Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Кузин Владимир Семёнович

Владимир Семёнович Кузин (15 июль 1930 йыл, Лампожня, Төньяҡ край — 5 октябрь 2007 йыл, Мәскәү)[1] — совет саңғысыһы, 1956 йылғы Олимпия уйындарының эстафетаһы чемпионы һәм ике тапҡыр донъя чемпионы. Совет һәм Рәсәй спорты тарихында 50 км арауыҡта донъя чемпионатында алтын яулаған берҙән-бер саңғысы, шулай уҡ Рәсәй тарихында бер донъя чемпионатында ике шәхси алтын яулаған берҙән-бер саңғысы.

Биографияһы

Владимир Кузин 1930 йылдың 15 июлендә Төньяҡ крайының Мезен районы Лампожня ауылында (хәҙерге Архангельск өлкәһе Мезен районы Мезен ҡасабаһы) Лампожня ауылында тыуған. Ярыштарҙа 13 йәшенән ҡатнаша башлай[2].

1954 йылда Фалун ҡалаһында үткән донъя чемпионатында Кузин 50[3] һәм 30 км[4] ярыштарҙа еңеп, беренсе совет донъя чемпионы була. Швеция короле Густав VI Адольф тантаналы рәүештә уға ҙур кубок тапшыра, унда: «Швеция короле Густав VI-нан саңғы короленә» тип уйып яҙылған[5]. Был осраҡтан һуң саңғы донъяһында бер донъя чемпионаты йәки Олимпия уйындары сиктәрендә 30 һәм 50 км дистанцияларында еңеү яулаған уҙышсыға рәсми булмаған «саңғы короле» исемен биреү традицияһы нығына. Кузиндан тыш, төрлө йылдарҙа «саңғы королдәре»: Матти Райвио (Финляндия), Николай Зимятов (СССР) һәм Александр Большунов (Рәсәй) (улар ғына Олимпия уйындарында был ике дистанцияны еңергә өлгөшә), Гунде Сван (Швеция), шулай уҡ Мика Мюллюла (Финляндия), Петтер Нортуг (Норвегия) «батшалар», әммә ике йылға бер үткәрелгән донъя чемпионаты сиктәрендә.

1956 йылда Италияның Кортина-д’Ампеццо ҡалаһында үткән Олимпиадала Владимир Кузин 30 км-ға йүгереүҙә бишенсе урын ала[6] һәм эстафетала (4×10 км) алтын миҙал яулай[7].

Шулай итеп, Кузин Олимпиадала ла, донъя чемпионатында ла еңеү яулаған беренсе совет саңғысыһы була. Был ҡаҙанышы өсөн 1957 йылда Ленин ордены менән бүләкләнә.

2 тапҡыр СССР чемпионы: 18 км (1953), 15 км (1958).

Карьераһын тамамлағас, Владимир Кузин тренер булып эшләй. Биология фәндәре кандидатлығына диссертация яҡлай (1972). 1975 йылдан КПСС ағзаһы. 1970 йылдар уртаһында Мәскәү финанс институтының хәрби факультетының физик әҙерлек һәм спорт кафедраһын етәкләй, доцент, подполковник[8]. Уҡытыу һәм ғилми-тикшеренеү эшмәкәрлегендә юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкәне өсөн «СССР-ҙа юғары белем биреү өлкәһендәге эштәге яҡшы ҡаҙаныштары өсөн» билдәһе менән бүләкләнә.

2007 йылдың 5 октябрендә оҙайлы һәм оҙайлы ауырыуҙан һуң 78 йәшендә вафат була, Мәскәүҙә Митино зыяратының 16-сы «Д» бүлегендә ерләнә[9][10].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Хәтер

Лампожняла Владимир Кузин йорто музейы урынлашҡан, унда Кузиндар ғаиләһе йәшәгән ваҡытта йортта булған йыһаздар һаҡлана[11][12]. 2010 йылда музей эргәһендә чемпионға бюст ҡуйылған. Ауылдың бер урамына Владимир Кузин исеме бирелгән[13].

Йыл һайын Мезен районында Кузинский уҙыштары үткәрелә[13].

2010 йылда Малые Карелы ауылындағы саңғы стадионына В. С. Кузин исеме бирелә[14].

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ Подорванюк Н. Умер Владимир Кузин Архивная копия от 14 ноябрь 2022 на Wayback Machine // gazeta.ru. 7 октября 2007.
  2. ↑ Владимир Кузин Король лыж в валенках (Георгий Гудим-Левкович) / Проза.ру. proza.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 сентябрь 2022. Архивировано 12 сентябрь 2022 года.
  3. ↑ 1954 Falun World Championship, Cross Country, 50 km, Men. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 сентябрь 2017. Архивировано 30 март 2017 года.
  4. ↑ 1954 Falun World Championship, Cross Country, 30 km, Men. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 сентябрь 2017. Архивировано 29 март 2017 года.
  5. ↑ Король празднует юбилей. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 21 май 2010. Архивировано из оригинала 23 сентябрь 2008 года.
  6. ↑ 1956 Cortina D’Ampezzo Olympic Winter Games, Cross Country, 30 km, Men. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 сентябрь 2017. Архивировано 29 март 2017 года.
  7. ↑ 1956 Cortina D’Ampezzo Olympic Winter Games, Cross Country, 4x10 km Relay, Men. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 30 сентябрь 2017. Архивировано 30 март 2017 года.
  8. ↑ О тех, кто обеспечивал учебу слушателей. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 27 август 2018. Архивировано 25 август 2018 года.
  9. ↑ Спортивный некрополь. Кузин Владимир Семёнович (1930-2007). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 22 октябрь 2011. Архивировано из оригинала 4 август 2010 года.
  10. ↑ Памятник Владимиру Кузину, Москва (билдәһеҙ). Изготовление памятников. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 16 март 2022. Архивировано 16 март 2022 года.
  11. ↑ Костылева Н. Дом олимпийского чемпиона по лыжному спорту в Мезенском районе Архагельской области станет музеем Архивная копия от 11 апрель 2021 на Wayback Machine // Российская газета. 25 августа 2008.
  12. ↑ Наши музеи. Музей Кузина. Официальный сайт Туристского информационного центра в Мезенском районе. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 февраль 2020. Архивировано 18 февраль 2020 года.
  13. ↑ 1 2 В Мезени завершились 24-е лыжные гонки на приз Владимира Кузина. Официальный сайт Федерации лыжных гонок города Москвы. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 февраль 2020. Архивировано из оригинала 31 май 2017 года.
  14. ↑ Лыжный стадион им. В.С. Кузина в деревне Малые Карелы - ГАУ АО «Водник». vodnik29.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 12 сентябрь 2022. Архивировано 12 сентябрь 2022 года.

Әҙәбиәт

  • Кузин Владимир Семёнович // Олимпийская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — С. 172. — 415 с.
  • Симонов Е. «Король лыж» из Лампожни // Кавалеры ордена Ленина. Сборник. — М., 1970.
  • Военный финансово-экономический… Исторический очерк о Военном финансово-экономическом факультете (при Московском финансовом институте). — М.: Военное издательство, 1988. (для внутриведомственной продажи)

Һылтанмалар

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар