Гармиш-Партенкирхен
Гармиш-Партенкирхен (нем. Garmisch-Partenkirchen, бав. Garmasch-Partakurch) — ойошма (муниципалитет), Германияның көньяғындағы Бавария еренең Үрге Бавария округындағы Гармиш-Партенкирхен районының административ үҙәге. Тау саңғыһы курорты.
Был Германиялағы райондың административ үҙәге булған, әммә ҡала статусына эйә булмаған һуңғы муниципалитет.
Географияһы
Гармиш-Партенкирхендың майҙаны — 206 км². Көнбайышта Германия федераль ерҙәре менән, көнсығышта Австрияның Тироль ере менән сиктәш. Гармиш-Партенкирхен Бавар Альп тауҙары һырттары менән уратып алынған үҙәндә урынлашҡан. Яҡында ғына Германияның иң бейек нөктәһе — Цугшпитце тауы урынлашҡан. Гармиш-Партенкирхен аша Лойзах йылғаһы (Изар ҡушылдығы, Дунай бассейны) аға. Гармиш-Партенкирхенды Мюнхен һәм Австрияның Тироль ҡалаһы менән тимер юлы бәйләй, шулай уҡ тауҙар аша Мюнхенға автомобиль юлы бар.
Тарихы
Гармиш-Партенкирхен 1935 йылда, 1936 йылғы Олимпия уйындары алдынан, Гармиш һәм Партенкирхен тораҡ пункттарының ҡушылыуынан барлыҡҡа килә. Берләштергәндә халыҡ фекерен иғтибарға алмайҙар, шулай ҙа боронғо топонимдар һаҡланып ҡалған — общинаның көнбайыш өлөшө тип Гармиш, ә көнсығыш өлөшө тип Партенкирхен атала. Уларҙы бер-береһенән тимер юл менән айыра, тимер юл тармағы аҫтына һалынған автомобиль һәм йәйәүлеләр туннеле тоташтыра. Иң боронғораҡ өлөшө — Партенкирхен, ул Боронғо Римдың хәрби лагеры Партанум урынында төҙөлә.
1936 йылда Гармиш-Партенкирхенда IV ҡышҡы Олимпия уйындары үтә. 1940 йылғы ҡышҡы Олимпия уйындары ла бында үткәрелә алған, әммә һуғыш башланыу сәбәпле үткәрелмәй. Урындағы трамплинда ғәҙәттәгесә "Дүрт трамплин туры"ның яңы йыл этабы үтә.
Нацистар режимы йылдарында Гармиш-Партенкирхенда 1942 йылда Эльбурс өҫтөндә Германия флагын ҡаҙаған элиталы «Эдельвейс» тау-уҡсылар дивизияһы урынлаша. Шулай уҡ бында госпиталь урынлаша, унда СССР-ҙа киң билдәле булған «1939—1945 йылдарҙағы танк алыштары» китабының авторы генерал Фридрих фон Меллентин дауалана[1].
Шулай уҡ ҡала күренекле немец композиторы Рихард Штраустың исеме менән билдәле. Ул күп йылдар дауамында бында йәшәй. 1900 йылдар башында ул Гармишта йорт төҙөй. Күп кенә әҫәрҙәренең партитураһы «Гармиш» тип билдәләнгән. Композитор бында Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ла йәшәй, 85 йәшендә Гармиш-Партенкирхенда вафат була, шунда ерләнә.
1964 йылдан алып һалҡын һуғыш тамамланғанға тиклем Гармиш-Партенкирхенда АҠШ армияһының Рәсәй институты (USARI), НАТО-ның Советтар Союзын өйрәнеү үҙәге (ысынында разведка мәктәбе) урынлаша[2].
1968 йылда Гармиш-Партенкирхенда программа тәьминәте инженерияһы буйынса НАТО-ның ике конференцияһының беренсеһе үтә, унда ул ваҡыттағы Көнбайыштың 50-нән ашыу алдынғы программистары һәм ғалимдары программа тәьминәте эшләү мәсьәләләре буйынса фекер алыша, программа тәьминәте инженерияһына нигеҙ һала.
Халҡы
2015 йылдың 31 декабренә ҡарата баһа буйынса халыҡ йәрминкә ойошмаһында 26 821 кеше тәшкил итә.
| Дата | 1840 | 1871 | 1900 | 1925 | 1939 | 1950 | 1961 | 1970 | 1987 | 2011 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Халҡы | 2870 | 3038 | 4792 | 10326 | 18308 | 25435 | 25261 | 26885 | 25742 | 25581 |
| йыл | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Халҡы | 25751 | 27403 | 27828 | 26837 | 26364 | 25953 | 26068 | 25668 | 25901 | 26102 | 26319 | 26821 |
2021 йылдың 31 декабренә ҡарата мәғлүмәттәр буйынса, халыҡ һаны 27249 кеше тәшкил итә.
