Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Зенит (футбол клубы, Санкт-Петербург)

Европа кубоктары
UEFA Cup (adjusted).pngUEFA - Super Cup.png

«Зени́т» (рус. Зенит (футбольный клуб, Санкт-Петербург)) — премьер-лигала сығыш яһаусы Рәсәй футбол клубы (Санкт-Петербург).

СССР чемпионы 1984, ун бер тапҡыр Рәсәй һәм СССР чемпионы[4], СССР кубогы 1944, алты тапҡыр Рәсәй кубогы, 1985 йылғы миҙгел кубогы, туғыҙ тапҡыр Рәсәй суперкубогы, 2003 йылғы Премьер-лига кубогы, 2007/08 йылдарҙа УЕФА кубогы, 2008 йылда УЕФА суперкубогы еңеүсеһе.

Тарихы

Клубтың ойошторолоу датаһы тураһында бәхәстәр

Тәүҙә клубтың ойошторолоу датаһына ҡарата фекерҙәр төрлөсә була. Барлыҡҡа килеү датаһы тип 1924, 1931, 1930 йәки 1938 йылдарҙы атайҙар[5][6].

1999 йылдың июнендә «Зенит» президенты Виталий Мутко «Зенит» клубының тарихи тыуған көнө тураһында" бойороҡ сығара. Комиссияның беренсе ултырышында Лукосяк фекер алышыу өсөн клубты ойоштороуҙың биш вариантын тәҡдим итә: 1914, 1931, 1936, 1938 һәм 1939 йылдар[7]. Санкт-Петербургтың абруйлы футбол материалдары йыйыусыһы, спорт тарихсыһы Владимир Фалин "Зенит"тың тарихын 1925 йылдан — Сталин исемендәге металл заводында тәүге футбол командалары рәсмиләштерелгән ваҡыттан башларға тәҡдим итә, әммә 1936 йылды «Зенит»ҡа нигеҙ һалыу йылы тип иҫәпләргә ҡарар ителә, сөнки тап ошо йылда Ирекле спорт йәмғиәте ойошторола һәм СССР-ҙа тәүге клуб чемпионаттары үткәрелә башлай, тип дәлил килтерәләр[5].

Билдәле Рәсәй спорты тарихсыһы Юрий Лукосяк килешмәй һәм бер нисә датаны тәҡдим итһә лә[7][8][9][10], 2000 йылдың 31 майында комиссия, ниһайәт, «Зенит»ҡа нигеҙ һалыу көнө тип 1925 йылдың майын иҫәпләргә ҡарар итә[11].

Төп мәғлүмәттәр

1938—1989 йылдарҙа СССР чемпионатының юғары лигаһында сығыш яһай.
1992 йылда һәм 1996 йылдан — Рәсәйҙең юғары дивизионында.

Гербы

undefined

1936 йылдан алып клуб символдарының бер нисә варианты билдәле[12][13]:

  • 1925 йылдан 1936 йылға тиклем Сталинец спорт йәмғиәтенең эмблемаһы булып өс вертикаль юлдан торған флаг һәм Сталинец яҙыулы була.
  • 1940 йылда «Зенит» уғы барлыҡҡа килә. Уның формаһы тулҡынлы, төрлө ваҡыттағы төҫтәре аҡ, зәңгәр, асыҡ зәңгәр йәки ҡыҙыл төҫтә булған.
  • 1978—1989 — «Зенит» һүҙе өҫтәлә.
  • 1998 йылда эмблема замансараҡ күренеш ала. ФУТБОЛ КЛУБЫ һәм САНКТ-ПЕТЕРБУРГ яҙыуҙары уҡ тирәләй ҡулсаға яҙылған, карап бәләкәйерәк. Эмблеманың бөтә элементтары бер үк зәңгәр төҫкә буялған.
  • 2013 йылда эмблеманан «Футбол клубы» һәм «Санкт-Петербург» тексы, шулай уҡ уҡ уҡ, футбол тубы һәм карап тирәләй түңәрәк алып ташлана. Клубҡа нигеҙ һалынған йыл (1925) аҫҡы уң яҡта өҫтәлә.
  • 2015 йылда клубтың эмблемаһы йондоҙ менән яңыртыла, был команданың биш чемпионатын аңлата.

