Урмантау (Салауат районы)
Урмантау (рус. Урмантау) — Башҡортостандың Салауат районындағы ауыл Советы үҙәге. 2008 йылға тиклем Урмантау ауыл Советына ҡараған. Әлеге ваҡытта Урмантау Таймый ауыл Советы биләмәһенә инә. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 357 кеше[2]. Почта индексы — 452494, ОКАТО коды — 80247855004.
Географик урыны
Тарихы
Урмантау ауылы XX быуаттың 40-сы йылдары аҙағында, дәүләт ихтыяжына урман әҙерләү менән бәйле, ҡасаба булараҡ ойошторола[3].
Биләмә берәмектәренә инеүе
| 1945 | Урмантау ауыл Советы | Малаяҙ районы | Башҡорт АССР-ы |  СССР
| |||||
| 1990 | Урмантау ауыл Советы | Салауат районы | Башҡортостан Республикаһы |  Рәсәй Федерацияһы
| |||||
| 2008 | Таймый ауыл Советы | Салауат районы | Башҡортостан Республикаһы | Рәсәй Федерацияһы
|
Ауылдың XX быуаттың икенсе яртыһындағы үҫеше
2005 йылдан хәҙерге статусына эйә була[3].
Халыҡ һаны
Урмантауҙа башҡорттар, урыҫтар йәшәй (2002).
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
| Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
| 1959 йыл 15 ғинуар | 1835 | ||||
| 1970 йыл 15 ғинуар | |||||
| 1979 йыл 17 ғинуар | |||||
| 1989 йыл 12 ғинуар | 863 | ||||
| 2002 йыл 9 октябрь | 483 | ||||
| 2010 йыл 14 октябрь | 357 | 169 | 188 | 47,3 | 52,7 |
Халыҡ һаны буйынса сығанаҡтар
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
- 1859 һәм 1865 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.I. Уфимская губерния, 1877. — Уфа:Китап, 2002. — 432 с. ISBN 5-295-03188-8 (ч. I). ISBN 5-295-03133-0.
- Өфө виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1859 һәм 1865 йылдарға ҡарата бар.
- 1866 йыл — Список населенных мест. Ч. II. Оренбургская губерния, 1866. — Уфа: Китап, 2006. — 260 с. ISBN 5-295-03815-7 (ч. II). ISBN 5-295-03133-0.
- Ырымбур виләйәте ауылдарында халыҡ һаны буйынса мәғлүмәт 1866 йылға ҡарата бар.
- 1897 йыл — Перепись населения. т.45 кн.01 Уфимская губерния. Н.А.Тройницкий (ред.)(С.-Петербург, 1901)
- Был китапта Өфө виләйәте ауылдары буйынса мәғлүмәт бар. 500 кешенән күберек булған ауылдар исемлеге.
- 1920 йыл — Населенные пункты Башкортостана. Ч.III. Башреспублика, 1926. — Уфа. Китап, 2002. — 400 с. ISBN 5-295-03091-1 (ч. III). ISBN 5-295-03133-0.
- Был китап 1926 йылға ҡарата төҙөлгән, әммә халыҡ иҫәбе 1920 йылға ҡарата бирелгән.
- 1939 йыл — БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года – Уфа:Государственное издательство, 1941. – 387 с.
- Был китапта 1939 йылғы иҫәп алыу буйынса һәр ауыл буйынса мәғлүмәт бар.
- 1989 һәм 2002 йылдар — Башҡортостан Республикаһы ауылдарында 1989 һәм 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны.
- 2010 йыл — Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республики Башкортостан. — Уфа:Китап, 2008. — 448 с.: ил. ISBN 978-5-295-04439-7
- 1897 йылғы халыҡ иҫәбенән башлап ҡалалар, ҡала төрөндәге ҡасабалар, райондар, район үҙәктәре буйынса халыҡ һаны бар.
Бөгөнгө ауыл
Урмантау ауылында төп мәктәп, фельдшер-акушерский пункты, клуб бар.
Билдәле кешеләре
- Булатова Әлфирә Хәйретдин ҡыҙы (Ҡыҙ фамилияһы — Миңлеғәлиева, 5 март 1953 йыл) — сәнәғәт эшмәкәре, электр техникаһы инженеры. «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» (2000). Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең махсус элемтә бүлеге мөдире (1998 йылдан алып).
Хәтер
Урамдары
- Урман урамы (рус. Лесная (улица)
- Беренсе Май урамы (рус. Первомайская (улица)
- Үҙәк урамы — (рус. Центральная (улица)
- Яр буйы урамы (рус. Набережная (улица)
- Һал ағыҙыу урамы (рус. Сплавная (улица)
- Мәктәп урамы — (рус. Школьная (улица)
- Таулы урамы — (рус. Нагорная (улица)
- Урал урамы — (рус. Уральская (улица)[5]
Тирә-яҡ мөхит
- Ер-һыу атамалары
Йылғалар:
Шишмәләр:
Тауҙар, ҡаялар, мәмерйәләр:
- Сабаҡай ҡаяһы
- Бағанаташ
Тарихи ҡомартҡы:
- Урмантау мәмерйәһе (1-се Атаутамаҡ). Салауат районындағы Урмантау ауылынан көнсығышҡа табан 2 км алыҫлыҡта Йүрүҙән йылғаһы үҙәненең уң битләүендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, аҫҡы пермдең әртә ярусы эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Төньяҡ‑көнбайыш һәм төньяҡ‑көнсығыш йүнәлешле каньон һәм туннель формаһындағы коридорҙарҙан торған лабиринт һымаҡ. Оҙонлоғо 621 м, тәрәнлеге 36 м, уртаса киңлеге 2,0 м, уртаса бейеклеге 3,7 м, амплитудаһы 36 м, майҙаны 1004 м², күләме 3767 м³. Тәрән карст упҡынындағы мәмерйә ауыҙынан (киңлеге 1,0 м, бейеклеге 1,5 м) һикәлтәләр һәм ҡоҙоҡтар менән берләшкән 2 ҡатлы коридорҙар лабиринты башлана. Иҙәне балсыҡ, ваҡ таштар менәнн ҡапланған; үтә туйындырылған ҡабыҡ һымаҡ һарҡымдар, сталактиттар һәм сталагмиттар бар. Мәмерйә ҡоро, ауыҙы тирәһендә йәйгә тиклем боҙ һаҡлана. Мәмерйә эсендә ярғанаттар йәшәй.
Мәмерйә XX быуаттың 60-сы йылдарында осраҡлы рәүештә (ошонда йәшәүсе кеше ҡолап төшә) табыла. Артабанғы тикшеренеүҙәр бында тәүтормош кешеһенең торағы булғанын раҫлай[6].
Ялан-бесәнлектәр:
Шулай уҡ ҡарағыҙ
Әҙәбиәт
Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. (рус.)
- Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана. Кн. 9. Уфа: Китап, 2001, 103-116 сс. Мурзаларская волость – 304 с. — ISBN 5—295—02843—7 (рус.)
Һылтанмалар
- Урмантау (Салауат районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Карта д. Урмантау. Улицы
- Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. (рус.)
- Урмантау и Усть-Атавка
- ПЕЩЕРА УРМАНТАУСКАЯ (УСТЬ-АТАВСКАЯ-1) Бағанаташ
Ҡалын яҙылыш== Иҫкәрмәләр ==
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2014. Архивировано 20 октябрь 2013 года.
- ↑ Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник. (рус.)
- ↑ 1 2 3 Урмантау (Салауат районы) // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7. (рус.)
- ↑ Карта д. Урмантау. Улицы
- ↑ ПЕЩЕРА УРМАНТАУСКАЯ (УСТЬ-АТАВСКАЯ-1) Бағанаташ
Тема буйынса өҫтәмә
.png)
 |
|---|
