Байдәүләт


Байдәүләт (рус. Байдавлетово) — Башҡортостандың Ейәнсура районындағы ауыл. Байдәүләт ауыл Советына ҡарай. Почта индексы — 453387, ОКАТО коды — 80226807002.

Тарихы

Ауылға Нуғай даруғаһы Үҫәргән улусы башҡорттары үҙ ерҙәрендә нигеҙ һала, 1765 йылдан башлап Бишәй (“бишәй” этнонимынан, ҡара: Үҫәргән) исеме менән билдәле. 18 быуат аҙағынан алып хәҙерге исемен йөрөтә. 1816 йылғы VII рәүиз мәғлүмәттәре буйынса ауылға йорт старшинаһы Байдәүләт Аҡкөбәков нигеҙ һала. 1866 йылда 58 йортта 337 кеше йәшәгән. Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған. 1900 йылда шулай уҡ һыу тирмәне теркәлгән. Әлеге көндә ауылда башланғыс мәктәп, фельдшер-акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана, мәсет бар[2].

Халыҡ һаны

Халҡы: 1900 йылда — 482 кеше; 1920 йылда — 492 кеше иҫәпләнгән. Башҡорттар йәшәй.[2]

Йыл Халыҡ һаны
1939 йылдың 476 [3]
1959 йылдың 361 [4]
1970 йылдың 350 [4]
Йыл Халыҡ һаны
1979 йылдың 214 [5]
1989 йылдың 202 [5]
2002 йылдың 231 [6]
Йыл Халыҡ һаны
2009 йылдың 225 [7]
2010 йылдың 207 [6]
2021 йылдың 890 [8]
Милли составы

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт - башҡорттар (97 %)[9].

Ревизия материалдарында

1816 йылда[10] Байдәүләт ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

Географик урыны

Байдәүләт ауылы Оло Һүрәм йылғаһы буйында урынлашҡан

  • Район үҙәгенә тиклем (Иҫәнғол): 34 км
  • Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сиреғол): 6 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Һарыҡташ): 88 км[11]

Билдәле кешеләре

Урамдары

  • Бишәй урамы (рус. улица Бишай)[12]

Ер-һыу атамалары

Йылғалар

  • Әҙәтҡол йылғаһы
  • Ҡапсыҡ йылғаһы

Тауҙар

  • Ҡапсыҡ тауы (Ҡапсыҡ урманы)
  • Ҡамышал тауы[13]

Һылтанмалар

Иҫкәрмәләр

  1. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 20 август 2014. Архивировано 20 октябрь 2013 года.
  2. 1 2 Байдәүләт, Ейәнсура районындағы ауыл(недоступная ссылка)
  3. Населенные пункты Башкортостана в 4 т. Т.1 / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. // (unknown type)Китап, 2018. — т. 1.
  4. 1 2 Населенные пункты Башкортостана в 4 т. Т.2 / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. // (unknown type)Китап, 2018. — т. 2.
  5. 1 2 Населенные пункты Башкортостана в 4 т. Т.3 / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. (урыҫ) // (unknown type)Китап, 2018. — Т. 3.
  6. 1 2 Населенные пункты Башкортостана в 4 т. Т.4 / Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. (урыҫ) // (unknown type)Китап, 2018. — Т. 4.
  7. http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls
  8. https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
  9. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта(недоступная ссылка)  (рус.)
  10. 1816 йылғы ревизия материалдары(недоступная ссылка)
  11. Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-87691-038-7.
  12. Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 25 по Республике Башкортостан
  13. Башҡортостан Республикаһының топонимдар һүҙлеге

Тема буйынса өҫтәмә