Олимпия стадионы (Стокгольм)
Стокгольм стадионы (рус. Стокгольмский стадион, швед. Stockholms stadion) йәки Стокгольм олимпия стадионы (швед. Stockholms Olympiastadion) — Швецияның Стокгольм ҡалаһындағы мультиспорт стадионы, Юргорден футбол клубының аренаһы. Футбол матчтарынан тыш, стадионда ҙур күләмле концерттар ойошторола. Арена футбол матчтары ваҡытында 14 417, концерт саралары ваҡытында 32 мең тамашасыны һыйҙыра ала. Стадион махсус рәүештә 1912 йылғы Олимпия уйындары өсөн проектлана һәм төҙөлә. 1912—1936 йылдарҙа Стокгольмдың «АИК» футбол клубы бында өй уйындарын үткәрә.
Тарихы
Стадион 1910—1912 йылдарҙа Стокгольмда үткән йәйге Олимпия уйындары өсөн махсус рәүештә төҙөлә. Яңы арена шул уҡ урында урынлашҡан иҫке спорт паркы урынына төҙөлгән. Төҙөлөш проектының авторы — швед архитекторы Торбен Грут. Башта яңы стадион ваҡытлыса ҡоролма булараҡ планлаштырыла, әммә бер аҙҙан концепция үҙгәрә, һәм Грут даими монументаль проект эшләй башлай. Беренсе вариант архитектураһы буйынса Густав I Васа замоктарын хәтерләтә. Аҙаҡ романтик миллилек стиле һайлана. Грутты, моғайын, Рагнар Остбергтың кирбес архитектураһы һәм Висби ҡала диуарҙары илһамландырғандыр[1]. Төҙөлөш 1910 йылдың 23 ноябрендә Kreuger & Toll компанияһы тарафынан төҙөлә башлай, ә арена 1912 йылдың 1 июнендә урындағы ваҡыт менән 15:00 сәғәттә рәсми рәүештә асыла. Ул ваҡытта стадион ике яруслы була һәм 22 меңдән ашыу тамашасыны һыйҙыра ала. Уны асыу тантанаһында 25 мең спорт һөйөүсе ҡатнаша.
Стадион ҡайһы берҙә туйҙар үткәреү өсөн ҡулланылған. Бында 1923 йылда Эрик Бергваль ҡыҙын кейәүгә бирә[2].
Шулай уҡ 1916—1962 йылдарҙа стадионда йыл һайын 6 июндә Швеция флагы көнө билдәләнә[3].
1956 йылда Олимпия уйындары өлөшләтә булһа ла Стокгольмға кире ҡайта. Тап бында ат спорты буйынса ярыштар үткәрелә, ә башҡа бөтә наградалар Мельбурнда уйнатыла.
1912 йылдан 1936 йылға тиклем ул АИК футбол клубының өй аренаһы була, әммә арена хужалары сифатында уларҙы Юргорден футбол клубы алмаштыра, ул бында әле лә сығыш яһай. Футбол ярыштарынан тыш, Олимпия стадионы DN Galan еңел атлетика фестивале даими үткәрелә һәм Стокгольм марафонының һуңғы этабы була. Бында 1913—1965 йылдарҙа туплы хоккей буйынса Швеция чемпионатының финал уйындары үткәрелә (стадионды 10 клуб боҙ майҙансығы итеп файҙалана). 1970/1971 йылдар миҙгеленән һуң арена шайбалы хоккей буйынса ярыштар рәсми рәүештә үткәрелмәй[4].
Олимпия стадионы Стокгольмда иң мөһим музыкаль концерттар үткәреү урыны булып тора. Бында Элтон Джон, «Роллинг Стоунз», «Колдплэй», Ю-ту, «Кисс», AC/DC, «Металлика», «Айрон Мэйдэн», Майкл Джексон, Брюс Спринстин, «Мьюз», «Депеш Мод», Робби Уильямс, Давид Гета һәм башҡа билдәле донъя башҡарыусылары сығыш яһай.
