Большунов Александр Александрович
Александр Александрович Большунов (рус. ; 1996 йылдың 31 декабре, Подывотье[d], Брянск өлкәһе) — Рәсәй саңғысыһы, өс тапҡыр Олимпия чемпионы (2022), скиатлон буйынса донъя чемпионы (2021), ике тапҡыр Донъя кубогын яулаусы (2019/2020, 2020/2021), саңғы спорты буйынса Тур де Ски (Тур де Ски) уҙышында ике тапҡыр еңеүсе (2019/2020 һәм 2021). Роликлы саңғыла йүгереү буйынса донъя чемпионаттарының ике тапҡыр еңеүсеһе һәм көмөш призёры. Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2018). Спринт һәм дистанцион уҙыштарҙың икеһендә лә уңышлы сығыш яһай.
Олимпия дисциплинаһының алтыһында ла олимпия миҙалдарын яулаған беренсе һәм берҙән-бер ир-ат саңғысы. Ул шулай уҡ бер ҡышҡы Олимпия уйындарында иң күп һанда миҙал (5) яулаусы. Совет һәм Рәсәй спорты тарихында бөтә ир-егеттәр араһында ҡышҡы Олимпия уйындарында миҙалдарҙың дөйөм һаны (9) буйынса рекорд ҡуйыусы. Үҙе ҡатнашҡан бөтә олимпия ярыштарында миҙалһыҙ ҡалмай.
Александр Большунов — донъя чемпионатының дөйөм зачетында еңеү яулаған беренсе һәм берҙән-бер Рәсәй саңғысыһы. Совет спортсылары был абруйлы трофейҙы һуңғы тапҡыр 1991 йылда, (Владимир Смирнов еңә) яулай[2]. Бынан тыш, ул саңғы ярыштары буйынса донъя Кубогы этаптарында шәхси еңеүҙәр (28) һәм призлы урындар (59) һаны буйынса Рәсәй йыйылма командаһында алда бара.
Александр Большунов — Рәсәй Федерацияһының Милли гвардия ғәскәрҙәре хеҙмәткәре, 2022 йылға тиклем Милли гвардия ғәскәрҙәренең Урал округы идаралығы ҡарамағындағы спорт командаһының юғары квалификациялы спорт буйынса инструкторы[3], хәрби званиеһы — «капитан»[4].
Биографияһы
1996 йылдың 31 декабрендә Брянск өлкәһе Севский районы Подывотье ауылында тыуған. Атаһы Александр Иванович ауыл хужалығында, ә әсәһе Светлана Леонидовна урман хужалығында эшләй. Александр кесе йәштән төрлө спорт төрҙәре менән шөғөлләнә, ҡыш көнө өлкән апаһы Анастасия менән даими саңғыла йөрөй. Атаһы, саңғы спорты менән мауыға, улының спорт ынтылыштарын хуплай, уға кәрәкле ҡорамалдар һатып ала, өйө янында күнекмәләр һуҡмағы төҙөй һәм уларҙы ҡарай. Ул уның тәүге тренеры була. Әсәһе тәүҙә улының спортсы карьераһына ҡаршы була, һуңынан уның һайлауын ҡабул итә, сөнки күнекмәләр уның уҡыуына ҡамасауламай. Большунов мәктәп һәм район ярыштарында уңышлы сығыш яһай, «Рәсәйҙең саңғы трассаһы»нда ҡатнаша[5].
Юниор йылдары (2013—2017): йәштәр араһында ике тапҡыр донъя чемпионы
Александр үҙенең спорт карьераһын тыуған ауылында атаһы Александр Иванович Большунов етәкселегендә башлай[6]. 2011 йылда Александр Иванович улын Брянск ҡалаһының саңғы уҙыштары буйынса олимпия резервындағы спорт мәктәбенә Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Н. И. Нехитров етәкселегендә әҙерлеккә ебәрә, әммә үҙе лә уны әҙерләүҙә ҡатнашыуын дауам итә[7].
