Бәхтиева Алһыу Исмәғил ҡыҙы
Алһыу Исмәғил ҡыҙы Бәхтиева (рус. Алсу Исмагиловна Бахтиева; 1970 йылдың 26 июле, Үрге Таулыҡай, Башҡорт АССР-ы) — театр артисы, йырсы. 1993 йылдан Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры, 2000 йылдан — Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған (2004) һәм халыҡ (2021) артисы.
Биографияһы
Бәхтиева Алһыу Исмәғил ҡыҙы 1970 йылдың 26 июлендә Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Үрге Таулыҡай ауылында ишле ғаиләлә алтынсы бала булып тыуған. Һигеҙ кластан һуң, Сибай педагогия училищеһында уҡый, 1989 йылда уны тамамлап, «башланғыс кластар уҡытыусыһы» һөнәрен ала[1].
Шул уҡ йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетына уҡырға инә. Ошо уҡ ваҡытта «Каруанһарай» фольклор-эстрада төркөмөндә үҙенең йырсы карьераһын башлай.
1993 йылда институтты ҡыҙыл диплом менән тамамлай һәм юллама менән Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрына эшкә ебәрелә.
2000 йылдан — Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры актёры[2].
Сәхнәлә уйнаған ролдәре менән билдәлелек ала, шулай уҡ халыҡ араһында йырсы булараҡ та таныла. 2004 йылда Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған, 2021 йылда — халыҡ артисы исемдәренә лайыҡ була[3], йырсыларҙың төрлө кимәл ижади конкурстары (рус.)баш. һәм фестивалдәре лауреаты һәм дипломанты.
Рәсәй төбәктәрендә, Ҡытайҙа һәм Төркиәлә гастролдәрҙә (рус.)баш. була[1].
Ижади эшмәкәрлеге
Сибай театрында башҡарған төп ролдәре
- Әсифә — Буранбай Исҡужин, «Һуңғы аҡсарлаҡ»
- Сәжидә — Кәрим Тинчурин, «Ҡазан таҫтамалы»
- Наза — Баязит Бикбай, Заһир Исмәғилев, «Ҡоҙаса»
- Гөлсәриә — Гөлшәт Әхмәтҡужина, «Абыстай»
- Дилара — Флорид Бүләков, «Ҡыҙҙар ни өсөн илай»
- Сәйҙә — Ибраһим Абдуллин, «Тиле йәшлек»
- Шарлотта — Ж. Б. Мольер, «Дон Жуан»
- Гөлзифа әбей — Рәлиф Кинйәбаев, «Их, Байтимер, дуҫ»
- Аҡ тауыҡ — Гөлфиә Юнысова, «Осоп булмай ҡанатһыҙ»[1].
Академия театрындағы төп ролдәре
- Йәмилә — Флорид Бүләков, «Мөхәббәт ҡарағы»
- Тимерхандың әсәһе — Илшат Йомағолов, «Нәркәс»
- Бүләкбикә, Фәдимә — Нәжиб Асанбаев, «Әхмәтзәки Вәлиди Туған»
- Сабира — Мөхәмәтша Буранғолов, «Шәүрәкәй»
- Шәмсиә — Баязит Бикбай, Заһир Исмәғилев, «Ҡоҙаса»
- Алһыу — «Урал-батыр» эпосы
- Сәкинә — Наил Ғәйетбаев, «Ай әттәгенәһе, ирем ҡайтты!»
- Һатыусы, Максимдың ҡатыны — Василий Шукшин, «Эй, кешеләр, һөйкөмлө кешеләр»
- Ниса — Мостай Кәрим, «Оҙон-оҙоҡ баласаҡ»
- Мария — Мостай Кәрим, «Салауат»
- Маһруй — Хәбибулла Ибраһимов, «Башмағым»[2].
Йырҙар репертуары
- Башҡорт халыҡ йырҙары Ашҡаҙар, Ғилмияза, Зөлхизә, Шәүрә
- Композиторҙар Роза Сәхәүетдинова, Риф Арыҫлан, Юлай Үҙәнбаев һәм башҡаларҙың йырҙары[1].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
- Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2021)
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2004)
- Башҡорт һәм татар йырҙарын башҡарыусыларҙың «Дуҫлыҡ моңо» халыҡ-ара фестивале лауреаты (рус.)баш. (Нефтекама, 1992, 1998)
- Төрки телле йәштәрҙең Урал моңо халыҡ-ара музыкаль ижад фестиваль-конкурсы лауреаты (Өфө, 1992)
- Башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың Ирәндек моңдары республика конкурсы лауреаты (Сибай, 1998)
- «Актёр йыры» республика фестиваль-конкурсы дипломанты (Өфө, 1998)
Иҫкәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 Баймакская энциклопедия / И. Х. Ситдиков. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2013. — С. 132, 133. — 640 с. — ISBN 978-5-88185-084-5. (Тикшерелеү көнө: 5 февраль 2026) (рус.)
- ↑ 1 2 Бәхтиева Алһыу Исмәғил ҡыҙы (башҡ.). М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры. Рәсми сайт.. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 февраль 2026. (баш.)
- ↑ Азат Гиззатуллин. Радий Хабиров наградил работников культуры и искусства Башкортостана. ИА «Башинформ» (19 март 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 февраль 2026. (рус.)
Һылтанмалар
- Баймакская энциклопедия / гл. ред. И. Х. Ситдиков. — Уфа: Башк. энцикл., 2013. — 640с.: ил., карты, ноты. ISBN 978-5-88185-084-5 (рус.) (Тикшерелеү көнө: 5 февраль 2026)
- Сайт «kino-teatr.ru.» Алсу Бахтиева (рус.) (Тикшерелеү көнө: 5 февраль 2026)
- М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры. Рәсми сайт. Бәхтиева Алһыу Исмәғил ҡыҙы (баш.) (Тикшерелеү көнө: 5 февраль 2026)