17 февраль
17 февраль (рус. 17 февраля) — рәсми календарь буйынса йылдың 48-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 317 көн ҡала (кәбисә йылында 318). Мосолман календары буйынса 1447 йылдың Шәғбан айының 29-сы көнө. Өфөлә ☀️Ҡояш 8 сәғәт 23 минутта ҡалҡа, 18 сәғәт 14 минутта бата. Көн оҙонлоғо 🕒 9 сәғәт 50 минут. 🌑 Яңы Ай (йәше 0.02 көн).
| ← февраль → | ||||||
| Дш | Шш | Шр | Кс | Йм | Шм | Йк |
| 1 | ||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | |
| 2026 йыл | ||||||
Байрамдар һәм иҫтәлекле даталар
Халыҡ-ара
Милли
АҠШ:
Косово Республикаһы:
- Бойондороҡһоҙлоҡ көнө
Ливия:
- Революция көнө.
Һөнәри
Рәсәй Федерацияһы:
- Ҡораллы Көстәрҙең Яғыулыҡ хеҙмәте көнө.
- Студент отрядтары көнө.
- Кадеттар көнө.
- 1740 йыл: Санкт-Петербург өсөн иң түбән температура теркәлә: минус 40°C.
- 1852 йыл: Санкт-Петербургта тамашасылар өсөн тәүге тапҡыр Эрмитаж музейы асыла.
тулы исемлек
- 1918 йыл: Башҡортостан Ваҡытлы Революцион Советы ойошторола.
- 1935 йыл: СССР Халыҡ Комиссарҙары Советы һәм КПСС Үҙәк Комитеты «Мәскәүҙә Бөтә Союз ауыл хужалығы күргәҙмәһен ойоштороу» тураһында берлектәге ҡарар ҡабул итә.
- 1936 йыл: Туплы хоккей буйынса СССР-ҙың беренсе чемпионаты башлана.
- 1947 йыл: «Америка тауышы» радиостанцияһы Советтар Союзына радиотапшырыуҙар башлай.
- 1972 йыл: СССР Фәндәр академияһының Ғилми-тикшеренеү иҫәпләү үҙәге асыла.
- 1975 йыл: Мәскәүҙә ядро ҡоралын таратмау тураһында берләштерелгән совет-инглиз декларацияһына ҡул ҡуйыла.
- 1983 йыл: Ада программалау теленең «тыуған көнө».
- 1992 йыл: Баймаҡҡа «республика әһәмитендәге ҡала» статусы бирелә.
- 1992 йыл: Краснокама районындағы Ағиҙел эшселәр ҡасабаһы «республика әһәмитендәге ҡала» статусын ала.
- 1993 йыл: «Газпром» акционерҙар йәмғиәте ойошторола.
- 1994 йыл: Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәре эске эштәр министрлыҡтары етәкселәре «Ойошҡан енәйәтселеккә ҡаршы көрәштә хеҙмәттәшлек тураһында килешеү»гә ҡул ҡуя.
- 1999 йыл: Федерация Советы «Рәсәй менән Украина араһында дуҫлыҡ, хеҙмәттәшлек һәм партнерлыҡ тураһындағы килешеү»ҙе (1997) раҫлай.
- 2008 йыл: Косово Республикаһы парламенты Сербиянан бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә.
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар
- Кривошеин Василий Иванович (1925—21.08.2007), спортсы-еңел атлет, тренер, педагог, йәмәғәтсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1961—2005 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1968—1985 йылдарҙа — физик тәрбиә кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1961—1986 йылдарҙа БАССР йыйылма командаһының өлкән тренеры, 1962—1967 йылдарҙа — РСФСР йыйылма командаһы тренеры. 1961—1986 йылдарҙа Башҡортостандың Еңел атлетика федерацияһы рәйесе. РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры (1967), еңел атлетика буйынса СССР-ҙың-ҙың спорт мастеры (1952), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983). II дәрәжә Ватан һуғышы ордены кавалеры (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Иглин районы Охлебин ауылынан.
- Самсонов Александр Максимович (1935—?), төҙөүсе, йәмәғәтсе. 1959 йылдан Нефтекама ҡалаһындағы «Башнефтепромстрой» тресы эшсеһе, 1960 йылдан БНПС-тың 1-се төҙөлөш идаралығы комплекслы бригада бригадиры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966). 1973 йылдан Төмән өлкәһендә эшләй. Башҡорт АССР-ының 7-се саҡырылыш (1967—1971) Юғары Советы депутаты. Сығышы менән хәҙерге Ырымбур өлкәһе Төйлөгән районының Савельевка ауылынан.
тулы исемлек
- Булатов Дамир Әхмәтгәрәй улы (1940—7.10.2021), юғары категориялы табип, йәмәғәтсе. 1966 йылдан Йылайыр районының участка дауаханаһы табибы, 1971 йылдан — Ҡырмыҫҡалы район үҙәк дауаханаһының баш табибы, 1975—2015 йылдарҙа (өҙөклөк менән) Өфө ҡалаһының 8-се клиник дауаханаһы табибы, шул иҫәптән 1975—1983 йылдарҙа баш табип урынбаҫары, 1985 йылдан — баш табибы, 2003—2012 йылдарҙа — баш табип урынбаҫары. Өфөнөң өс саҡырылыш ҡала советы депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1993), СССР-ҙың һәм Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау отличнигы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Благовар районы Үрге Ҡарғалы ауылынан.
- Тимуршина Гүзәлиә Мөхәмәтриз ҡыҙы (1960), журналист, йәмәғәтсе. 1983 йылдан Ҡариҙел район гәзите хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1997 йылдан «Ҡариҙел» район гәзите мөхәррире, артабан — баш мөхәррир урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре. Райондың Ғаян Лоҡманов исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (2007). Сығышы менән Яңы Бәрҙәш ауылынан.
- Шафиҡова Руфина Леонидовна (1960), табип, йәмәғәтсе. Республиканың 1-се тире-венералогия диспансерының трансфузиологы. 2019—2024 йылдарҙа диспансерҙың тәүге профсоюз ойошмаһы рәйесе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (2021) һәм һаулыҡ һаҡлау отличнигы.
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар
- Абдуллин Ринат Барый улы (1946—8.01.2008), энергетика тармағы һәм муниципаль орган хеҙмәткәре. 1976—1985 йылдарҙа «Башкирэнерго» берекмәһенең Учалы район электр селтәрҙәре начальнигы; 1985—1997 йылдарҙа Белорет электр селтәрҙәренең директор урынбаҫары, директоры; 1997—2000 һәм 2002—2008 йылдарҙа Өфө ҡала электр селтәрҙәре директоры; 2000—2002 йылдарҙа Учалы ҡалаһы һәм Учалы районы хакимиәте башлығы. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының почётлы энергетигы, Салауат Юлаев ордены кавалеры. Учалы районының почётлы гражданы (2006). Сығышы менән ошо райондың Ҡорама ауылынан.
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар
- Гаврилов Дмитрий Васильевич (1927—19.12.2020), тарихсы-ғалим. 1981 йылдан СССР Фәндәр академияһы Урал фәнни үҙәге Иҡтисад институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1985 йылдан — сектор мөдире; 1988 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһының Урал бүлексәһе Тарих һәм археология институтының сектор мөдире, 1999 йылдан — баш ғилми хеҙмәткәр. Тарих фәндәре докторы (1987), профессор (1994). Рәсәйҙең атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001). В. Н. Татищев һәм Г. В. де Генин исемендәге (1999), П. И. Рычков исемендәге (2003) премиялар лауреаты.
- Селезнев Альберт Иванович (1932), сәнәғәт тармағы хеҙмәткәре. 1972—1986 йылдарҙа Өфө «Химпром» производство берекмәһенең генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған химигы (1996). Октябрь Революцияһы (1976) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971) ордендары кавалеры. Өфө ҡалаһы Орджоникидзе районының почётлы гражданы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.
тулы исемлек
- Климанов Владимир Владимирович (1942), балалар хирургы-ғалим. 1967 йылдан Республика клиник дауаханаһы табибы, 1970 йылдан — бүлек мөдире; 1974 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1990), профессор (1993). Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002). Сығышы менән Бәләбәй ҡалаһынан.
- Каширин Виктор Никитович (1947), музыкант-баянист, педагог. 1974 йылдан хәҙерге Салауат музыка колледжы уҡытыусыһы. «Сударушка» халыҡ музыка ҡоралдары ансамблен ойоштороусы һәм 2003—2015 йылдарҙа уның художество етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007). Сығышы менән хәҙерге Воронеж өлкәһенең Чапаевск ҡасабаһынан.
- Бәкеров Әхәт Барый улы (1952), табип-гематолог-ғалим, йәмәғәтсе. 1989 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1992 йылдан — дауалау эштәре буйынса проректор; 1997 йылдан Өфө хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы ғилми-тикшеренеү институты директоры. Башҡортостан Республикаһының дүртенсе (2008—2013) һәм бишенсе (2013—2018) саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. 1998 йылдан Башҡортостан терапевтар ассоциацияһы рәйесе. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы академигы (2012), медицина фәндәре докторы (1996), профессор (1996). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы (2002), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2005) һәм атҡаҙанған табибы (1995).
- Солтангәрәев Миҙхәт Сәйфулла улы (1952), цирк хеҙмәткәре, атта һыбай йөрөүсе артист. 1973 йылдан «Башҡортостан егеттәре» атлы цирк труппаһы ағзаһы, 1981 йылдан труппаның художество етәксеһе, 2005 йылдан Өфө циркының хеҙмәтте һаҡлау буйынса инженеры, 2010 йылдан — директор урынбаҫары. Рәсәйҙең атҡаҙанған (2002) һәм Башҡорт АССР-ының халыҡ (1984) артисы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Юлыҡ ауылынан.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар
- Тахаев Хәлил Ярулла улы (1908—28.05.1986), иҡтисадсы-географ-ғалим- дәүләт һәм партия органдары, мәғариф хеҙмәткәре. Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. 1951—1973 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының бүлек мөдире, 1955 йылдан өлкән ғилми хеҙмәткәр, 1967 йылдан — сектор мөдире, бер үк ваҡытта 1951—1955 йылдарҙа К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының иҡтисади география кафедраһы мөдире. География фәндәре кандидаты (1947). РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт (1978), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1968).
- Әхмәтов Рәсүл Исхаҡ улы (1938), механизатор. Әбйәлил районы «Путь Ленина» колхозының элекке тракторсы-машинисы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986), Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт рамотаһы менән бүләкләнеүсе (1976). Коммунистик хеҙмәт ударнигы (1986). Сығышы менән ошо райондың Тупаҡ ауылынан.
тулы исемлек
- Юлдашбаев Рафаил Камил улы (1948), архитектор. 1976 йылдан хәҙерге Ҡазан «ГипроНИИИавиапром» йәмғиәте архитекторы, 1991 йылдан проекттарҙың баш архитекторы. 1982 йылдан СССР Архитекторҙар союзы ағзаһы. Татар АССР-ының атҡаҙанған архтитекторы (1991). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Хәйбулла районының Бүребай ауылынан.
- Санъяров Фәнзил Бүләк улы (1953), тел белгесе-ғалим, яҙыусы, журналист, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты (1999), доцент. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Рәсәй һәм Башҡортостандың мәғариф отличнигы. Ҡырмыҫҡалы районының М. Өмөтбаев исемендәге премияһы лауреаты.
- Ғүмәров Рәфил Нәзип улы (1963), инженер. 1980 йылдан (өҙөклөк менән) Дүртөйлө районы «Рәсәй» колхозы механизаторы, инженер-төҙөүсеһе, 1995 йылдан — баш инженер-механигы, 1999 йылдан тоҡомсолоҡ заводы итеп үҙгәртелгән ошо уҡ хужалыҡ рәйесе, 2009 йылдан — «Рәсәй» тоҡомсолоҡ заводының генераль директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы (2007), Рәсәй агросәнәғәт комплексының почётлы хеҙмәткәре (2011). Сығышы менән ошо райондың Иҫке Байыш ауылынан.
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар
- Басиров Рафаэль Абдрахман улы (1939—12.2015), ауыл хужалығы хеҙмәткәре. 1958—1999 йылдарҙа Әбйәлил районы «Йәнгел» совхозы механизаторы. Октябрь Революцияһы (1987) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966) ордендары кавалеры. Сығышы менән ошо райондың Рысҡужа ауылынан.
- Хәкимов Милләт Ташбулат улы (1949—1993), ауыл хужалығы, мәғариф, комсомол һәм партия органдары хеҙмәткәре, йәмәғәтсе. 1977 йылдан КПСС-тың Әбйәлил һәм Баймаҡ район комитеттарының беренсе секретары, 1988 йылдан КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының бүлек мөдире, 1988—1991 йылдарҙа КПСС-тың Әбйәлил район комитетының беренсе секретары. Башҡорт АССР-ының 10—12-се саҡырылыш (1980—1993) Юғары Советы депутаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.
тулы исемлек
- Ҡаһарманова Мәстүрә Кираметдин ҡыҙы (1964), төҙөүсе. 1983 йылдан Силәбе өлкәһе Магнитогорск ҡалаһындағы төҙөлөш тресы эшсеһе. Рәсәйҙең атҡаҙанған төҙөүсеһе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районы Рысҡужа ауылынан[1].
Дөйөм исемлек
- 1600 йыл: Джордано Бруно, Италия шағиры, инквизиция утында яндырылыусы.
- 1906 йыл: Агния Барто, СССР-ҙың балалар яҙыусыһы.
Иҫкәрмәләр
- ↑ Сайт деревни Рыскужино. Кагарманова Мастура Кираметдиновна (рус.) (Тикшерелеү көнө: 16 февраль 2024)
