Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Динамо (стадион, Мәскәү)

Sight symbol black.svg архитектура ҡомартҡыһы (яңы асыҡланған объект)

Стадион «Динамо» (рус. Динамо (стадион, Москва)) — Мәскәүҙәге элекке стадион, «Динамо» футбол клубының өй стадионы.

Ул Мәскәүҙең төньяҡ административ округының Аэропорт биҫтәһендә урынлашҡан була. Ул 2012 йылда һүтелә һәм уның урынына ВТБ Арена төҙөлә.

Тарихы

Бөтә Союз Спартакиадаһынан 1980 йылғы Олимпиадаға тиклем, 1928—1977 йылдар

Мәскәүҙең «Динамо» спорт йәмғиәте футбол командаһының беренсе стадионы 1923 йылда Орлово-Давыдовский тыҡрығында Изге Ольга исемендәге балалар дауаханаһы эргәһендәге буш участкала асыла.

Бер аҙ ваҡыттан һуң бер нисә яланлы иркенерәк стадион, иркен кейем алмаштырыу һәм осрашыу бүлмәләре кәрәклеге тыуа, сөнки күнекмәләр процесын Ҡырым күпере янындағы йәмғиәт офисында үткәрергә мәжбүр булалар[1].

Стадион проектын архитекторҙар Аркадий Лангман һәм Лазарь Чериковер эшләй. Тәүҙә төҙөлөш «Динамо» һәм ял көндәрендә эшкә сыҡҡан ҡала йәштәре көсө менән бара. 1927 йылда хөкүмәт һәм партия кимәлендә Совет власының 10 йыллығына Бөтә Союз Спартакиадаһын үткәреү тураһында ҡарар ҡабул ителә һәм стадион төҙөү милли әһәмиәттәге бурысҡа әйләнә[1][2].

1928 йылдың 7 авгусында стадион рәсми рәүештә Спартакиаданың футбол турниры матчы менән асыла, унда Белорус ССР-ы һәм Швейцария эшселәр клубтары йыйылма командалары осраша. 1929 йылдың авгусында стадионда беренсе Бөтә Союз пионерҙар слеты үтә[3][4].

1938 йылға Петровский паркында 10 мең тамашасыға иҫәпләнгән бәләкәй стадион, асыҡ һәм ябыҡ теннис корттары асыла, был стадиондың дөйөм майҙанын 22 гектарҙан 36 гектарға тиклем арттыра. 1938 йылдың майында стадион янында «Динамо» метро станцияһы асыла. Аллеялары булған паркта урынлашҡан стадион мәскәүҙәрҙең яратҡан ял итеү урынына әүерелә[1][2][3][4].

Стадионда һуғышҡа тиклемге һуңғы осрашыу 1941 йылдың 19 июнендә Мәскәү «Динамоһы» һәм «Трактор» командалары араһында үтә. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында стадионда хәрби уҡыу лагеры ойошторола, унда 1941 йылдың 27 июнендә СССР-ҙың НКВД-ның айырым тәғәйенләнешле мотоуҡсылар бригадаһының отрядтары төҙөлә. Фронт көнбайышҡа күсә башлағас, стадионда спорт ярыштары тергеҙелә:1944 йылдың 18 июлендә «Динамо» командаһы "Торпедо"ны ҡабул итә (3:2), бер айҙан стадионда 5 йылдан һуң Кубогы финалы үтә («Зенит» — ЦСКА 2: 1). 1947 йылда стадионда Мәскәүҙең 800 йыллығына арналған байрам саралары ҙур күтәренкелек менән үтә[1][3].

1956 йылда Лужникиҙа В. И. Ленин исемендәге Үҙәк стадиондың Ҙур спорт аренаһы асылыу менән Динамо стадионы илдең төп стадионы статусын юғалта, әммә СССР-ҙың һәм Мәскәүҙең спорт тормошонда роле кәмемәй. 1957 йылда уның биләмәһендә бассейн эшләй башлай. 1964 йылда стадионда электрон табло ҡуйыла[1].