Бөтә Рәсәй ярыштарында тәүге уңыштары бер йылдан һуң килә: 2013 йылдың 6 февралендә Александр Тверь өлкәһендә классик стилдә 10 км ярышта беренсе урынды яулай һәм Рәсәй юниорҙар йыйылма командаһы составына эләгергә дәғүәселәрҙең береһе була[8]. 2013 йылдың 6 февралендә Александр Тверь өлкәһендә классик стилдә 10 километрға уҙышта беренсе урын ала һәм Рәсәйҙең юниорҙар йыйылма командаһы составына инеүгә дәғүә итеүселәрҙең береһе була[9].
2014 йылдың 17 мартында Рәсәй беренселегендә Большунов 20 километрға скиатлонда еңә, уның һөҙөмтәләре буйынса Александрға Рәсәй спорт мастеры (рус.)баш.[10] исеме бирелә[11]. Ил беренселегенән һуң ул юниорҙар йыйылма командаһына саҡырылар. Киләһе йылда Александр Алматыла (Ҡаҙағстан) юниорҙар араһында донъя чемпионатында ҡатнаша, әммә миҙал яулай алмай[12].
Бер йылдан Александр юниорҙар араһында донъя чемпионатында ҡатнаша. Был юлы иң яҡшы һөҙөмтә менән эстафетала икенсе урын ала[13].
2017 йылда ул йыйылма составында йәштәр араһында үҙенең беренсе донъя чемпионатына (23 йәшкә тиклемге саңғысылар араһында беренселек) юллана. Ярыш Солджер Холлоуҙа (Юта штаты, АҠШ) уҙа.
2017 йылдың 31 ғинуарында Александр спринтта көмөш миҙал яулай[14], ә һуңынан 15 км-ға айырым старт менән ирекле стилдә ярышта еңә[15]. Беренселектең һуңғы ярышында Рәсәй саңғысылары Большунов, Алексей Червоткин һәм Денис Спицов финиш һыҙығын бер үк ваҡытта, ҡулға-ҡул тотоношоп, финишҡ һыҙығын киҫә[16]. Ойоштороусылар спортсыларҙы фото-финиш һөҙөмтәләре буйынса бүләкләргә ҡарар итә. Һөҙөмтәлә Большунов 1-се урынды, Червоткин 2 — се, Һәм Спицов 3-сө урынды ала[17]. Был турнир һөҙөмтәһендә Александрға Рәсәй халыҡ-ара класлы спорт мастеры исеме бирелә[18].
Шәхси тормошо
Большунов саңғысы Анна Жеребятева менән осраша, ул да Бородавко менән шөғөлләнә, йыйылма команда составында була. Анна үҫмерҙәр һәм үҫмерҙәр араһында донъя чемпионатында еңеп сыға, Донъя кубогы призеры була, халыҡ-ара спорт мастеры. 2021 йылдың апрелендә Барвихала Елена Вьялбе, Денис Шпицов һәм башҡа саңғы спорты вәкилдәре ҡатнашлығында өйләнешәләр[19]. 2022 йылдың авгусында уларҙы ҡыҙҙары Ева тыуа[20]. Ҡатыны һәм ҡыҙы йыш ҡына Александрҙы күнекмәләр лагерҙарына оҙатып бара[21].
