллина Эльвира Сәхипзада ҡыҙы

1963 йылдың 29 октябрендә Башҡорт АССР-ының баш ҡалаһы Өфөлә шофёр һәм приборҙар эшләү заводы хеҙмәткәре ғаиләһендә тыуған. 31-cе урта мәктәпте тик «отлично» билдәләренә генә бөтөрә.

1986 йылда Мәскәү дәүләт университетын, 1990 йылда аспирантура тамамлай, әммә кандидатлыҡ диссертацияһын яҡламай^[1].

1991—1994 йылдарҙа Рәсәйҙең сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар берлегендә эшләй.

1994—1997 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһының Иҡтисади үҫеш министрлығында хеҙмәт итә. 1998—2000 йылдарҙа коммерция һәм аналитика структураларында эшләй. 2000—2007 — йылдарҙа Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министрлығында, 2007—2012 йылдарҙа Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министры була. 2012 йылдың майынан 2013 йылдың июненә тиклем Рәсәй Президенты ярҙамсыһы булып эшләй^[2]. 1985 йылдан КПСС ағзаһы^[3].

2013 йылдын 24 июненән — Рәсәй Үҙәк Банкы Рәйесе.

«Банк системаһы үҫешенә һәм нығытыуға ҙур өлөш индергәне өсөн» Рәсәй Президенты указы менән 2018 йылдың октябрендә Эльвира Нәбиуллина Почёт ордены менән бүләкләнде^[4][5].

• Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы;
• IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (2012);
• Почёт ордены (2018)^[6];
• Дуҫлыҡ ордены (2011);
• I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (2006);
• II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (2002)^[7]
• Күсеү дәүере иҡтисады институты 2003 йылда биргән Александр II премияһы лауреаты^[8] (ныне — Институт экономической политики имени Е. Т. Гайдара);
• «Ирекле директорҙар институтын үҫтереүгә индергән өлөш» номинацияһында «Йыл директоры» V Милли премия еңеүсеһе (2010)^[9].

2014 йылдың мартында «Рәсәйҙең иң абруйлы 100 ҡатын-ҡыҙы» рейтингында, «Эхо Москвы» радиостанцияһының, «Огонёк» журналының Һәм «Интерфакс» мәғлүмәт агентлығының берлектәге проектында 2-се урынды яулай^[10].

2014 йылдың майында «Forbes» журналы версияһы буйынса «Донъяның иң абруйлы 100 ҡатын-ҡыҙы» рейтингында 72-се урынды биләй^[11]. Нәбиуллина был рейтингта Рәсәйҙең берҙән-бер вәкиле була.

2015 йылдың сентябрендә «Euromoney» журналы Эльвира Нәбиуллинаны 2015 йылда донъялағы үҙәк банктар башлыҡтары араһында «Иң яҡшы етәксе» тип таный^[12].

2016 йылдың сентябрендә Нәбиуллинаға «Global Finance» журналы версияһы буйынса «Донъя үҙәк банктарының иң яҡшы етәкселәре» рейтингында 6-сы урын бирелә^[13].

2018 йылда «Forbes» журналы версияһы буйынса Эльвира Нәбиуллина донъяның иң абруйлы 50 ҡатын-ҡыҙы иҫәбенә инә һәм рейтингта 49-сы баҫҡысты биләй. Үткән йылдың ноябрендә лә ул «Forbes» рейтингында — 49-сы, ә 2016 йылда 56-сы урынды алған булған^[14].

2020 йыл һөҙөмтәләре буйынса «Forbes» журналының 17-се рейтингында донъяның 100 иң йоғонтоло ҡатын-ҡыҙы исемлегенә инә, өс йыл рәттән ул Рәсәйҙән берҙән-бер ҡатын-ҡыҙ^[15].

2022 йылдың апрелендә Австралия Һәм Канада Нәбиуллинаға ҡаршы шәхси санкциялар индерә^[16][17]. Шул уҡ йылдың сентябрендә АҠШ һәм Бөйөк Британия үҙҙәренең шәхси санкцияларын иғлан итә^[18][19]. Шулай уҡ Яңы Зеландия санкциялары аҫтында^[20].

Нәбиуллина 2023 йылдың ғинуарынан Украина Эске эштәр министрлығы һәм Именлек хеҙмәте линияһы буйынса «Украинаның территориаль бөтөнлөгөнә һәм тейелгеһеҙлегенә баҫым яһау» статьяһы буйынса эҙләүҙә тора. Шулай уҡ «Миротворец» сайты исемлегенә индерелгән^[21].

Эльвира Нәбиуллина француз һәм инглиз телдәрен белә^[8], классик музыканы өҫтөн күрә, көмөш быуат шағирҙарын һәм француз кинематографын ярата^[22][23]. Шарф һәм фулярҙан яулыҡ — уның гардеробының айырым һыҙаты^[22]. Рәсәй Банкының Директорҙар советы ултырыштарында Нәбиуллина «хәлде аңлауҙы» тапшырырға маташҡан, әммә йыш ҡына киңрәк аңлашылған ҡаҙауыстар таға^[24]. Һәр ҡаҙауыстың аныҡ мәғәнәһен шулай уҡ Үҙәк Банктың аҡса-кредит сәйәсәте өлкәһендәге ағымдағы позицияһы һәм көйләүсе пландары менән бәйләйҙәр^[25][26]. 2021 йылдың сентябрендә Нәбиуллина ҡаҙауыстарҙың коммуникация сараһы һәм рефлексия өсөн сәбәп булараҡ мөһимлеген тағы бер тапҡыр билдәләп әйтә^[27].

Мәскәү дәүләт университетының аспирантураһында уҡыған ваҡытта халыҡ хужалығы һәм иҡтисади тәғлимәттәр тарихы кафедраһы уҡытыусыһы Ярослав Кузьминовҡа кейәүгә сыға, һуңынан ул «Юғары иҡтисад мәктәбе» милли тикшеренеү университеты ректоры була^[28][29].

Кузьминов менән Нәбиуллинаның Василий исемле улдары бар^[30]. Ул 1988 йылда тыуған, "Юғары иҡтисад мәктәбе"нең социология факультетын, Манчестер университетының һәм Мәскәү юғары социаль һәм иҡтисади фәндәр мәктәбенең социология магистратураһын тамамлаған^[31], «Юғары иҡтисад мәктәбе» милли тикшеренеү университетының ғилми хеҙмәткәре^[1].

• Кузьминов Я. И., Набиуллина Э. С., Радаев В. В., Субботина Т. П. Отчуждение труда: история и современность — М.: Экономика, 1989. — 285 с. ISBN 5-282-00079-2 (Тикшерелеү көнө: 4 декабрь 2025) (рус.)
• Экономическая политика в условиях кризиса — анализ и перспективы / Экономическая политика (журнал). 2009. № 3. С. 73-85.  (Тикшерелеү көнө: 4 декабрь 2025) (рус.)