2013—2015
2015—х. в.

Клубтың төҫтәре

Күк Аҡ Зәңгәр

Ҡаҙаныштары

Милли турнирҙар

СССР чемпионаты / Рәсәй чемпионаты
  • Еңеүсе (11): 1984 / 2007, 2010, 2011/12, 2014/15, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/24
  • Көмөш призёр (3): 2003, 2012/13, 2013/14
  • Бронза призёр (5): 1980 / 2001, 2009, 2015/16, 2016/17
СССР кубогы / Рәсәй кубогы
  • Яулаусы (6): 1944 / 1998/99, 2009/10, 2015/16, 2019/20, 2023/24
  • Финалсы (3): 1939, 1984 / 2001/02
СССР миҙгел кубогы / Рәсәй суперкубогы
  • Яулаусы (9): 1985 / 2008, 2011, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024
  • Финалсы (3): 2012, 2013, 2019
Премьер-лига кубогы
  • Яулаусы: 2003

Европа турнирҙары

УЕФА чемпиондары лигаһы
  • 1/8 финал (3): 2011/12, 2013/14, 2015/16
УЕФА кубогы / УЕФА-ның Европа лигаһы

Яулаусы: 2007/08

УЕФА суперкубогы

Яулаусы: 2008

Стадиондары

«Зенит» 1936 йылдан башлап өй уйындары 12 стадионда үткәреләх[14]. Тәүҙә Зенит футболсылары Пролетарий баҡсаһындағы майҙанда уйнай. 1938 йылда футболсылар Новочеркасская майҙаны эргәһендәге стадионда күнекмәләр үткәрә, ә матчтарҙы Ленин исемендәге стадионда үткәрә. Яңы стадион проектын эшләүгә конкурс ойошторола, әммә һуғыш башланыу сәбәпле, ул тормошҡа ашарылмай[15].

1944 йылдан «Зенит» «Динамо» стадионында сығыш яһай. 1950—1992 йылдарҙа һәм 1995 йылдың беренсе яртыһында «Зенит» тың өй аренаһы булып Киров исемендәге стадион тора (100 мең тамашасы, 1980 йылдан — 74 мең, 1994 йылдан — 62 мең). 2006 йылда яңы йорт аренаһы төҙөү өсөн майҙансыҡты бушатыу өсөн уны һүтеү башлана.

1963, 1966—1969, 1975, 1978—1981 йылдарҙа «Зенит» үҙ майҙанында «Ленин» стадионында бер нисә матч үткәрә. 1978 йылғы СССР кубогында ике уйын һәм ил чемпионатында ике матч (1990, 1993) яһалма япмалы «Зенит» спорт һарайында[16], ҡайһы бер яҙғы һәм көҙгө матчтарҙа 1980—1990, 1992 йылдарҙа — Ленин исемендәге спорт комплексында үтә.

Рәсәй кубогында бер матч «Луч» стадионында (1992 йылдың 25 июлендә)[17] һәм Киров исемендәге стадиондың запас майҙанында (1993 йылдың 8 майында) үткәрелә[18].

1994 йылдың 10 авгусынан 2017 йылдың 8 апреленә тиклем "Зенит"тың өй стадионы булып 21 570 тамашасы һыйҙырышлы «Петровский» (элекке Ленин исемендәге стадион) тора.

2017 йылдың 22 апреленән "Зенит"тың өй аренаһы — «Газпром Арена» стадионы. .

Билдәле көйәрмәндәре

Клубтың иң оло көйәрмәне — Санкт-Петербургта йәшәүсе Регина Самуил ҡыҙы Донде (1909—2012), ул 103 йәшендә вафат була.[34].

2025 йылдың мартында Михаил Боярский, Әгәр "Зенит "быйыл (2025 йылда) беренсе урынды алһа, мин эшләпәмде әкренләп ашар инем, әммә ашар инем, тип белдерә[35].