Ҙур ярыштарҙағы һөҙөмтәләре
Олимпия уйындары
9 миҙал (3 алтын, 4 көмөш, 2 бронза)
| Олимпия уйындары | Спринт | Команда спринты |
15 км | Скиатлон 15+15 км |
Масс-старт 50 км |
Эстафета |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | 2 | — | — | 2 | 2 | |
| — | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 |
Донъя чемпионаттары
8 миҙал (1 алтын, 6 көмөш, 1 бронза)
| Донъя чемпионаты | Спринт | Команда спринты |
15 км | Скиатлон 15+15 км |
Масс-старт 50 км |
Эстафета |
|---|---|---|---|---|---|---|
| — | — | 15 | — | — | ||
| 2 | 2 | |||||
| 1 | 2 |
Донъя Кубогы һөҙөмтәләре
| Миҙгел | Йәше | Дөйөм иҫәп | Спринты | Дистанцияһы | Мәрәйҙәре дөйөм зачетта |
|---|---|---|---|---|---|
| 2016/17 | 20 | 100 | 49 | — | 29 |
| 2017/18 | 21 | 5 | 6 | 9 | 1152 |
| 2018/19 | 22 | 5 | 1617 | ||
| 2019/20 | 23 | 6 | 2221 | ||
| 2020/21 | 24 | 1765 | |||
| 2021/22 | 25 | 12 | 815 |
Рәсәй Кубогы һөҙөмтәләре
| Миҙгел | Йәше | Дөйөм иҫәп | Спринт | Дистанция | Мәрәйҙәре дөйөм зачетта |
|---|---|---|---|---|---|
| 2022/23 | 26 | 1 | 1 | 1 | 808 |
Донъя Кубогы ярыштарында еңеүҙәр
Александр иҫәбендә шәхси ярыштарҙа 28 һәм команда ярыштарында бер еңеү:
| # | Сезон | Дата | Урын | Уҙыш |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2017/18 | 4 март 2018 | 15 км Интервал менән старт, классик стиль | |
| 2 | 17 март 2018 | 15 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 3 | 18 март 2018 | Донъя Кубогы финалы, дөйөм иҫәп | ||
| 4 | 2018/19 | 24 ноябрь 2018 | 1,4 км Спринт, классик стиль | |
| 5 | 25 ноябрь 2018 | 15 км Интервал менән старт, классик стиль | ||
| 6 | 17 февраль 2019 | 15 км Интервал менән старт, классик стиль | ||
| 7 | 9 март 2019 | 50 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 8 | 17 март 2019 | 15 км Интервал менән старт, ирекле стиль | ||
| 9 | 2019/20 | 7 декабрь 2019 | Скиатлон 15+15 км | |
| 10 | 1 ғинуар 2020 | 15 км эҙәрлекләү уҙышы, классик стиль | ||
| 11 | 5 ғинуар 2020 | Тур де Ски, дөйөм зачёт | ||
| 12 | 18 ғинуар 2020 | 15 км Интервал менән старт, ирекле стиль | ||
| 13 | 19 ғинуар 2020 | 15 км эҙәрлекләү уҙышы, классик стиль | ||
| 14 | 25 ғинуар 2020 | Скиатлон 15+15 км | ||
| 15 | 9 февраля 2020 | 15 км Масс-старт, ирекле стиль | ||
| 16 | 20 февраля 2020 | 34 км Масс-старт, ирекле стиль | ||
| 17 | 8 март 2020 | 50 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 18 | 2020/21 | 13 декабрь 2020 | 15 км Интервал менән старт, ирекле стиль | |
| 19 | 2 ғинуар 2021 | 15 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 20 | 3 ғинуар 2021 | 15 км эҙәрлекләү уҙышы, ирекле стиль | ||
| 21 | 5 ғинуар 2021 | 15 км Интервал менән старт, свободныйирекле | ||
| 22 | 6 ғинуар 2021 | 15 км эҙәрлекләү уҙышы, классик стиль | ||
| 23 | 8 ғинуар 2021 | 15 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 24 | 10 ғинуар 2021 | Тур де Ски, дөйөм зачёт | ||
| 25 | 29 ғинуар 2021 | 15 км Интервал менән старт, ирекле стиль | ||
| 26 | 30 ғинуар 2021 | 15 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 27 | 13 март 2021 | 15 км Масс-старт, классик стиль | ||
| 28 | 2021/22 | 28 ноябрь 2021 | 15 км эҙәрлекләү уҙышы, ирекле стиль |
| # | Дата | Урыны | Миҙгел | Тибы |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 20 декабрь 2020 | 2020/21 | Команда спринты, ирекле стиль |
Донъя Кубогында сығыш яһау һөҙөмтәләре
| Донъя Кубогында сығыш яһау һөҙөмтәләре | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Инд — шәхси уҙыш | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Рәсәй чемпионаттары
24 миҙал (17 алтын, 2 көмөш, 5 бронза)
Шулай уҡ ҡарағыҙ
- Рәсәйҙән, ОСР һәм ОКР командаларынан ҡышҡы Олимпия уйындары чемпиондары исемлеге (Список чемпионов зимних Олимпийских игр от России, команд ОСР и ОКР)
Иҫкәрмәләр
- ↑ Мужской лыжный масс-старт на Олимпиаде в Пекине сокращён до 30 км. Изменено время старта. championat.com (19 февраль 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 февраль 2022. Архивировано 19 февраль 2022 года.