2008—2009 йылдарҙа Олимпия стадионында еңел атлетика буйынса саралар һанын кәметергә һәм уны «Юргарден» футбол клубының өй матчтарын уңайлыраҡ ҡарау өсөн яраҡлаштырыу идеяһы ҡалҡып сыға. Әммә Олимпия стадионын ысынлап та яҡшы футбол аренаһы итеү мөмкинлеге табылмай, ҡала төҙөлөшө советы уны элекке торошонда ҡалдырырға ҡарар итә[5]. Әлеге ваҡытта стадион бина-һәйкәлдәр исемлегенә индерелгән, һәм уны реконструкциялау һәм модернизациялау мөмкин түгел. Был арена ағас ултырғыстар ҡалған донъялағы әһәмиәтле спорт ҡоролмаларының береһе булып тора. 2012 йылда стадиондың 100 йыллыҡ юбилейын билдәләү өсөн бинаны капиталь ремонтлау үткәрергә ҡарар ителә[6].
Галерея
![1964 год[7][lower-alpha 1]](/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Yuri_Gagarin_-_G%C3%B6ran_Sedvall.jpg)
Рекордтар
2013 йыл башына был аренала 83 донъя рекорды ҡуйылған. Был бөтә стадиондар араһында донъяла иң юғары күрһәткес[8].
1959 йылда туплы хоккей буйынса матчты 28 848 тамашасы ҡарай.
1985 йылда «Бэтани Колледж» командаһының баш тренеры Тед Кессингер Канзастан Швецияға америка футболы буйынса команда алып килә. Олимпия стадионында американдар Швецияның «Бөтә йондоҙҙар» командаһын 72:7 иҫәбе менән еңә.
Әҙәбиәт
- Fredrik Bedoire, Henrik Andersson. Stockholms byggnader: en bok om arkitektur och stadsbild i Stockholm (3-е издание) — Stockholm: Prisma, 1977. — ISBN 91 518 1125 1
- Fredrik Bedoire, Henrik Andersson. Svensk arkitektur — ritningar 1640—1970 — Byggförlaget, 1986. — ISBN 91-85194-67-0
- Olof Hultin, Ola Österling, Michael Perlmutter. Guide till Stockholms arkitektur (2-е издание) — Stockholm: Arkitektur Förlag, 2002. — ISBN 91 86050-58-3
Иҫкәрмәләр
Комментарийҙар
- ↑ Юрий Гагарин и Валерий Быковский на финальном матче чемпионата Швеции по хоккею с мячом между командами «Бруберг» и «Скутшер»
Сығанаҡтар
- ↑ Ulf Sörenson. Ferdinand Boberg: arkitekten som konstnär — Höganäs, 1992. — ISBN 91-7024-721-8
- ↑ Ellen Rydelius, Anna Odhe. Kvinnokavalkad: en bilderbok om svenska kvinnors liv 1918—1944 — Stockholm: Bonnier, 1946. стор. 74
- ↑ День Шведского флага - национальный шведский день 6 июня (билдәһеҙ). «Nordiska Museet». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- ↑ Клаес Бенгтссон. Пусть Стадион снова станет национальной ареной для бенди (билдәһеҙ). «Idrottonline». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- ↑ Стадион перестраивать не будут (билдәһеҙ). Fridrott.se. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- ↑ Ремонт и модернизация стадиона в 2010-2014 годах (билдәһеҙ). Сайт города Стокгольм. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- ↑ Gagarin, Jurij (швед.). josephzohn.se. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 11 ғинуар 2021. Архивировано 12 ғинуар 2021 года.
- ↑ Олимпийский стадион Стокгольма (ингл.) (недоступная ссылка — история). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
Һылтанмалар
- Официальный сайт стадиона (билдәһеҙ). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- Профиль стадиона на сайте World Stadiums (ингл.). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- Историческая документация по строительству стадиона (билдәһеҙ). «Stockholmskällan». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
- Олимпийские игры 1896-1980 (раздел об Играх 1912 года) (билдәһеҙ). «Borje Dorch». Мөрәжәғәт итеү датаһы: 19 ғинуар 2013. Архивировано 19 август 2013 года.