1977—2010-се йылдар

Стадион 1980 йылда Мәскәүҙә үтәсәк йәйге Олимпиаданың уйындарының төп майҙансыҡтарының береһе булырға тейеш була, шуға күрә 1977—1979 йылдарҙа капиталь реконструкция үткәрелә. Төньяҡ, көньяҡ һәм көнсығыш трибуналар һүтелеп, яңынан төҙөлә. Трибуна майҙансыҡтары яңыртыла, стадион өҫтөндә дүрт бейек прожектор мачтаһы ҡуйыла. Административ бина һәм ҡунаҡхана төҙөлә, футбол-еңел атлетика манежы, гимнастика залы һәм яһалма боҙло һырғалаҡ файҙаланыуға тапшырыла. Олимпиада ваҡытында стадион футбол турнирын ҡабул итә[1][2][5].

1999 йылда төньяҡ трибунаға инеү урынында "Динамо"ның легендар уйынсыһы, XX быуаттың иң яҡшы голкиперы Лев Яшинға һәйкәл ҡуйыла[2][5][6].

«Динамо» футбол стадионынан ҙур һәм бәләкәй спорт ареналары, теннис корттары системаһы, 2 йөҙөү бассейны, Европала иң ҙур гимнастика залы (54 × 36 метр), 72 × 36 метр үлсәмле һырғалаҡ) һәм футбол-еңел атлетика манежы булған ҙур спорт комплексына әүерелә.

Стадионды һүтеү

Тәүҙә стадионды, архитектура ҡомартҡыһының һаҡланған статусы талап иткәнсә, фасадтарҙы һаҡлап, реконструкциялау планлаштырыла. Әммә Мәскәү хөкүмәтенең 2011 йылдың 12 июлендәге указы менән «Динамо» стадионы мәҙәни мираҫ объекты биләмәһенең сиктәре үҙгәртелә[7], шунан һуң көнсығыш, төньяҡ һәм көньяҡ трибуналары һүтелә[8]. Тарихи бинанан көнбайыш трибуна ғына ҡала.

Әҙәбиәт

  • Виктор Алексеевич Буров. 8000 соревнований,80000000 зрителей — Москва: Московский рабочий, 1959. — 88 с. — 15 000 экз.
  • И. Добров, В. Шувалов. Центральному стадиону «Динамо» - 70 лет — Москва: ЗАО "Информдинамо", 1998. — 31 с. — 500 экз.
  • Владимир Моряков. "Стадион «ДИНАМО» 80 (очерки истории)" — Москва: ИНТЕРРЕКЛАМА, 2009. — 320 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-91350-017-5.
  • Алексей Владимирович Григорьев. Центральный стадион «Динамо» 80 лет 1928-2008 гг — Москва: Август Борг, 2018. — Т. История противостояния великих команд ЦСКА и «Динамо» (Москва). — 403 с. — 200 экз. — ISBN 978-5-6040149-0-5.

Иҫкәрмәләр

Сығанаҡтар
  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 История стадиона «Динамо» (1928-2008). ФК «Динамо-Москва». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 апрель 2017. Архивировано 29 ноябрь 2012 года.
  2. ↑ 1 2 3 4 Стадион "Динамо": история развития спортивного комплекса. Справка. РИА Новости (24 ноябрь 2008). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 апрель 2017. Архивировано 26 июнь 2018 года.
  3. ↑ 1 2 3 Татьяна Воронцова. Стадион «Динамо» – «советский Колизей». Шагаю по Москве (24 ноябрь 2008). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 апрель 2017. Архивировано 19 сентябрь 2020 года.
  4. ↑ 1 2 Ничипорук Павел. Стадион "Динамо". Узнай Москву. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 апрель 2017. Архивировано 13 апрель 2019 года.
  5. ↑ 1 2 Степан Чаушьян. Стадиону «Динамо» 86 лет. Футбол подождёт, даёшь элитное жильё. Аргументы и факты (17 август 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 апрель 2017. Архивировано 13 апрель 2019 года.
  6. ↑ Александр Мелешенко. Секрет футболистов. Российская газета (15 июнь 2016). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 апрель 2017. Архивировано 7 ғинуар 2019 года.
  7. ↑ Постановление правительства Москвы от 12.07.2011 № 314-ПП. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 апрель 2014. Архивировано 24 март 2018 года.
  8. ↑ В Москве ломают знаменитый стадион «Динамо». Архнадзор (10 февраль 2012). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 май 2012. Архивировано 3 июнь 2012 года.
Комментарийҙар

Һылтанмалар

Ҡалып:Спортивные сооружения летних Олимпийских игр 1980 Ҡалып:ЦСКА Москва Ҡалып:ФК Динамо Москва

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар