Башҡортостан Республикаһы көнө

Байрам алдынан баш ҡалала тантаналы йыйылыштар, тематик лекциялар һәм тематик сәғәттәр, күргәҙмәләр, конкурстар, кино күрһәтеүҙәр ойошторола^[6]. 9 октябрҙә «Торатау» конгресс-холында Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы Пётр Дранганың Башҡортостан Республикаһының Симфоник оркестры менән хәйриә концерты үтә. «Атайсал» мәҙәниәт үҙәге «ЭтноКод: Донъялар бәйләнеше» интерактив этношоуының премьераһын тәҡдим итә. Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге йорт-музей экспозициялар буйынса экскурсиялар үткәрә һәм Булат Йосоповтың «Беренсе республика» нәфис фильмын тәҡдим итә. Ф. И. Шаляпин исемендәге Музыка музейында Республика көнөнә «Тыуған яҡ моңдары» яңғырай. 10 октябрҙә республика беренсе тапҡыр рәсми рәүештә Ҡурай көнөн Башҡортостан Республикаһы ҡурайсыларының дәүләт ансамбле концерты менән билдәләйәсәк^[7].

Ғәҙәт буйынса, 11 октябрҙә Республика көнө Дуҫлыҡ монументына сәскәләр һалыуҙан башлана. Уҡыусылар «шайморатовсылар» сафына ҡабул итеү Совет майҙанындағы Миңлеғәли Шайморатов һәйкәле эргәһендә ҡабул ителә.

Ҡаланың ете районында ла был көндә байрам саралары үтә: Сергей Аксаков исемендәге мәҙәниәт һәм ял баҡсаһында (Киров районы) «Сәскә ат, тыуған Башҡортостан!» тамашаһы, Дим районының «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркында — «Минең Республикам — минең йыуанысым», Калинин районының «Беренсе Май» паркында — «Сәскә ат, Республикам!», Ленин районында «тулҡын» паркында — «Республикамды яратам!» , Октябрь районында «Ҡашҡаҙан» мәҙәниәт һәм ял паркында — «Мин был ерҙе тыуған ил тип атайым», Орджоникидзе районының Серго Орджоникидзе исемендәге майҙанда — «Башҡортостан — минең сәңгелдәгем» һәм Совет районы Иван Яҡутов исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркында балалар һәм ата-әсәләр өсөн ял программаһы^[6].

Башҡортостан Республикаһының Милли музейында барлыҡ теләүселәр «Алға, Башҡортостан» темаһына диктант яҙа. Өфө тарихы музейы хеҙмәткәрҙәре «Өфө — Башҡортостан Республикаһының баш ҡалаһы», «Башҡортостандың ер аҫты байлыҡтары» темаһына лекциялар һәм край тарихы буйынса викторина уҙғара^[6]. С. Т. Аксаковтың Мемориаль йорт-музейында Башҡортостан рәссамдары А. А. Петриков, Г. В. Прокшин, А. Г. Соловьёв, А. С. Фадеевтың күргәҙмәләре асыла. Башҡортостандан сыҡҡан билдәле кешеләр — ҡотопсолар, хәрби моряктар менән В. И. Альбанов исемендәге Ҡотопсолар музейы таныштыра.

«Родина» кинотетарында «Беренсе республика» фильмы күрһәтелә, шулай уҡ А. Абдразаҡов исемендәге «Башҡортостан» киностудияһы муниципаль райондар кинозалдарында, район мәҙәниәт йорттарында «Рожденный дважды», «Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының милли костюмдары», «Ләйсән. Яҙғы ямғыр», «Төньяҡ амурҙары», «Беренсе республика» киноларын бушлай күрһәтә^[7].

Спорт һөйөүселәр «Ҡашҡаҙан» һәм Урмансылар парктарында «Биш сыҡрым» тип аталған старттарҙа ҡатнашып, 5 километрҙы йүгереп йәки атлап үтә ала^[8].

«Мега»ның үҙәк майҙанында «Бәрәкәт» кафеһы барлыҡ теләүселәрҙе бушлай былау менән һыйлай, ә һөнәрселәр йәрминкәһендә оҫталар ҡул эштәре менән ҡыуандырып, теләүселәргә оҫталыҡ дәресе күрһәтә. Киске сәғәт 4-тә Башҡортостан һәм Татарстандың атҡаҙанған артисы Айҙар Ғәлимовтың концерты була. «Тинькофф Холл»да башҡорт һәм татар эстрада артистары ҡатнашлығында «Бик Матур» фестивале үтә^[9].

Байрам көндәрендә республика театрҙарҙы үҙҙәренә саҡыра. Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры «Эҙләнем, бәғерем, һине...» спектаклен күрһәтә. Рус дәүләт академия драма театры тамашасы хөкөмөнә ике күренештәге «Луна и листопад» лирик драмаһын сығара. йәш тамашасыларҙы был көндә Ҡурсаҡ театры «Буратина» һәм башҡорт телендә «Етем төлкө» әкиәте менән ҡыуандырасаҡ. Йәштәр театры «Аҡмулла» хикәйәтенә саҡыра. «Нур» татар театрында — «Барыһы ла башлана ғына әле» тамашаһы^[8].

Баш ҡала китапханаларында байрам саралары 8—10 октябрҙә үтә. Уларҙың хеҙмәткәрҙәре төбәктең бай мәҙәни тормошона сумырға, үҙ эсенә крайҙы өйрәнеү, әҙәби осрашыуҙарҙы, тематик әңгәмәләр һәм дәрестәрҙе, оҫталыҡ дәрестәрен, китап һәм халыҡ ижады экспонаттарын, квиздарҙы, аҡыл уйындарын үҙ эсенә алған бай программа аша башҡорт халҡының йолалары, ғөрөф-ғәҙәттәре менән танышырға саҡыра^[10].

Республика көнөнә яңы объекттар асыу ҙа тап килтерелгән. Воровский урамы киҫелешендәге күпер, падел-клуб асыласаҡ. Шулай уҡ буласаҡ Өҫтәл теннисы үҙәгенә иҫтәлекле беренсе нигеҙ ташын һалыу ҙа планлаштырыла^[11].

Республиканың 43 районында ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә, уларҙа республика фермерҙарының продукцияһы 53 майҙансыҡта тәҡдим ителәсәк^[8].

Сәйетбаба ауылында Республика көнөнә һәм Ҡурай көнөнә арналған «Республикам көнө!» тип аталған байрам концерты ойошторола^[12].

Стәрлетамаҡ ҡалаһында байрам саралары 5 октябрҙә үк «Тыуған ер илһамы» тип аталған музыкаль-шиғри лекторий менән башланып, 12 октябргә тиклем дауам итә. Программа шиғыр һөйләүселәр конкурсын, крайҙы өйрәнеү сәғәттәре һәм квиздарын, аҡыл уйындарын, концерттарҙы, рус шашкаһы буйынса турнирҙы, патриотик тематиканы, армрестлинг буйынса ҡала беренселеген, футбол буйынса ярыштарҙы, ижади оҫтаханаларҙы, «Аулаҡ» башҡорт халыҡ йолаһын һәм башҡа сараларҙы үҙ эсенә ала^[13].

Екатеринбург башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәгендә — Башҡорт мәҙәниәте көнө, Ырымбурҙа — «Сәскә ат, Башҡортостан!» тип аталған сара үтәсәк, Силәбелә Башҡортостанға арналған картиналар, фотографиялар һәм баҫма нәшриәт күргәҙмәһе асыла^[7].