Рус телендәге версияМахсус проекттар
Күренеште көйләргәТелде алмаштырырғаМәғлүмәт
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Кинйәбулатов Ирек Лотфый улы

Ирек Лотфый улы Кинйәбулатов (рус. Ирек Лутфиевич Киньябулатов; 1938 йылдың 15 июле, Абдулла ауылы, Башҡорт АССР-ы — 2016 йылдың 2 июне, Өфө) — совет һәм Рәсәй башҡорт шағиры, прозаик һәм журналист. Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2008)[2].

Биографияһы

1938 йылдың 15 июлендә Башҡорт АССР-ының Абдулла ауылында тыуған. 1957–1961 йылдарҙа Ҡара диңгеҙ флотында хеҙмәт иткән. 1966 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған[3].

Университетты тамамлағандан һуң Башҡорт АССР-ының радио һәм телевидение буйынса дәүләт комитетында эшләгән. 1968 йылдан «Совет Башҡортостаны» гәзитенең Урал аръяғы райондары буйынса үҙ хәбәрсеһе, һуңыраҡ шул гәзиттә бүлек мөдире булған. 1980 йылдан «Ағиҙел» һәм «Һәнәк» журналдарында, шулай уҡ Башҡортостан китап нәшриәтендә мөхәррир булып эшләгән. 1987–1998 йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзында эшләгән, шул иҫәптән нәфис әҙәбиәтте пропагандалау бюроһын етәкләгән[3].

2016 йылдың 2 июнендә Өфөлә вафат булған[3].

Ижады

Кинйәбулатовтың тәүге шиғри йыйынтығы «Баҫыу юлы» 1970 йылда донъя күргән. Артабан «Мин — башҡорт!» (1993), «Арғымаҡта» (1998) һәм «Замана тауышы» (2008) китаптары баҫылған. Был әҫәрҙәрендә шағир башҡорт халҡының тарихы һәм яҙмышы тураһында уйлана. Уның шиғырҙары рус, украин, нимес, татар һәм төрөк телдәренә тәржемә ителгән[3].

Кинйәбулатовтың шиғырҙарына Абрар Ғабдрахманов һәм Нур Дауытов йырҙар яҙған. Ул республика матбуғатында мәҡәләләр һәм очерктар ҙа баҫтырған[3].

Башҡортостан Республикаһының һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы уның «Ғүмер китабы» йыйынтығын башҡорт телендә Брайль шрифты менән баҫып сығарған[4].

Һайланма китаптары

  • Баҫыу юлы. — Өфө, 1970[3].
  • Мин — башҡорт! — Өфө, 1993[3].
  • Арғымаҡта. — Өфө, 1998[3].
  • Замана тауышы. — Өфө, 2008[3].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа наградалары

  • Зәйнәб Биишева һәм Сергей Чекмарёв исемендәге премиялар (2000), Рәми Ғарипов исемендәге премия (2001), Фәтих Кәрим исемендәге премия (2006), Мәжит Ғафури һәм Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев исемендәге премиялар (2007)[3][4].
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2001)[3].
  • «Замана тауышы» китабы өсөн Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2008)[2].
  • Назар Нәжми тураһында альбом әҙерләгәне өсөн Ҡәҙим Аралбай менән берлектә Назар Нәжми исемендәге әҙәби премия (2014)[5].
  • Салауат Юлаев ордены (2014)[3].
  • Ҡырмыҫҡалы районының почётлы гражданы[6].

Хәтер

2023 йылдың июлендә Абдулла ауылында шағирҙың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған хәтер кисәһе уҙған[7].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Башкирская энциклопедия (урыҫ) — Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1
  2. ↑ 1 2 Присуждены Государственные премии Республики Башкортостан имени Салавата Юлаева 2008 года. Новости Уфы и Башкортостана (29 сентябрь 2008). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Багаева Г. Шағир Ирек Кинйәбулатовтың исеме мәңгеләштерелә (башҡ.). Культурный мир Башкортостана. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 Ирек Киньябулатов в библиотеке для слепых. Башкирская республиканская специальная библиотека для слепых. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  5. ↑ Поэты Кадим Аралбай и Ирек Киньябулатов стали лауреатами литературной премии имени Назара Наджми. Республика Башкортостан (6 февраль 2014). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  6. ↑ Мой дорогой вечный друг. Республика Башкортостан (29 июнь 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.
  7. ↑ Вечер памяти поэта и прозаика Ирека Киньябулатова. Республиканский центр народного творчества Республики Башкортостан (20 июль 2023). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 28 сентябрь 2026.

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар