Ҡыуаҙы (ауыл)

Ауыл Ҡыуаҙы йылғаһы буйында, Яр Саллы ҡалаһынан көньяҡҡа табан 15 км алыҫлыҡта урынлашҡан^[3].

Ауылға ҫарайлы-мең ырыуы башҡорттары нигеҙ һала. Ауылда шулай уҡ байлар ырыуы вәкилдәре төпләнә. Ауыл Ҫарайлы-Мең улусына ҡарай, һуңыраҡ был улус Ырымбур губернаһы (1865 йылдан Өфө губернаһы) Минзәлә өйәҙенә инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Бәтке административ-территориаль улусы составына керә^[4].

XX быуат башында ауылда мәсет, мәҙрәсә, мәктәп, тимерлек, хужалыҡ магазины, бакалея кибете, 2 ел тирмәне теркәлгән^[4][3].

1920 йылдан Татар АССР-ының Минзәлә кантоны, 1922 йылдан — Саллы кантоны составында була. 1930 йылдан Саллы районы (1976 йылдан Туҡай районы) составына керә^[3].

1859 йылда ауылда 21 ир затлы башҡорт һәм 200 дәүләт крәҫтиәне (татарҙарҙан); 1870 йылда — 41 башҡорт һәм 472 дәүләт крәҫтиәне иҫәпләнгән^[4].