Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Асмаев Вячеслав Михайлович

Асмаев Вячеслав (Славик) Михайлович (1954 йылдың 29 июне, Бахтыбай, Башҡорт АССР-ы) — мари совет һәм Рәсәй бейеүсеһе, балетмейстер, балет педагогы. Балетмейстер һәм «Марий Эл» дәүләт бейеү ансамбленең художество етәксеһе (1995—2004 һәм 2014—2023). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (1995). Мари АССР-ының халыҡ артисы (1988). Олык Ипай исемендәге Марий Эл дәүләт йәштәр премияһы лауреаты (1998).

Биографияһы

1954 йылдың 29 июнендә хәҙерге Башҡортостандың Бөрө районындағы Бахтыбай ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуа[1].

1973 йылда Башҡортостан республика мәҙәни-ағартыу училищеһын (Стәрлетамаҡ ҡалаһы) тамамлай[2][3].

1973—1975 йылдарҙа Кавказ аръяғы хәрби округында Совет армияһы сафында хеҙмәт итә[1].

1975 йылда Йошкар-Ола ҡалаһына килә: балет артисы, 1990 йылдан — балетмейстер-репетитор, 1995 йылдан — балетмейстер-ҡуйыусы, 2001—2004 һәм 2014—2023 йылдарҙа — «Марий Эл» дәүләт бейеү ансамбленең художество етәксеһе[4].

1993 йылдан алып — И. С. Палантай исемендәге Мари мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжы ҡарамағындағы «Рвезылык» халыҡ бейеү ансамбленең художество етәксеһе.

1995 йылда «Хореография ижады» буйынса «Халыҡ бейеүҙәре ансамбленең балетмейстеры» квалификацияһы менән Рәсәй театр сәнғәте институтын (ГИТИС) тамамлай[2].

2000 йылдан алып — Мари дәүләт университетының мәҙәниәт һәм сәнғәт кафедраһы уҡытыусыһы, 2012 йылдан — доцент[3][1].

Йошкар-Ола ҡалаһында йәшәй һәм эшләй[5][6].

Балетмейстер эшмәкәрлеге

Башҡортостан республика мәҙәни-ағартыу училищеһында уҡыған йылдарында уҡ бейеү менән мауыға башлай. Ансамбль етәксеһе генә булмай, Стәрлетамаҡ Мәҙәниәт йортонда үткән бөтә байрам сараларында үҙе бейей.

Армияла хеҙмәт иткән ваҡытта үҙешмәкәр сәнғәттә ҡатнаша, СССР халыҡтары бейеүҙәрен ҡуя[1].

Марий Эл Республикаһының хореография сәнғәтен һәм мәғарифын үҫтереүгә өлөш индерә. Фольклорға нигеҙләнеп, халыҡ һәм заманса хореография элементтарын үҙенсәлекле берләштергән уникаль милли тамашалар ижад итә. Уның новаторлығы мари халҡының төрлө этнографик төркөмдәренең бейеү мәҙәниәтен сағылдырыуҙа, был урындағы башҡарыу стилдәрен, үҙенсәлекле пластиканы, милли кейемде теүәл тапшырыуҙа сағыла. Мари («Арбор кейәүҙәре», «Арҡан», «Ата-бабалар ритмдары», «Байрамса бейеү»), башҡорт («Башҡортостан киңлектәрендә»), татар («Ауыл кәртәһе аръяғында»), удмурт («Танок»), сыуаш («Ауыл уйындары»), рус («Байрам сыңлауы») һәм башҡа бейеүҙәр ҡуя.

2000 йылда Мари дәүләт университетында «Цармис» бейеү ансамблен ойоштора[2][3].

«Марий Эл» бейеү ансамбле менән бергә Рәсәй буйлап ҡына түгел, Италия, Германия һәм донъяның башҡа илдәрендә лә гастролдә була.

Хореографик программалар авторы: мари халҡының йолаларына нигеҙләнгән «Ата-бабалар ритмдары» (2002), интернациональ — «Волга һәм Урал араһында» (2003), «Донъя халыҡтары бейеүҙәре» (2011). 2016 йылда Ф. Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле өсөн «Топотушки» мари бейеүен ҡуя[7].

Хореография буйынса 3 уҡыу-методик әсбап һәм программа авторы. 2004 йылда уның «Мари бейеүе» китабы донъя күрә[1][8].

Ул ойошторған И. С. Палантай исемендәге Мари мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжы ҡарамағындағы «Рвезылык» халыҡ бейеү ансамбле 1997 йылда М. Эсамбаев исемендәге Бөтә Рәсәй конкурсы лауреаты була.

Танылыуы

  • Мари АССР-ының атҡаҙанған артисы (1980)[2][3];
  • Мари АССР-ының халыҡ артисы (1988)[2][3];
  • Бөтә Рәсәй яңғыҙ башҡарыусылар һәм балетмейстер-ҡуйыусылар конкурсы лауреаты, (Һамар ҡалаһы, 1993);
  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы (19 октябрь, 1995)[2][3] — сәнғәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн[9];
  • Олык Ипай исемендәге Марий Эл дәүләт йәштәр премияһы (1998)[2][3];
  • «Марий Эл алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (2009)[2][3];
  • «Михаил Мурашко дуҫтарын саҡыра» халыҡ-ара бейеүселәр һәм хореограф-ҡуйыусылар фестивале лауреаты (Йошкар-Ола ҡалаһы, 2011);
  • II дәрәжә «Марий Эл алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены (2014)[2][3].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Асмаев Вячеслав Михайлович // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мочаев, 2017, с. 36
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Энциклопедия Республики Марий Эл, 2009, с. 233
  4. ↑ Марийская филармония и ансамбль танца «Марий Эл» работают над необычным проектом. news.myseldon.com (24 декабрь 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 декабрь 2025.
  5. ↑ Руководитель ансамбля "Марий Эл" Славик Асмаев отмечает юбилей. ГТРК «Марий Эл» (27 октябрь 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 декабрь 2025.
  6. ↑ Известный хореограф и балетмейстер отметит свой юбилей большим концертом. МариМедиа. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 декабрь 2025.
  7. ↑ Бесценный опыт: прославленный танцор провёл мастер-класс для учащихся Губернской балетной школы. logos44.ru (2 февраль 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 декабрь 2025.
  8. ↑ Славик Михайлович Асмаев. Марийский танец: учеб.-метод. пособие. — Йошкар-Ола: Марийс. гос. ун-т, 2004. — 51 с.
  9. ↑ Асмаев Славик Михайлович – Награды России, 1995-10-19. ru.nagrady.by. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 декабрь 2025.

Әҙәбиәт

  • Мочаев В. А. Асмаев Славик Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 34. — 2032 экз. — ISBN 5-87898-357-0.
  • Асмаев Славик Михайлович // Марий Эл Республикаһы энциклопедияһы / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 233. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
  • Григорьев Ю. М., Мочаев В. А. Асмаев Славик Михайлович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 36. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Һылтанмалар

Категориялар