Сәйәсәте
Гармиш-Партенкирхен менән ике бургомистр идара итә, уларҙың вәкәләттәре функциональ принцип буйынса бүленә. Бер бургомистр өлкән тип һанала.
Иҡтисады
Гармиш-Партенкирхен иҡтисады туризмға нигеҙләнгән. Ҡалала һәм уның тирә-яғында туристарҙы хеҙмәтләндереү өсөн тәғәйенләнгән бик күп ҡунаҡханалар һәм ресторандар бар. Ҡышҡы осорҙа тирә-яҡта тау саңғыһы трассалары эшләй. Йәйгеһен хайкинг — тауҙа йөрөү ойошторола, уның өсөн тирә-яҡ тауҙарҙа йәйәүлеләр юлдары һәм фуникулерҙар селтәре булдырыла. Йәйәүлеләр һәм велосипедсылар өсөн юлдар селтәре Гармиш-Партенкирхенды, тирә-яҡ тауҙарҙы, шулай уҡ яҡындағы Грайнау, Хаммерсбах, Миттенвальд ауылдарын, Айбзе һәм Ризерзе күлдәрен берләштерә.
Ҡалала Европала балалар һәм үҫмерҙәр өсөн иң ҙур ревматология клиникаһы — балалар һәм үҫмерҙәр ревматологияһы үҙәге урынлашҡан.
Мәҙәниәте
Гармиш-Партенкирхенда музыкаль театр эшләй, Рихард Штраус фестивале үтә. Ҡала паркында Грейнау оркестры концерттар бирә, уның ҡатнашыусылары традицион бавар костюмдарында сығыш яһай. Шулай уҡ BMW концерны йыл һайын BMW-motorrad көндәре үткәрә, унда меңдәрсә BMW мотоциклы хужаһы килә.
Иҫтәлекле урындары
Төп иҫтәлекле урын — йәрминкә берләшмәһе тирәләй урынлашҡан тауҙар. Айырым рәүештә Цугшпитце тауындығы Цугшпитцбанды (тимер юл тармағы), Партнахкламмды (тауҙарҙан ағып төшкән шишмә менән йыуған матур тарлауыҡ), шулай уҡ Гармиш-Партенкирхендың архитектураһын телгә алырға кәрәк, ул бөтәһе лә тиерлек урта быуат стилендәге, башлыса Библия сюжеттарына төшөрөлгән һүрәттәр менән биҙәлгән өйҙәрҙән тора.
Тарихи өлөшө тулыһынса тиерлек ЮНЕСКО реестрына индерелгән.
Гармиш-Партенкирхенда Америка хәрби базаһы һәм халыҡ-ара мөнәсәбәттәр мәсьәләләренә махсуслашҡан уҡыу йорто — Джордж Маршалл исемендәге хәүефһеҙлек мәсьәләләрен өйрәнеү буйынса Европа үҙәге урынлашҡан.
Иҫкәрмәләр
- ↑ фон Меллентин, Фридрих Вильгельм. Танковые сражения 1939-1945 гг. : Боевое применение танков во второй мировой войне = Panzer battles 1939-1945: A study of the employment of armour in the second world war / под ред. Героя Советского Союза генерал-лейтенанта танковых войск А. П. Панфилова.. — М.: Издательство военной литературы, 1957. — 303 p.
- ↑ Руcский институт армии США: mikle97 — LiveJournal. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 февраль 2022. Архивировано 16 февраль 2022 года.
- ↑ Баварское статистическое управление: население (таблица 12111-101r) Bayerisches Landesamt für Statistik – Tabelle 12111-101r: Volkszählung und Bevölkerungsfortschreibung: Gemeinden, Bevölkerung (Volkszählungen und aktuell), Stichtag, (нем.)
Баварское статистическое управление: население (таблица 12411-001) Bayerisches Landesamt für Statistik – Tabelle 12411-001: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Bevölkerung: Gemeinden, Stichtage (letzten 6) (нем.) - ↑ Баварское статистическое управление: население (таблица 12411-002) Bayerisches Landesamt für Statistik – Tabelle 12411-002: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Bevölkerung: Gemeinden, Stichtage (letzten 6) (нем.)
Һылтанмалар
- Гармиш-Партенкирхен — Официальная страница
- Гармиш-Партенкирхен. Бавария, Германия.
- Ärzte im Werdenfelser Land. Архивировано из оригинала 16 декабрь 2005 года.
- Bürgernetz. Архивировано из оригинала 2 март 2000 года.
- Internetauftritt der Gemeinde Garmisch-Partenkirchen
- Kulturbeutel
- Landratsamt Garmisch-Partenkirchen
- Lebenslust, Soziale Dienste
- Rheumakinderklinik, DZKJR
- Zugspitzbahn. Архивировано из оригинала 7 май 2007 года.
Был мәҡәләне яҡшыртыу өсөн түбәндәгеләр кәрәк:
|
Тема буйынса өҫтәмә
Ҡышҡы Олимпия уйындары баш ҡалалары | |
|---|---|
| |
.svg){kind=link}