Өршәкбаш-Ҡарамалы
Өршәкбаш-Ҡарамалы (рус. Уршакбашкарамалы) — Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 620 кеше[2]. Почта индексы — 452097, ОКАТО коды — 80244870001.
Халыҡ һаны
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | |||||
| 1906 йыл | 2362 | ||||
| 1920 йыл 26 август | 2685 | ||||
| 1926 йыл 17 декабрь | |||||
| 1939 йыл 17 ғинуар | 1503 | ||||
| 1959 йыл 15 ғинуар | 1343 | ||||
| 1970 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1979 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1989 йыл 12 ғинуар | 772 | ||||
| 2002 йыл 9 октябрь | 724 | ||||
| 2010 йыл 14 октябрь | 620 | 311 | 309 | 50,2 | 49,8 |
Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
- 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
- Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
- 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
- Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
- 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
- Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
- 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
- Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
- 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
- Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
- 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
- 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
- 1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.
Географик урыны
- Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 31 км
- Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 74 км
Ауыл тарихы
Ауылға 1755 йылғы килешеү буйынса, башҡорттарҙан һатып алынған Меркет-Мең улусының аҫаба ерендә мишәрҙәр нигеҙ һала. Бында башҡорттар ҙа (1859 йылда 5 йортта 36 кеше), шулай уҡ типтәрҙәр ҙә йәшәгән.1783 йылда 60 типтәр иҫәпкә алынған, 1795 йылда — 81 (башҡа ҡатлам буйынса мәғлүмәттәр юҡ). 1816 йылда- 208, 1834 йылда — мишәрҙәрҙән 368 йән теркәлгән. 1859 йылда 240 аҫаба кеше һәм 364 керҙәш ир-ат иҫәпләнә. 1870 йылда 1226 кеше булған. 1920 йылда 522 хужалыҡта 2685 мишәрҙе иҫәпкә алалар.
Өршәкбаш-Ҡарамалы -1944 йылдың 8 мартында, фашистарҙың дзотын үҙенең кәүҙәһе менән ҡаплаған Миңлеғәли Ғөбәйҙуллиндың тыуған төйәге. Ошо ҡаһарманлығы өсөн ул Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.[3]
Ауыл халҡы элек-электән умартасылыҡ, игенселек, сана яһау менән шөғөлләнгән. Мәсет, училище, 7 кибет, 4 һыу тирмәне булған. 1906 йылдан (хәҙерге исемдә) 2 мәсет, бакалея кибете, 3 мөгәзәй теркәлгән. Хәҙергә көндә урта мәктәп, балалар баҡсаһы, амбулатория, мәҙәниәт йорто, китапхана, Миңлеғәли Ғөбәйҙуллин музейы, мәсет бар.[4]
Урамдары [5]
- Ғ.Туҡай (урамы) (рус. Г.Тукая (улица))
- Гоголь (урамы) (рус. Гоголя (улица))
- Ғөбәйҙуллин (урамы) (рус. Губайдуллина (улица))
- Киров (урамы) (рус. Кирова (улица))
- Комсомол (тыҡрығы) (рус. Комсомольский (переулок))
- Ленин (урамы) (рус. Ленина (улица))
- Йәштәр (урамы) (рус. Молодежная (улица))
- Пушкин (урамы) (рус. Пушкина (улица))
Арҙаҡлы шәхестәр
- Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы — Бөйөк Ватан һуғышында, кәүҙәһе менән дошман амбразураһын ҡаплап, батырҙарса һәләк булған яугир, уҡсылар полкының пулемёт взводы командиры, гвардия лейтенанты. Советтар Союзы Геройы.
- Сәйетов Марат Һиҙиәт улы (29 июль 1947 йыл) — Башҡортостандың атҡаҙанған врачы.[6]
- Сәйетов Раил Һиҙиәт улы ( 1 ғинуар 1952 йыл) — техник фәндәр докторы, профессор.[6] 444-се бит.
Сығанаҡтар
- ↑ https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya
- ↑ Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- ↑ Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — ISBN 978-5-295-04683-4. стр.445
- ↑ Өршәкбаш-Ҡарамалы // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ «Налог Белешмәһе» системаһында Өршәкбаш-Ҡарамалы ауылы
- ↑ 1 2 Х.Х.Мусин,Р.М.Вәлиәхмәтов. «Миәкә районы-Аҡмулла төйәге». — Өфө: «Скиф», 2006 й. — С. 399-сы б..
.png)
.gif)