Бохара Социалистик Совет Республикаһы
Бохара Халыҡ Совет Республикаһы, был дәүләттең элгәре — менән бутамаҫҡа!
Бохара Социалистик Совет Республикаһы (рус. Буха́рская Социалисти́ческая Сове́тская Респу́блика) — совет республикаһы, Советтар Союзының союздаш республикаларының береһе.
Бохара Халыҡ Совет Республикаһын (БНСР) үҙгәртеп ҡороу һәм СССР составына ҡушылыу юлы менән ойошторола[1]. Советтарҙың 5-се Бөтә Бохара ҡоролтайы 1924 йылдың 19 сентябрендә БНСР-ҙы Бохара Социалистик Совет Республикаһы тип үҙгәртеү тураһында ҡарар ҡабул итә, ул 1924 йылдың 27 октябрендә Урта Азия совет республикаларын милли-дәүләт бүлеүе һөҙөмтәһендә бөтөрөлә. уның территорияһы яңы ойошторолған Төркмән Совет Социалистик Республикаһы, Үзбәк Совет Социалистик Республикаһы, Тажик АССР-ы (1929 йылдан, Тажик Совет Социалистик Республикаһы) составына инә[2]. Баш ҡалаһы — Бохара. Ул республиканың иң ҙур ҡалаһы һәм исеме лә шунан килеп сыҡҡан. БССР-ҙың башҡа ҙур ҡалалары: Ҡаршы, Термез, Чарджуй, Куляб, Дүшәмбе һәм Шәһрисәбез.
Географияһы
Төньяҡ-көнбайышта Бохара ССР-ы Хәрәзм Социалистик Совет Республикаһы, көнбайышта Төркөстан АССР-ының Каспий аръяғы өлкәһе, көньяҡта Афғанстан әмирлеге (Амударъя һәм Пәнж йылғалары аша), көнсығышта Төркөстан АССР-ының Фәрғәнә өлкәһе, төньяҡта Төркөстан АССР-ының Сәмәрҡәнд һәм Һырдаръя өлкәләре менән сиктәш була. Төркөстан АССР-ы РСФСР составына инә.
Дәүләт ҡоролошо
Республикала Бохара коммунистик партияһы идара итеүсе партия булып тора. Республиканың үҙ ҡораллы көстәре — Бохара Ҡыҙыл Армияһы була.
1924 йылдың 19 сентябрендә Бохара ССР-ының СССР составына союздаш республика булараҡ инәсәге тураһында иғлан ителә. 27 октябрҙә Бохара ССР-ы бөтөрөлә, ә уның территорияһы милли билдәләр буйынса ойошторолған яңы республикалар араһында бүленә: Үзбәк ССР-ы — 86 %-нда һәм Төркмән ССР-ы — 14 %-нда ойошторола.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Постановление ЦИК СССР от 27 октября 1924 года "О размежвании советских республик в Средней Азии и о вхождении в Союз ССР Узбекской Советской Социалистической Республики и Туркменской Советской Социалистической Республики". Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 июнь 2022. Архивировано 25 ғинуар 2022 года.
- ↑ Бухарская Народная Советская Республика. www.booksite.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 июнь 2021. Архивировано 6 июнь 2021 года.
Әҙәбиәт
- Бухарская Народная Советская Республика // = Большая советская энциклопедия. — Москва: Советская энциклопедия, 1926—1990.
- Бухоро Халқ Совет Республикаси // = Национальная энциклопедия Узбекистана. — Ташкент, 2000—2005.
- Ишанов А. И. Бухарская Народная Советская Республика. Ташкент, 1969 (библ. с. 381—390)
- Путь Бухары и Хивы к социализму (История Бухарской и Хорезмской народных советских республик), М., 1967
Тема буйынса өҫтәмә
Граждандар һуғышы һәм СССР ойошҡан дәүерҙәге дәүләт берәмектәре (1917-1924) | |||
|---|---|---|---|
 | .svg) | ||
Полужирным шрифтом выделены государственные образования, оказавшиеся стабильными и пережившие указанный период. В случаях отсутствия установленного наименования той или иной территории даётся название контролировавшего её органа власти. | |||
| |
СССР территорияһында бөтөрөлгән совет республикалары | ||
|---|---|---|
| Балтик буйы һәм Карелия |  | |
| Көнбайыш Европа | ||
| Ҡырым һәм Кубань | ||
| Урта Азия | ||
| Кавказ аръяғы | ||
| Алыҫ Көнсығыш | ||