Әҙәбиәт

  • Наш «Зенит» / Сост. Ю. Ф. Коршак. — Л.: Лениздат, 1985. — 142 с. — 100 000 экз.
  • Измайлов А. Ф. В алых футболках — ленинградцы. — Л.: Лениздат, 1986. — 142 с. — 50 000 экз.
  • Агеевец В. У. «Зенит» (фрагменты истории) / В. У. Агеевец. — СПб.: Издательство «Шатон», 2005. — 208 с. — 2000 экз. — ISBN 5-94988-009-9.
  • Лукосяк Ю. П. Летопись футбольного клуба «Зенит». — СПб.: Александр ПРИНТ, 2007. — 304 с. — ISBN 978-5-7580-0005-2.
  • Погорелов Ф. «Зенит»: 17 ступеней к кубку УЕФА / Федор Погорелов. — СПб.: Амфора. ТИД Амфора, 2008. — 163 с. — (Серия «Амфора-Спорт»). — 5000 экз. — ISBN 978-5-367-00795-4.
  • Погорелов Ф. Как возрождали «Зенит» / Федор Погорелов. — СПб.: Амфора. ТИД Амфора, 2009. — 296 с. — (Серия «Амфора-Спорт»). — 5000 экз. — ISBN 978-5-367-00874-6.
  • Рабинер И. Правда о «Зените». — М.: ЗАО «ОЛМА Медиа Групп», 2009. — 544 с. — 2500 экз. — ISBN 978-5-373-02649-9.
  • Юринов В. Золотой маршрут. История одной команды. — М.: ЗАО «ОЛМА Медиа Групп», 2009. — 304 с. — 3500 экз. — ISBN 978-5-373-02291-0.
  • Шмелев О. И. Страсти по «Зениту» и не только: книга сожалений / О. И. Шмелев. — СПб.: Издательство Политехнического университета, 2010. — 94 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-7422-2711-3.

