Рус телендәге версияМахсус проекттар
Телде алмаштырырға
РУВИКИ ТУРАҺЫНДА

Резина техник изделиелар заводының мәҙәниәт һарайы

Резина техник изделиелар заводының мәҙәниәт һарайы, элекке исеме Өфө эластомер материалдар, изделиелар һәм конструкциялар заводы мәҙәниәт һарайы, халыҡ телендә РТИ һарайы (рус. Дворец культуры завода резинотехнических изделий; ранее — Уфимского завода эластомерных материалов, изделий и конструкций) — Өфөлә Октябрь проспектында «Өфө» скверы һәм «Өфө» универмагы янында һаҡланып ҡалған мәҙәниәт һарайы[1][2]. 2014 йылдан бинала Өфө балалар филармонияһы урынлашҡан[3].

XX быуаттың икенсе яртыһындағы архитектура һәм ҡала төҙөлөшө ҡомартҡыһы, төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты[4]. СССР ВДНХ-ның бронза миҙалы менән бүләкләнгән.

Мәҙәниәт Һәм техника һарайы янында скверҙа «Русалка» скульптураһы ҡуйылған ташландыҡ фонтан урынлашҡан[5].

Тасуирламаһы

Мәҙәниәт һарайында 800 урынлыҡ тамаша залы һәм киноаппарат бүлмәһе, 100 һәм 50 урынлыҡ ике лекция залы, 100 урынлыҡ дискозал, дүрт хореография, спорт һәм күргәҙмә залы, түңәрәк эше өсөн зал һәм 11 бүлмә бар[1]. Майҙаны — 3288 м2[6].

Архитектура

«Башкиргражданпроект» институты архитекторҙары Р. И. Кирайдт һәм Воликова проекты буйынса Совет модернизмы стилендә төҙөлгән.[7][8][9][10].

Бинаның төп фасадында автор П.А. Храмовтың Өфө ҡалаһында беренсе бәләкәй төҫлө керамик плиткаларҙан эшләнгән мозаика панно урынлашҡан. Панно СССР-ҙың 50 йыллығына арналған. Ысынында, рәссамдың эше, ҡалалағы башҡа паннолары кеүек үк, уның «Инок " романына иллюстрация булып тора[11][12][13][14][15].

Интерьерҙа авторҙар П. А.Храмов, Н. А. Русских, А. Т. Платонов, Л. Я. Круль коллективының мозаикаһы һәм гипс рельефтары ҡулланыла[16].

Тарихы

Төҙөлөш 1967 йылда башлана һәм 1970 йылда мәҙәниәт йорто асыла[17]. 1972 йылдың 3 октябрендә файҙаланыуға тапшырыла. Төҙөлөш эштәрен «Башнефтезаводстрой» тресының 4-се СМУ-һы башҡара.

Башта бина профсоюздарҙың өлкә советына тәғәйенләнгән була. Әммә Өфө резина-техник изделиелар заводы эшселәре Нефть, химия һәм газ сәнәғәте министрлығы (уның ҡарамағында «Башнефтезаводстрой» тресы була) аша Бөтә союз профсоюздар үҙәк советына бинаны тапшырыу үтенесе менән мөрәжәғәт итә[16], сөнки 1970 йылда ӨФӨ РТИ заводы өсөн төҙөлгән «Юбилейный» мәҙәниәт Һарайы Өфө «Гидравлика» заводына тапшырыла.

1983 йылда халыҡ-ара мәҙәниәт, туризм һәм спорт ассоциацияһы ағзаһы була. 1987 йылда СССР ВДНХ-ның бронза миҙалы менән бүләкләнә.

1990 йылдарҙа «УЗЭМИК» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең ышаныслы идаралығына тапшырыла[6]. 1990-сы йылдар аҙағында Мәҙәниәт һарайының спорт майҙансығы урынында бинаға яҡын торлаҡ йорт төҙөлә.

2013 йылда бина Өфө ҡалаһы Хакимиәтенә тапшырыла, һәм унда Өфө балалар филармонияһы ойошторола. 2014 йылда йылытыу, һыу менән тәьмин итеү һәм канализация системаларына капиталь ремонт үткәрелгәндән һуң, бинаға косметик ремонт үткәрелгәндән һуң, Өфө балалар филармонияһы асыла. 2020-2021 йылдарҙа бинаға капиталь ремонт үткәрелә[18][19][20][21].

Етәкселәре

  • Вегелин Александр Александрович (2.11.1946—12.10.2025) — 1977 йылдан мәҙәниәт һарайының директор урынбаҫары, 1981 йылдан — директоры[22]; 2013 йылдан — Өфө балалар филармонияһы директоры[23].
  • Мокшаев Геннадий Анательевич — Өфө балалар филармонияһы директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре[24]

Иҫкәрмәләр

  1. ↑ 1 2 С. Д. Фазылова. Дворец культуры и техники УЗЭМИК // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  2. ↑ С. Г. Синенко. Дворцы культуры // Уфа старая и новая : популярная иллюстрированная энциклопедия. — Уфа : Государственное республиканское издательство «Башкортостан», 2007. — 272 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-8258-0236-7.
  3. ↑ Павел Крайнов. Зачем и куда переехал известный уфимский завод УЗЭМИК. ufa.kp.ru (17 июнь 2021). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 март 2023.
  4. ↑ Дворец культуры завода резиново-технических изделий.
  5. ↑ В Уфе разрушаются фонтаны эпохи сталинского ампира и соцмодернизма. Можно ли их спасти? (ингл.). UTV. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 март 2023.
  6. ↑ 1 2 Татары попросились во дворец. www.kommersant.ru (25 апрель 2012). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 март 2023.
  7. ↑ К. А. Донгузов, Р. Исмагил,. Ф. Обыдённов, З. М. Хатмуллина/ 81577 // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  8. ↑ Архитектура // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы), 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  9. ↑ От дома-книжки до детской филармонии: где в Уфе искать модернизм. Собака.ru. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 март 2023.
  10. ↑ Утверждены границы зоны охраны объекта культурного наследия «Дворец культуры завода резиново-технических изделий».
  11. ↑ Янина Свице. Уфимские мозаики Петра Храмова // Истоки (газета, Уфа) : газета. — 2016. — 23 август (№ № 47). — С. 16. Архивировано 11 сентябрь 2026 года.
  12. ↑ Детская филармония // Республика Башкортостан : газета. — 2013. — 23 август.
  13. ↑ Елена ЖИЛИНСКАЯ. Эрмитаж на улицах Уфы: мозаичные шедевры украшают здания в городе. Что мы о них знаем? Prufy.ru | Новости (4 май 2022). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 март 2023.
  14. ↑ Где в Уфе сохранилась советская мозаика? // Общественная электронная газета. — Башинформ, 2019. — 30 май.
  15. ↑ Искусство на стенах. Что происходит с советскими мозаиками в Уфе и почему важно их сохранить? (ингл.). UTV. Мөрәжәғәт итеү датаһы: 15 март 2023.
  16. ↑ 1 2 Акт государственной историко-культурной экспертизы проекта зон охраны объекта культурного наследия регионального значения: «Дворец культуры завода резиново-технических изделий», расположенного по адресу: Республика Башкортостан, г. Уфа, Советский район, проспект Октября, 33.
  17. ↑ 3 октября. День в истории.
  18. ↑ В Уфе продолжается капитальный ремонт здания городской детской филармонии // Башинформ. — 2020. — 8 сентябрь.
  19. ↑ В рамках нацпроекта «Культура» капитально отремонтируют здание Уфимской детской филармонии // Башинформ. — 2020. — 8 сентябрь (№ 5 (174)).
  20. ↑ Уфимская детская филармония вновь открыла свои двери.
  21. ↑ Амина Шафикова проинспектировала ход капитального ремонта Уфимской детской филармонии.
  22. ↑ Б. Ғ. Таһирова. Вегелин Александр Александрович (башҡ.). «Башҡортостан» төбәк интерактив энциклопедик порталы (10 октябрь 2019). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2025.
  23. ↑ Наталья Овчарук. Умер первый директор Уфимской детской филармонии. ИА «Башинформ» (13 октябрь 2025). Мөрәжәғәт итеү датаһы: 13 октябрь 2025. (рус.)
  24. ↑ Уфимская детская филармония/ Администрация. Муниципальное бюджетное учреждение Уфимская детская филармония.

Тема буйынса өҫтәмә

Категориялар