- ↑ Андрей Шитихин. «Пусть все вокруг обижаются. Главное — результат!» Честные итоги лыжного сезона от Вяльбе. www.championat.com. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 март 2020. Архивировано 19 март 2020 года.
- ↑ Директор Росгвардии генерал армии Виктор Золотов направил поздравление инструктору спортивной команды при управлении Уральского округа войск национальной гвардии / 27 февраля 2021, 17:34. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 6 март 2021. Архивировано 6 февраль 2022 года.
- ↑ Глава Росгвардии присвоил Большунову и Спицову новые воинские звания за медали ОИ-2022. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 10 февраль 2022. Архивировано 10 февраль 2022 года.
- ↑ Евгений Марков, Андрей Шитихин. «Едва до драк не доходило». Необычное интервью с Большуновым: обо всём, кроме лыж. championat.com. Чемпионат (15 июль 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 ғинуар 2025.
- ↑ Биография российского лыжника Александра Большунова. ТАСС (24 февраль 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 3 июль 2020 года.
- ↑ Тренер: на лыжи бронзового призера Олимпийских игр Большунова поставил его отец. ТАСС (13 февраль 2018). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ Результаты - д. Гришкино (Тверская область) - ЭСПУ - 10 км КЛ. flgr-results.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ Результаты - д. Гришкино (Тверская область) - ЭСПУ - 10 км КЛ. flgr-results.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ Приказ "О присвоении спортивного звания "Мастер спорта России". Министерство спорта Российской Федерации (4 сентябрь 2015). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 29 ғинуар 2016 года.
- ↑ Первенство России по лыжным гонкам среди юниоров и юниорок 1994/1995 г.р. - Официальный итоговый протокол - Скиатлон, юниоры, 10 км КЛ + 10 км СВ. flgr-results.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ 2015 FIS Junior World Ski Championships - Men's SP C Final Official results. FIS. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ 2016 FIS Junior World Ski Championships - Men's Rel 4x5 km F Official results. FIS. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 6 февраль 2022 года.
- ↑ 2017 FIS U23 World Ski Championships - Men's SP C Final Official results. FIS. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 4 сентябрь 2025. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ 2017 FIS U23 World Ski Championships - Men's 15 km F Official results. FIS. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 октябрь 2018. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ А. Романов. «Такого никогда не видел»: российские лыжники устроили шоу на финише чемпионата мира в США. russian.rt.com (5 февраль 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 октябрь 2018. Архивировано 28 ғинуар 2018 года.
- ↑ 2017 FIS U23 World Ski Championships - Men's Skiathlon 15km/15km C/F Official results. FIS. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 октябрь 2018. Архивировано 4 октябрь 2018 года.
- ↑ Приказ "О присвоении спортивного звания "Мастер спорта России международного класса". Министерство спорта Российской Федерации (3 октябрь 2017). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 3 октябрь 2018. Архивировано 3 сентябрь 2021 года.
- ↑ Дмитрий Кузнецов, Валентин Серегин. Свадьба самой красивой пары лыжников: Большунов и Жеребятьева зажгли в Барвихе. sport-express.ru. Спорт-Экспресс (25 апрель 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 ғинуар 2025.
- ↑ Александр Большунов стал отцом. ria.ru. РИА Новости (27 август 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 ғинуар 2025.
- ↑ Павел Новиков. Александр Большунов показал, как учит маленькую дочь кататься на лыжах. championat.com. Чемпионат (18 ноябрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 14 ғинуар 2025.