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Стадион «Санкт-Петербург». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2017. Архивировано из оригинала 2 ноябрь 2017 года.
  2. ↑ Семак официально стал главным тренером «Зенита»  (рус.), Газета.ru (29 май 2018). 29 май 2018 тикшерелгән.
  3. ↑ Наши партнеры и спонсоры. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 апрель 2022. Архивировано 9 май 2022 года.
  4. ↑ «Зенит» в 99-й день рождения выиграл шестой подряд чемпионат России. РБК (25 май 2024). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 май 2024.
  5. ↑ 1 2 Невское время No 05(2128) 13 января 2000 г. Так сколько же лет «Зениту»?, копия в кэше Google
  6. ↑ «Северный форум», 27 ноября 1998, № 40 (126), с. 1 — «Так кто ж мы такие?»
  7. ↑ 1 2 Важен не возраст, а традиции Архивная копия от 11 сентябрь 2014 на Wayback Machine
  8. ↑ «Мутко обещал пересмотреть дату рождения клуба, но потом его это уже не волновало». Почему сегодня «Зениту» не 95 лет Архивная копия от 22 ноябрь 2021 на Wayback Machine, fontanka.ru, 25 мая 2020
  9. ↑ «День рождения „Зенита“ Мутко выбрал без меня». Главный российский историк футбола. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июнь 2018. Архивировано 12 май 2019 года.
  10. ↑ «Дети говорят: мы у тебя на втором плане». Интервью с нашим главным футбольным историком — о том, что любовь к игре дороже всего на свете. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 25 февраль 2020. Архивировано 25 февраль 2020 года.
  11. ↑ ГЛАВНЫМ ТРЕНЕРОМ «ЗЕНИТА» СТАЛ Юрий МОРОЗОВ. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 сентябрь 2014. Архивировано 3 сентябрь 2014 года.
  12. ↑ Эмблема. Официальный сайт ФК «Зенит». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 июнь 2014. Архивировано 27 июнь 2013 года.
  13. ↑ История логотипа «Зенита». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 24 сентябрь 2014. Архивировано 6 апрель 2015 года.
  14. ↑ Стадионы — История — Официальный сайт ФК «Зенит». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 июль 2015. Архивировано 27 июль 2015 года.
  15. ↑ «Наш „Зенит“» № 2 (349), 16-22 января 2006. «Наша история. Жертва индустриализации» Архивная копия от 11 сентябрь 2014 на Wayback Machine
  16. ↑ «Наш „Зенит“» № 8 (355), 27 февраля — 5 марта 2006. «Наша история. Путь к рынку» Архивная копия от 11 сентябрь 2014 на Wayback Machine
  17. ↑ Зенит (Санкт-Петербург) — Торпедо (Владимир) 3:0 (2:0). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 июль 2015. Архивировано 27 август 2016 года.
  18. ↑ Зенит (Санкт-Петербург) — Прометей-Динамо (Санкт-Петербург) 7:1 (3:1). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 июль 2015. Архивировано 5 март 2016 года.
  19. ↑ Семен Альтов: «Не болеть за „Зенит“ в Питере невозможно» Архивная копия от 26 декабрь 2009 на Wayback Machine
  20. ↑ Михаил Боярский Народный артист России — болельщик ФК «Зенит» в проекте «Зенит моя судьба». fc-zenit.ru. ФК «Зенит». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 5 сентябрь 2019. Архивировано 5 сентябрь 2019 года.
  21. ↑ Валуев: я болею за «Зенит». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2010. Архивировано 26 ноябрь 2012 года.
  22. ↑ Певица Елена Ваенга болела за «Зенит» в Краснодаре". Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 апрель 2013. Архивировано 14 декабрь 2013 года.
  23. ↑ Федор Климов: «Очень хочу попасть на матч с „Локомотивом“!» Официальный сайт «Зенита» (24 апрель 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 8 октябрь 2020.
  24. ↑ Как человек из Санкт-Петербурга, я искренне болею за «Зенит». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 ноябрь 2009. Архивировано 12 ғинуар 2010 года.
  25. ↑ Сергей Мигицко Народный артист России — болельщик ФК Зенит в проекте Зенит моя судьба. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 апрель 2022. Архивировано 8 октябрь 2021 года.
  26. ↑ Сергей Миронов поздравил питерский футбольный клуб «Зенит» с победой в Кубке УЕФА
  27. ↑ Алексей Миллер: «Мечтать полезно» Архивная копия от 16 март 2013 на Wayback Machine
  28. ↑ Мутко: «Как же я могу не болеть за „Зенит“?!», 28 мая 2010. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 1 июль 2010. Архивировано 29 май 2010 года.
  29. ↑ Интервью Евгения Плющенко на личном сайте. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 31 август 2013. Архивировано 5 март 2016 года.
  30. ↑ Туктамышева теперь ставит на футбол. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 апрель 2022. Архивировано 27 ғинуар 2020 года.
  31. ↑ Константин Хабенский: "Я болельщик «Зенита». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 апрель 2022. Архивировано 8 октябрь 2021 года.
  32. ↑ После войны Шостакович стал болеть за «Зенит». Однажды летом Дмитрий Дмитриевич дал обед для игроков «Зенита». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 2 апрель 2022. Архивировано 8 октябрь 2021 года.
  33. ↑ Я вырос на этой команде и верен ей ещё с 50-х годов, — говорит Чилингаров. — Бывает, что специально летаю на игры в Питер. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 9 ноябрь 2009. Архивировано 12 ғинуар 2010 года.
  34. ↑ Старейшая болельщица «Зенита» скончалась на 104 году жизни:: Футбол:: Sport.rbc.ru Архивная копия от 16 сентябрь 2012 на Wayback Machine
  35. ↑ Михаил Боярский: в случае победы "Зенита" в этом году съем свою шляпу - Интервью ТАСС (31.03.2025). 1 апрель 2025 тикшерелгән.

Һылтанмалар

Ҡалып:Обладатели Кубка СССР по футболу Ҡалып:Обладатели Кубка России по футболу Ҡалып:Обладатели Суперкубка СССР по футболу Ҡалып:Обладатели Суперкубка России по футболу Ҡалып:Победители Лиги Европы УЕФА Ҡалып:Обладатели Суперкубка Европы Ҡалып:Спорт в Санкт-Петербурге

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар